Okruginite

Wzór chemiczny: Cu<sub>2</sub>SnSe<sup>2-</sup><sub>3</sub>

Okruginit to ekstremalnie rzadki selenek miedzi i cyny o metalicznym połysku, znajdowany w postaci mikroskopijnych ziaren w złotonośnych złożach wulkanicznych.

## Charakterystyka Okruginit jest selenkostanninem, czyli minerałem z grupy siarczków, w którym siarkę zastępuje selen. Występuje w postaci anhedralnych (nieforemnych) ziaren o wielkości nieprzekraczającej 0.2 mm, najczęściej w zrostach z innymi selenkami. Jest minerałem nieprzezroczystym, o barwie od stalowoszarej do czarnej i silnym, metalicznym połysku. Ze względu na swój mikroskopijny charakter, jego cechy wizualne można ocenić jedynie pod dużym powiększeniem. ## Właściwości fizyczne Twardość okruginitu w skali Mohsa wynosi około 4.5. Minerał charakteryzuje się metalicznym połyskiem i jest całkowicie nieprzezroczysty. Jego gęstość, obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej, wynosi 6.13 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego rysa jest czarna. ## Barwy i odmiany Minerał jest jednorodny kolorystycznie - zawsze stalowoszary do czarnego. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Okruginit został oficjalnie uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2015 roku. Jego nazwa honoruje Wiktora Walentynowicza Okrugina (ur. 1946), rosyjskiego geologa i specjalistę w dziedzinie złóż wulkanogenicznych, który wniósł znaczący wkład w badania geologiczne Półwyspu Kamczackiego, gdzie minerał ten został odkryty. ## Zastosowania Jako minerał ekstremalnie rzadki i występujący jedynie w formie mikroskopijnych ziaren, okruginit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych i mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
4.5
Połysk
Metallic
Rysa
Black
Gęstość
6.13
Łupliwość
None
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Tetragonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja okruginitu gołym okiem lub za pomocą podstawowych testów jest niemożliwa. Jego wygląd jest bardzo podobny do wielu innych metalicznych siarczków, sulfosoli i selenków. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) w celu określenia składu chemicznego (obecności miedzi, cyny i selenu w odpowiednich proporcjach) oraz dyfrakcja rentgenowska (XRD) do potwierdzenia jego unikalnej struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych Okruginit może być mylony z innymi minerałami z grupy stanninu, takimi jak sam stannin (Cu₂FeSnS₄) czy briartyt (Cu₂(Zn,Fe)GeS₄), a także z innymi selenkami znajdowanymi w tej samej lokalizacji, jak kurylit (Ag₈Te₃Se) czy klausthalit (PbSe). Odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie precyzyjnej analizy chemicznej. ## Formy kryształów Minerał ten nie tworzy dobrze wykształconych kryształów. Występuje wyłącznie w formie nieregularnych, anhedralnych ziaren, często zrośniętych z innymi minerałami.

Środowisko występowania

## Geneza Okruginit powstaje w warunkach hydrotermalnych niskich temperatur (eptermalnych). Jest produktem krystalizacji z roztworów bogatych w selen, cyna i miedź w obrębie złóż złota, srebra, telluru i selenu, które są związane z działalnością wulkaniczną. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w towarzystwie innych rzadkich selenków i tellurków. W lokalizacji typowej współwystępuje z rodzimym złotem, kurylitem, petrowskaitą, tiemannitem, klausthalitem, naumannitem, stanninem, chalkopirytem, kwarcem i pirytem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania okruginitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże złota Ozernovskoe, położone w centralnej części Półwyspu Kamczackiego na Dalekim Wschodzie Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału jak okruginit, głównym kryterium wartości jest sama pewność identyfikacji okazu, potwierdzona analizą. Kolekcjonerzy cenią okazy, na których ziarna okruginitu są możliwie duże i liczne. Bardzo pożądane są również bogate asocjacje z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji, takimi jak kurylit czy petrovskaita. ## Popularne stanowiska Jako że minerał znany jest tylko z jednego miejsca na świecie, wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą ze złoża Ozernovskoe na Kamczatce w Rosji. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie trudny do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z okruginitem, będące zazwyczaj mikrominerałami, nie powinny być czyszczone na mokro. Do usuwania kurzu można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) lub bardzo miękkiego pędzelka. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Minerał jest wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, dlatego należy unikać jego tarcia i zarysowania. Nie należy stosować myjek ultradźwiękowych. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w specjalistycznych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Każdy okaz powinien być precyzyjnie oznaczony, z podaniem lokalizacji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej