Oneillite
Wzór chemiczny: Na₁₅Ca₃Mn²⁺₃Fe²⁺₃Zr⁴⁺₃Nb⁵⁺(Si₂₅O₇₃)(O,OH,H₂O)₃(OH,Cl)₂
Oneillit to bardzo rzadki, żółtobrązowy minerał z grupy eudialitu, odkryty w słynnym kamieniołomie Poudrette w Mont Saint-Hilaire w Kanadzie.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 5-6
- Połysk
- Szklisty
- Rysa
- Biała
- Gęstość
- 3.20
- Przełam
- Nieregularny/Nierówny
- Przezroczystość
- Przezroczysty,Prześwitujący
- Układ krystaliczny
- Trygonalny
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Rozpoznanie oneillitu opiera się głównie na jego unikalnej lokalizacji (Mont Saint-Hilaire), żółtobrązowej barwie, szklistym połysku oraz współwystępowaniu z innymi minerałami z grupy eudialitu. Identyfikacja w terenie jest praktycznie niemożliwa bez znajomości kontekstu geologicznego. Ostateczne potwierdzenie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Oneillit można pomylić z innymi minerałami z grupy eudialitu, takimi jak sam eudialit, które często mają barwę czerwoną lub różową, ale mogą również przyjmować odcienie brązowe. Odróżnienie od nich wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych ze względu na subtelne różnice w składzie chemicznym i strukturze krystalicznej. ## Formy kryształów Kryształy oneillitu są słabo wykształcone i rzadko przekraczają 1 cm. Zazwyczaj tworzą ziarniste lub masywne skupienia w obrębie skały macierzystej.
Środowisko występowania
## Geneza Oneillit powstaje w późnych stadiach krystalizacji w obrębie syenitów nefelinowych i związanych z nimi pegmatytów. Jest minerałem magmowym, krystalizującym z silnie zróżnicowanych, bogatych w pierwiastki rzadkie i alkalia stopów resztkowych. Jego stanowisko typowe, Mont Saint-Hilaire, jest klasycznym przykładem takiej intruzji alkalicznej. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami typowymi dla środowiska syenitów nefelinowych. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie egirynu, albitem, mikroklinem, nefelinem, sodalitem, a także innymi członkami grupy eudialitu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania oneillitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kamieniołom Poudrette (i powiązane z nim odsłonięcia) na Mont Saint-Hilaire, w regionie Montérégie, w prowincji Quebec, w Kanadzie. Jest to jedno z najsłynniejszych stanowisk mineralogicznych na świecie, znane z odkrycia kilkudziesięciu nowych minerałów.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu oneillitu jest determinowana przede wszystkim przez jego ilość i stopień wykształcenia w skale macierzystej. Najbardziej pożądane są okazy z widocznymi, wyraźnie zabarwionymi ziarnami lub fragmentami kryształów, kontrastującymi z otaczającą skałą (matrycą). Ze względu na rzadkość, każdy autentyczny okaz jest cenny, a jego wartość rośnie wraz z bogactwem asocjacji mineralnych. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów oneillitu jest kompleks Mont Saint-Hilaire w Kanadzie. Okazy pochodzące z historycznych znalezisk w kamieniołomie Poudrette są najbardziej cenione i stanowią klasykę dla tego minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy oneillitu należy czyścić bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. W razie konieczności można użyć zwilżonej szmatki z wodą destylowaną, a następnie natychmiast osuszyć okaz. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Minerał należy chronić przed kontaktem z kwasami i innymi silnymi chemikaliami. Nie powinien być poddawany gwałtownym zmianom temperatury. Długotrwała ekspozycja na bezpośrednie światło słoneczne może nie być wskazana, chociaż brak jest szczegółowych badań na ten temat. ## Przechowywanie Oneillit, jako minerał bardzo rzadki i kruchy, powinien być przechowywany w osobnym, wyściełanym pudełku klaserowym, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń mechanicznych. Należy chronić go przed kurzem i wilgocią.