Omsite

Wzór chemiczny: Ni²⁺₂Fe³⁺(OH)₆[Sb⁵⁺(OH)₆]

Omsyt to bardzo rzadki hydroksytlenek niklu, żelaza i antymonu, tworzący mikroskopijne, heksagonalne kryształy o zielonożółtej barwie.

## Charakterystyka Omsyt jest uwodnionym hydroksytlenkiem niklu, żelaza i antymonu, należącym do grupy strukturalnej cualstibitu. Występuje w postaci niezwykle małych, heksagonalnych, tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 50 mikrometrów średnicy i kilka mikrometrów grubości. Kryształy te tworzą rozetowe lub przypadkowo zorientowane agregaty na powierzchni innych minerałów. Ze względu na mikroskopijny rozmiar, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy omsytu wykazują zielonożółtą barwę i szklisty połysk. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość jest zbyt trudna do zmierzenia ze względu na rozmiar kryształów, ale szacuje się ją na około 4 w skali Mohsa. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 4.35 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten obserwowany był wyłącznie w jednym kolorze: zielonożółtym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Omsyt został odkryty w kopalni Oms, położonej w regionie Pireneje Wschodnie we Francji. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od tej lokalizacji. Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku pod numerem 2012-021. Opisany został przez zespół mineralogów pod kierownictwem S. J. Millsa w 2012 roku. ## Zastosowania Omsyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy i rzadki przedstawiciel swojej grupy mineralnej.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Barwa: bright yellow to amber yellow
Połysk: Vitreous
Rysa: yellow
Gęstość: 3.378
Łupliwość: <mi>001</mi>
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja omsytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod laboratoryjnych, takich jak spektroskopia Ramana, dyfrakcja rentgenowska (XRD) oraz analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). Wizualnie, w terenie lub w kolekcji, jest niemożliwy do odróżnienia od wielu innych wtórnych minerałów o podobnym wyglądzie i mikroskopijnym rozmiarze. Jego charakterystyczny zielonożółty kolor i występowanie w asocjacji z minerałami niklu i antymonu w serpentynitach mogą być wskazówką, ale nie podstawą do identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Omsyt można pomylić z innymi minerałami z grupy cualstibitu lub podobnymi wtórnymi hydroksytlenkami. Od jamborytu odróżnia go obecność antymonu. Od innych minerałów antymonianowych odróżnia go specyficzny skład chemiczny (obecność niklu i żelaza) oraz unikalna struktura krystaliczna, potwierdzalna jedynie metodą XRD. ## Formy kryształów Omsyt tworzy bardzo małe, heksagonalne, tabliczkowe kryształy, często o sześciobocznym zarysie. Kryształy te grupują się w rozetowe lub nieregularne agregaty na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Omsyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż kruszcowych. W typowej lokalizacji (kopalnia Oms) uformował się w wyniku procesów hydrotermalnych zachodzących w obrębie zserpentynizowanych skał ultrazasadowych (serpentynitów), które zostały przecięte przez późniejsze żyły kwarcowo-węglanowe. Powstaje w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów niklu i antymonu w środowisku bogatym w żelazo. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. W lokalizacji typowej znaleziono go w towarzystwie trechmannitu, orpimentu, stibikonitu, nikielhexahydrytu, gersdorffitu, ullmannitu, a także w asocjacji z kwarcem, kalcytem i magnezytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania omsytu na świecie jest jego lokalizacja typowa: stara kopalnia niklu i miedzi w Oms, w departamencie Pireneje Wschodnie, w regionie Oksytania we Francji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu omsytu jest oceniana niemal wyłącznie na podstawie bogactwa i widoczności mikroskopijnych kryształów na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy, na których agregaty kryształów są liczne, tworzą wyraźne rozety i mają intensywną, zielonożółtą barwę. Ważna jest również estetyka matrycy oraz obecność dobrze zidentyfikowanych minerałów towarzyszących, które potwierdzają paragenezę. Ze względu na mikroskopowy charakter, czystość i rozmiar pojedynczych kryształów mają drugorzędne znaczenie - liczy się ogólny wygląd agregatu pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów omsytu jest jego lokalizacja typowa - kopalnia Oms we Francji. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie rzadki i poszukiwany przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich oraz "mikromonterów".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z omsytem należy traktować z najwyższą ostrożnością ze względu na mikroskopijny rozmiar i delikatność kryształów. Czyszczenie nie jest zalecane, ponieważ każda mechaniczna ingerencja (nawet strumień wody czy sprężone powietrze) może bezpowrotnie zniszczyć lub usunąć kryształy z podłoża. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można próbować usunąć kurz przez bardzo ostrożne zanurzenie w wodzie destylowanej, bez żadnego ruchu. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich form czyszczenia mechanicznego, ultradźwięków oraz kontaktu z chemikaliami, w tym kwasami i zasadami. Minerał jako hydroksytlenek jest potencjalnie wrażliwy na zmiany pH. Należy również unikać wysokich temperatur, które mogą prowadzić do dehydratacji i zniszczenia struktury. ## Przechowywanie Okazy omsytu powinny być przechowywane wyłącznie w zamykanych, stabilnych pudełkach typu "micromount", aby chronić je przed kurzem, wstrząsami i przypadkowym dotknięciem. Ekspozycja powinna odbywać się tylko pod mikroskopem, w warunkach kontrolowanej wilgotności i z dala od bezpośredniego światła słonecznego.