Oppenheimerite

Wzór chemiczny: Na₂(U⁶⁺O₂)(S⁶⁺O₄)₂·3H₂O

Oppenheimerite to bardzo rzadki, radioaktywny minerał wtórny z grupy siarczanów uranylu, tworzący drobne, bladozielono-żółte kryształy.

## Charakterystyka Oppenheimerite jest uwodnionym siarczanem sodowo-uranylowym. Występuje w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, rzadko przekraczających 0.4 mm długości. Tworzy także rozetowe agregaty i powłoki. Jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż uranu. ## Właściwości fizyczne Kryształy są przezroczyste i wykazują bladozielono-żółtą fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno długo-, jak i krótkofalowym). Minerał jest silnie radioaktywny, co jest jego charakterystyczną cechą. Gęstość obliczona wynosi 3.36 g/cm³. ## Barwy i odmiany Oppenheimerite występuje w jednolitym, bladozielono-żółtym kolorze. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został opisany w 2015 roku przez Anthony'ego R. Kampf, Jakuba Plášila, Travisa A. Oldsa, Joe Martela i Stephena Rose'a. Nazwa honoruje J. Roberta Oppenheimera (1904–1967), amerykańskiego fizyka teoretycznego, dyrektora naukowego Projektu Manhattan, w uznaniu jego wkładu w rozwój fizyki jądrowej, która dostarczyła podstaw do zrozumienia genezy minerałów uranu. ## Zastosowania Ze względu na ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, oppenheimerite ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
White
Gęstość
3.360
Łupliwość
Three good cleavages, {110}, {011} and {101}
Przełam
Irregular/Uneven
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie oppenheimeritu wymaga zaawansowanych metod badawczych, takich jak analiza rentgenowska (XRD) lub chemiczna (EDS), ze względu na jego mikroskopijne rozmiary i podobieństwo do innych wtórnych minerałów uranu. Wstępną identyfikację ułatwiają: bladozielono-żółta barwa, tabliczkowy pokrój kryształów, silna radioaktywność oraz charakterystyczna fluorescencja w świetle UV. ## Odróżnianie od podobnych Oppenheimerite można pomylić z wieloma innymi siarczanami uranylu, takimi jak natrozippeit, johannit czy uranopilit. Pewne odróżnienie jest możliwe niemal wyłącznie na podstawie analizy strukturalnej i chemicznej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o pokroju listewkowym, często spłaszczone. Kryształy te grupują się w rozetowe lub promieniste agregaty, a także tworzą cienkie naskorupienia i powłoki na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Oppenheimerite jest minerałem wtórnym. Powstaje w wyniku procesów wietrzenia (utleniania) pierwotnych rud uranu, głównie uraninitu, w środowisku bogatym w siarczany. Krystalizuje z roztworów wodnych w pustkach i szczelinach skał osadowych, takich jak piaskowce. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu. W lokalizacji typowej (kopalnia Blue Lizard) znaleziono go w towarzystwie gipsu, heksahydrytu, johannitu, natrozippeitu, uranopilitu, a także nowo opisanych minerałów jak bluelizardyt, redcanyonit i shumwayit. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania oppenheimeritu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia Blue Lizard w dystrykcie górniczym Red Canyon, w hrabstwie San Juan, w stanie Utah, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Ważny jest również kontrast z barwą skały macierzystej oraz bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami uranylu. Ze względu na mikroskopijny charakter, okazy oceniane są pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Blue Lizard w Utah, USA. Materiał z tej lokalizacji jest niezwykle poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w systematyce minerałów oraz w mikrominerałach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub innymi płynami jest wysoce niewskazany i może prowadzić do zniszczenia minerału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi formami czyszczenia mechanicznego (np. szczoteczkami). Minerał jest kruchy i wrażliwy na zmiany wilgotności. Jako minerał radioaktywny, wymaga specjalnych środków ostrożności podczas obchodzenia się z nim. ## Przechowywanie Okazy muszą być przechowywane w szczelnych, oznaczonych pojemnikach chroniących przed wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na radioaktywność, należy je trzymać z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie, a także z dala od miejsc stałego przebywania ludzi. Zaleca się przechowywanie w specjalistycznych klaserach na mikrominerały.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej