Oberthürite

Wzór chemiczny: Rh<sub>3</sub>Ni<sub>32</sub>S<sub>32</sub>

Oberthuryt to ekstremalnie rzadki siarczek rodu i niklu, tworzący mikroskopijne, metaliczne wrostki w innych minerałach.

## Charakterystyka Oberthuryt jest siarczkiem rodu i niklu, występującym w postaci niezwykle małych, zaokrąglonych lub nieregularnych ziaren, zwykle o rozmiarze nieprzekraczającym 100 mikrometrów. Obserwowany jest jako wrostki w kryształach chromitu i innych siarczków. Z powodu mikroskopijnej wielkości jego cechy wizualne są trudne do oceny bez specjalistycznego sprzętu. W świetle odbitym ma kremowobiałą barwę z różowawym odcieniem. ## Właściwości fizyczne Jako minerał nieprzezroczysty, oberthuryt charakteryzuje się metalicznym połyskiem. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone ze względu na wielkość i sposób występowania ziaren, jednak gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 6,55 g/cm³. ## Historia i nazwa Minerał został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku (IMA2017-081). Nazwa honoruje Thomasa Oberthüra, niemieckiego geologa i mineraloga, za jego znaczący wkład w badania nad mineralogią metali z grupy platynowców, zwłaszcza w odniesieniu do złoża Great Dyke w Zimbabwe, skąd pochodzi holotyp. ## Zastosowania Oberthuryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ani komercyjnego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako ekstremalnie rzadki przedstawiciel mineralizacji metali z grupy platynowców.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Gęstość
6.55
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja oberthurytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia rudna w świetle odbitym oraz analiza chemiczna z użyciem mikrosondy elektronowej (EDS/WDS). W świetle odbitym wykazuje kremowobiałą barwę z różowawym odcieniem i jest izotropowy. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi siarczkami niklu i metali z grupy platynowców, takimi jak pentlandyt, kuvaevit, horomanit czy mironovit. Pewne rozróżnienie wymaga analizy składu chemicznego, ponieważ wszystkie te minerały tworzą podobne mikroskopijne, metaliczne ziarna. ## Formy kryształów Oberthuryt występuje jako anhedralne (nieforemne), zaokrąglone ziarna i agregaty, zazwyczaj o wielkości od 10 do 100 mikrometrów. Nie zaobserwowano wykształconych ścian kryształów.

Środowisko występowania

## Geneza Oberthuryt powstaje w ultramaficznych (ultrazasadowych) intruzjach warstwowych. Krystalizuje w późnych stadiach procesów magmowych z cieczy siarczkowej bogatej w nikiel, miedź i metale z grupy platynowców. W lokalizacji typowej (kopalnia Unki) jest związany z horyzontem siarczkowym w obrębie kompleksu magmowego Great Dyke. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z chromitem (jako wrostki), pentlandytem, chalkopirytem, pirytem, kuvaevitem, braggitem, cooperitem oraz innymi, nienazwanymi jeszcze siarczkami i stopami metali z grupy platynowców. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania oberthurytu na świecie jest kopalnia platyny Unki, położona w Shurugwi, w obrębie intruzji magmowej Great Dyke w Zimbabwe.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z oberthurytem jest definiowana wyłącznie przez potwierdzenie jego obecności za pomocą analizy naukowej. Ponieważ minerał jest mikroskopijny, jego cechy wizualne, takie jak kolor czy forma, nie mają znaczenia dla oceny kolekcjonerskiej. Najcenniejsze są próbki z jak największą liczbą zidentyfikowanych ziaren oberthurytu, bogate w minerały towarzyszące, pochodzące z lokalizacji typowej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy, w których zidentyfikowano oberthuryt, powinny być czyszczone z najwyższą ostrożnością, najlepiej za pomocą sprężonego powietrza w celu usunięcia kurzu. Jakakolwiek forma czyszczenia mechanicznego lub chemicznego jest wysoce niewskazana, ponieważ może bezpowrotnie zniszczyć mikroskopijne ziarna minerału. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami oraz myjkami ultradźwiękowymi. Zmiany temperatury i wilgotności nie mają bezpośredniego wpływu na sam minerał, ale mogą zaszkodzić matrycy skalnej. ## Przechowywanie Okazy z oberthurytem, ze względu na ich wartość naukową i rzadkość, powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamykanych pudełkach typu "micromount", chroniących przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je w suchym miejscu, z dala od bezpośredniego światła słonecznego.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej