Omeiite

Wzór chemiczny: Os³⁺(As₂)³⁻

Omeit to niezwykle rzadki arsenek osmu, występujący w postaci drobnych, metalicznych ziaren w ultrazasadowych skałach magmowych.

## Charakterystyka Omeit jest bardzo rzadkim minerałem z grupy arsenków, chemicznie klasyfikowanym jako arsenek osmu. Występuje zazwyczaj w formie bardzo małych, zaokrąglonych lub nieregularnych ziaren, rzadko przekraczających 0.2 mm średnicy. Jego kryształy, obserwowane tylko pod dużym powiększeniem, mają formę sześcianów lub ośmiościanów. Z wyglądu jest nieprzezroczysty, o metalicznym połysku i stalowoszarej barwie z lekkim niebieskawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się dużą twardością, wynoszącą 7 w skali Mohsa, oraz znaczną gęstością, obliczoną na 11.35 g/cm³. Ma metaliczny połysk i czarną rysę. Jest kruchy i wykazuje nierówny przełam. ## Historia i nazwa Nazwa "omeit" pochodzi od miejsca odkrycia - góry Emei (Omei) w prowincji Syczuan w Chinach. Minerał został po raz pierwszy opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1978 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, omeit nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich oraz pierwiastków z grupy platynowców.

Właściwości

Twardość Mohsa: 7
Barwa: Dull steel gray
Połysk: Metallic
Rysa: Black
Gęstość: 0
Łupliwość: Parallel to elongation
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja omeitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwa ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i podobieństwo do innych minerałów z grupy platynowców (PGM). Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikroskopia elektronowa z analizą składu chemicznego (EDS/WDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). W próbce ręcznej można go podejrzewać jako drobne, metaliczne wrostki w chromitycie lub skałach ultrazasadowych. ## Odróżnianie od podobnych Omeit jest wizualnie nieodróżnialny od wielu innych arsenków i siarczków metali z grupy platynowców, takich jak sperrylit, irarsyt czy osarsyt, z którymi często współwystępuje. Kluczowe dla odróżnienia jest potwierdzenie dominacji osmu i arsenu w składzie chemicznym. ## Formy kryształów Najczęściej występuje w postaci anhedralnych (nieforemnych) lub subhedralnych (słabo wykształconych) ziaren. Rzadko obserwuje się dobrze uformowane, mikroskopijne kryształy o pokroju regularnym, przyjmujące formę sześcianów i ośmiościanów.

Środowisko występowania

## Geneza Omeit jest minerałem pochodzenia magmowego. Krystalizuje w ultrazasadowych intruzjach skalnych, w szczególności w dunitach i perydotytach, gdzie koncentruje się w złożach chromitu (chromitytach). Powstaje w procesach segregacji magmowej, krystalizując z resztkowych stopów bogatych w pierwiastki z grupy platynowców (PGE). ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami z grupy platynowców oraz siarczkami i arsenkami. Jego typowymi minerałami towarzyszącymi są: chromit, irarsyt, lauryt, osarsyt, irydosm, ruteniridosm, sperrylit, a także rodzimy osm, iryd i platyna. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowisko, będące jednocześnie miejscem odkrycia, to złoża chromitu w skałach ultrazasadowych w rejonie góry Emei w prowincji Syczuan w Chinach. Minerał ten został również zidentyfikowany w kompleksie Bushveld w RPA, w złożu Onverwacht w dawnym Transwalu, a także w osadach aluwialnych w Kolumbii i na Uralu w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu omeitu jest determinowana niemal wyłącznie przez jego naukową wartość i potwierdzoną tożsamość. Ponieważ minerał występuje w postaci mikroskopijnych ziaren, jego "atrakcyjność wizualna" nie jest typowym kryterium. Najcenniejsze są okazy, w których ziarna omeitu są stosunkowo duże (jak na ten minerał, czyli ułamki milimetra), dobrze wyodrębnione z matriksu i, co najważniejsze, mają skład chemiczny potwierdzony analizą. Okaz z lokalizacji typowej (góra Emei) jest bardziej ceniony niż z innych stanowisk. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów, które sporadycznie pojawiają się na rynku kolekcjonerskim, jest lokalizacja typowa w Chinach. Okazy z innych miejsc, jak RPA czy Rosja, są ekstremalnie rzadkie i znajdują się głównie w kolekcjach instytucjonalnych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy omeitu, ze względu na ich mikroskopijny rozmiar i występowanie w matriksie skalnym, zazwyczaj nie wymagają czyszczenia. Jeśli jest to konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi agresywnymi chemikaliami, które mogą reagować z arsenkami. Mimo wysokiej twardości, minerał jest kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami i zarysowaniem. Nie należy poddawać go działaniu ultradźwięków. ## Przechowywanie Okazy z omeitem powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w suchym otoczeniu, najlepiej w zamykanym pudełku typu "micromount", aby chronić je przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Ze względu na zawartość arsenu, należy przechowywać go poza zasięgiem dzieci i unikać wdychania pyłu, który mógłby powstać przy uszkodzeniu próbki.