Ognitite

Wzór chemiczny: NiBiTe

Ognitit to bardzo rzadki tellurobizmutek niklu, występujący w postaci drobnych, metalicznych ziaren w asocjacji z innymi minerałami kruszcowymi.

## Charakterystyka Ognitit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy siarczków, a dokładniej tellurobizmutkiem niklu. Występuje w postaci bardzo małych, anhedralnych (nieforemnych) ziaren, których rozmiar zazwyczaj nie przekracza 100 mikrometrów. Obserwowany jest głównie w polerowanych szlifach kruszcowych pod mikroskopem, gdzie tworzy wrostki w innych minerałach. Ma metaliczny wygląd i kremowobiałą barwę z różowawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Ze względu na ekstremalnie mały rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych ognititu nie została precyzyjnie określona. Minerał wykazuje silny, metaliczny połysk. Jego twardość i gęstość nie zostały zmierzone, a jedynie obliczone teoretycznie. Jest nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Ognitit ma stałą, charakterystyczną barwę kremowobiałą z wyraźnym różowawym lub różowo-brązowym odcieniem. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Minerał został po raz pierwszy zidentyfikowany w materiale pochodzącym ze złoża Ognit na Syberii Wschodniej w Rosji. Został opisany i zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1982 roku. Nazwa "ognitit" pochodzi bezpośrednio od nazwy miejsca jego odkrycia (localitas typica). ## Zastosowania Ognitit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i stanowi obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w bardzo rzadkich minerałach systematycznych.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja ognititu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych. Pod mikroskopem kruszcowym w świetle odbitym charakteryzuje się kremowobiałą barwą z różowawym odcieniem i silnym metalicznym połyskiem. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy chemicznej z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) w celu stwierdzenia obecności niklu, bizmutu i telluru w odpowiednich proporcjach. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi tellurkami o podobnym odcieniu, takimi jak melonit czy niektóre fazy w układzie bizmut-tellur. Rozróżnienie opiera się wyłącznie na precyzyjnej analizie składu chemicznego. ## Formy kryształów Ognitit nie tworzy widocznych kryształów. Występuje wyłącznie w formie drobnych, nieregularnych ziaren i wrostków w innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Ognitit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Powstaje w końcowych etapach krystalizacji z roztworów bogatych w nikiel, bizmut i tellur, w warunkach niskich i średnich temperatur. Jego obecność stwierdzono w żyłach kwarcowo-kalcytowych przecinających skały ultrazasadowe (serpentynity). ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje w paragenezie z innymi rzadkimi minerałami kruszcowymi. Najczęściej towarzyszą mu: maucherit, nikielin, hezwoodit, pentlandyt, miedź rodzima, bizmut rodzimy, melonit, altait oraz minerały z grupy platynowców (PGM). ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone i dobrze udokumentowane miejsce występowania ognititu na świecie to jego lokalizacja typowa - złoże niklowo-miedziowe Ognit w Sajanie Wschodnim na Syberii w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z ognititem jest oceniana zupełnie inaczej niż w przypadku minerałów tworzących duże kryształy. Najważniejszym kryterium jest potwierdzenie obecności minerału za pomocą analizy chemicznej. Wartość okazu podnosi bogactwo asocjacji mineralnej widocznej na szlifie oraz wielkość (nawet jeśli to tylko dziesiątki mikrometrów) i "czystość" analizowanego ziarna ognititu. Okazy te mają wartość wyłącznie dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych i instytucji naukowych. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest złoże Ognit w Rosji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy, w których stwierdzono obecność ognititu (zazwyczaj polerowane szlify lub bloczki), należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z płynami lub chemikaliami jest niewskazany. ## Czego unikać Należy unikać myjek ultradźwiękowych, wszelkich środków chemicznych, kwasów i zasad. Należy chronić powierzchnię polerowanego szlifu przed zarysowaniem i utlenianiem. Nie należy narażać okazu na zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy z ognititem powinny być przechowywane w suchym miejscu, w specjalistycznym pudełku kolekcjonerskim (tzw. "micromount box"), aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je w stabilnych warunkach pokojowych.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej