Ominelite
Wzór chemiczny: Fe<sup>2+</sup>Al<sub>3</sub>O<sub>2</sub>(BO<sub>3</sub>)(SiO<sub>4</sub>)
Ominelit to rzadki borokrzemian żelaza i glinu, tworzący ciemne, tabliczkowe kryształy w asocjacji z turmalinami.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6.5
- Połysk
- Szklisty do metalicznego
- Rysa
- Brązowy
- Gęstość
- 3.86
- Łupliwość
- Niedoskonała wg {001}
- Przełam
- Nierówny
- Przezroczystość
- Przeświecający do nieprzezroczystego
- Układ krystaliczny
- Rombowy
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Ominelit jest rozpoznawany na podstawie swojego unikalnego środowiska występowania (skały metamorficzne kontaktowe), asocjacji z turmalinem, formy kryształów (małe, czarne, tabliczkowe) oraz składu chemicznego. Identyfikacja wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi ciemnymi minerałami blaszkowymi, takimi jak biotyt, hematyt czy niektóre turmaliny (schörl). Odróżnia go sześcioboczny zarys tabliczkowych kryształów, wyższa twardość od biotytu oraz specyficzny skład chemiczny (obecność boru, krzemu, żelaza i glinu). ## Formy kryształów Kryształy są cienkie, tabliczkowe, o heksagonalnym (sześciobocznym) zarysie. Występują jako pojedyncze blaszki lub ich agregaty, narastające na innych minerałach, głównie na turmalinie.
Środowisko występowania
## Geneza Ominelit powstaje w warunkach metamorfizmu kontaktowego. W lokalizacji typowej (Ōmi-jima) został znaleziony w skałach wapienno-krzemianowych, które zostały poddane działaniu intruzji granitowej. Jego powstanie jest związane z metasomatycznym oddziaływaniem fluidów bogatych w bor. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w ścisłej asocjacji z turmalinem (często jako epitaksjalne narosty na jego kryształach), a także z diopsydem, grossularem (granatem), wollastonitem, wezuwianem, tytanitem i skapolitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania ominelitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: wybrzeże Suishohama na wyspie Ōmi-jima, w mieście Itoigawa, w prefekturze Niigata, w Japonii.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jako minerał o znaczeniu głównie naukowym i mikromontażowym, najbardziej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, ostrymi kryształami, nawet jeśli są one niewielkie. Kluczowa jest również dobrze zdefiniowana asocjacja z innymi minerałami, zwłaszcza z turmalinem, na którym tworzy charakterystyczne narosty. Wielkość kryształów przekraczająca 1 mm jest uznawana za wyjątkową. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest Ōmi-jima w Japonii. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie trudny do pozyskania i praktycznie niedostępny na rynku komercyjnym. Większość materiału znajduje się w kolekcjach instytucjonalnych i naukowych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Z uwagi na rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. W razie potrzeby można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą lub chemikaliami nie jest zalecany bez absolutnej konieczności. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami. Kryształy są kruche, dlatego trzeba chronić je przed uderzeniami, zarysowaniem i wibracjami. Nie należy poddawać okazów czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy ominelitu, jako niezwykle rzadkie i zazwyczaj mikroskopijne, powinny być przechowywane w specjalistycznych pudełkach typu "micromount" lub w szczelnych pojemnikach chroniących przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na skrajne warunki.