Ogdensburgite

Wzór chemiczny: Ca<sub>2</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>4</sub>Zn<sup>2+</sup>(As<sup>5+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>4</sub>(OH)<sub>6</sub>·6H<sub>2</sub>O

Rzadki arsenian cynku i żelaza o charakterystycznej, pomarańczowoczerwonej barwie, znajdowany w kopalniach Franklin i Sterling Hill, USA.

## Charakterystyka Ogdensburgit jest uwodnionym arsenianem cynku, wapnia i żelaza. Występuje w postaci bardzo małych, kulistych agregatów lub promienistych skupień drobnych, listewkowatych kryształów. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, pomarańczowoczerwona do żółtopomarańczowej barwa. Okazy są zazwyczaj niewielkie i narastają na innych minerałach, tworząc cienkie powłoki i naskorupienia. ## Właściwości fizyczne Kryształy ogdensburgitu są niezwykle małe i delikatne, co utrudnia precyzyjne określenie wielu właściwości fizycznych. Minerał wykazuje jedwabisty lub matowy połysk. Jest bardzo miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą około 2. Ze względu na drobnokrystaliczną postać, jest nieprzezroczysty, chociaż pojedyncze, mikroskopijne kryształy mogą być przeświecające. ## Barwy i odmiany Minerał ten nie posiada odrębnych odmian. Jego barwa jest jednolita i waha się w wąskim zakresie od pomarańczowoczerwonej do żółtopomarańczowej. Różnice w odcieniu zależą głównie od struktury i wielkości agregatów krystalicznych. ## Historia i nazwa Ogdensburgit został opisany po raz pierwszy w 1981 roku przez Pete'a J. Dunna. Jego nazwa pochodzi od miasta Ogdensburg w stanie New Jersey (USA), które leży w pobliżu miejsca odkrycia minerału - słynnej kopalni Franklin. Kopalnia ta, wraz z sąsiednią Sterling Hill, stanowi lokalizację typową dla tego minerału.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Silky
Rysa
Pale orange
Gęstość
3.24
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne ogdensburgitu to jego charakterystyczna pomarańczowoczerwona barwa, występowanie w postaci drobnych, kulistych lub promienistych agregatów oraz jego ekstremalna rzadkość i specyficzna lokalizacja. Połysk jest zazwyczaj matowy lub jedwabisty. Ze względu na wielkość kryształów, identyfikacja w terenie jest praktycznie niemożliwa i wymaga analizy laboratoryjnej. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi arsenianami o podobnej barwie, takimi jak farmakosyderyt czy niektóre odmiany skorodytu. Odróżnienie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) lub analiza chemiczna (EDS), ze względu na podobieństwo form występowania i barwy. Kluczowym czynnikiem jest jednak znajomość minerałów towarzyszących z Franklin i Sterling Hill. ## Formy kryształów Ogdensburgit tworzy mikroskopijne, listewkowate lub igiełkowe kryształy, które łączą się w kuliste (sferulityczne) lub promieniste agregaty. Rzadziej występuje w postaci cienkich naskorupień i powłok na innych minerałach.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefach utleniania złóż cynku, w specyficznym, bogatym w arsen środowisku metamorficznych złóż Franklin i Sterling Hill. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych minerałów rudnych, takich jak franklinit i willemit, w obecności roztworów bogatych w arsen. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałami typowymi dla tej lokalizacji, takimi jak willemit, franklinit, kalcyt, a także z innymi wtórnymi arsenianami, np. kottigitem, adamitem czy paradamitem. Często narasta bezpośrednio na tych minerałach. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone miejsca występowania ogdensburgitu na świecie to kopalnia Franklin oraz kopalnia Sterling Hill w hrabstwie Sussex, w stanie New Jersey, USA. Są to jego lokalizacje typowe.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu ogdensburgitu jest oceniana przede wszystkim na podstawie intensywności i nasycenia pomarańczowoczerwonej barwy oraz bogactwa i estetyki agregatów na matrycy skalnej. Wyżej cenione są okazy, na których kuliste agregaty są dobrze uformowane, liczne i kontrastują z podłożem, np. z białym kalcytem. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, wielkość pojedynczych kryształów nie jest kluczowym kryterium, liczy się ogólny wygląd i pokrycie powierzchni. ## Popularne stanowiska Jedynymi źródłami okazów są historyczne złoża Franklin i Sterling Hill w New Jersey, USA. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tych dwóch, obecnie już nieczynnych, kopalni.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie delikatny i kruchy. Należy unikać jakiegokolwiek czyszczenia mechanicznego, w tym używania szczoteczek. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można ostrożnie przepłukać okaz w wodzie destylowanej i natychmiast, bardzo delikatnie osuszyć sprężonym powietrzem z dużej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i środkami czyszczącymi. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go wystawiać na bezpośrednie działanie światła słonecznego, które może spowodować jego blaknięcie i dalszą dehydratację. ## Przechowywanie Okazy ogdensburgitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych, wyściełanych pudełkach (typu "micromount"), aby chronić je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wahaniami wilgotności. Ze względu na swoją kruchość, nie nadaje się do ekspozycji poza specjalistycznymi pojemnikami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej