Ootannite

Wzór chemiczny: Th⁴⁺₂W⁶⁺₄O₁₆(H₂O)₄·H₂O

Ootannit to ekstremalnie rzadki, radioaktywny minerał wolframianu toru, znajdowany w postaci mikroskopijnych, żółtych kryształów.

## Charakterystyka Ootannit jest uwodnionym wolframianem toru. Występuje w postaci bardzo małych, listewkowych lub tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 50 mikrometrów długości. Tworzy wachlarzowate lub promieniste agregaty. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy ootannitu wykazują szklisty połysk. Jest minerałem przezroczystym. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek, jednak gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki elementarnej wynosi 6.45 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten ma charakterystyczną, jasnożółtą barwę. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Ootannit został opisany jako nowy minerał w 2011 roku przez Petera Elliotta. Jego nazwa pochodzi od słowa "ootann", które w języku jednego z plemion Aborygenów zamieszkujących północne Queensland w Australii oznacza "żółty", co jest nawiązaniem do barwy minerału. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem 2010-066. Miejscem typowym są hałdy kopalni Bamford Hill w Queensland, Australia. ## Zastosowania Ootannit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, mikroskopijne rozmiary i status minerału typowego, jest obiektem zainteresowania wyłącznie wyspecjalizowanych kolekcjonerów i instytucji naukowych.

Właściwości

Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
6.45
Łupliwość
Dobra wg {100}
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie ootannitu w warunkach amatorskich jest niemożliwe. Identyfikacja wymaga zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak spektroskopia Ramana, mikrosonda elektronowa (EDS/WDS) do analizy składu chemicznego oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia struktury krystalicznej. Wstępną wskazówką może być jasnożółta barwa, specyficzna forma mikroskopijnych kryształów i współwystępowanie z innymi minerałami wolframu i toru na znanych stanowiskach. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi, żółtymi minerałami uranu i toru. Odróżnienie od rasitu, szeligitu czy innych rzadkich wolframianów jest możliwe wyłącznie za pomocą analizy chemicznej i strukturalnej. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, listewkowe kryształy, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {100}, które łączą się w promieniste lub wachlarzowate agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Ootannit jest minerałem wtórnym, który tworzy się w strefie utleniania złóż polimetalicznych zawierających wolfram i tor. Powstaje w wyniku wietrzenia i przeobrażenia pierwotnych minerałów, takich jak wolframit i toryt, w obecności wody. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym w Australii współwystępuje z kwarcem, fluorytem, wolframitem, bizmutem rodzimym, bizmutynitem, szelitem, rasitem i toritem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania ootannitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - hałdy kopalniane Bamford Hill Mines, w pobliżu Bamford, w hrabstwie Mareeba, w stanie Queensland w Australii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu ootannitu jest determinowana przez bogactwo i wykształcenie mikroskopijnych kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są próbki z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi, promienistymi agregatami o intensywnej, żółtej barwie. Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, kluczowa jest estetyka całej próbki "micromount" oraz jakość wykonanej mikrofotografii. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów, w tym tych o wartości kolekcjonerskiej, to stanowisko typowe w Bamford, w Australii. Okazy z tej lokalizacji są niezwykle trudne do zdobycia i stanowią rarytas w wyspecjalizowanych kolekcjach minerałów rzadkich oraz typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy ootannitu, ze względu na ich mikroskopijny rozmiar i delikatność, generalnie nie powinny być czyszczone mechanicznie. Wszelkie próby czyszczenia mogą zniszczyć delikatne kryształy. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można ostrożnie użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi formami czyszczenia mechanicznego. Jako minerał zawierający tor, jest radioaktywny, dlatego należy ograniczać bezpośrednią ekspozycję i unikać wdychania pyłu, który mógłby powstać przy uszkodzeniu próbki. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od wibracji i kurzu, najlepiej w zamykanym, wyściełanym pudełku typu "micromount". Ze względu na radioaktywność, zaleca się przechowywanie go z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu przez promieniowanie, oraz z dala od miejsc stałego przebywania ludzi.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej