Nuragheite

Wzór chemiczny: Th<sup>4+</sup>(Mo<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>)<sub>2</sub>·H<sub>2</sub>O

Nuragheit to niezwykle rzadki, wtórny minerał molibdenianu toru, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o białej barwie i perłowym połysku.

## Charakterystyka Nuragheit jest uwodnionym molibdenianem toru, występującym w postaci niezwykle małych, cienkich, tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 200 mikrometrów. Kryształy te tworzą rozetowe lub sferyczne agregaty. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez użycia specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy nuragheit są elastyczne i giętkie. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek i ich delikatności. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 5,13 g/cm³. Minerał charakteryzuje się perłowym połyskiem na powierzchniach łupliwości oraz szklistym na pozostałych ścianach. ## Barwy i odmiany Nuragheit jest bezbarwny do białego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni Su Seinargiu na Sardynii we Włoszech. Jego nazwa, zatwierdzona przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku, pochodzi od nuragów – megalitycznych budowli z epoki brązu, charakterystycznych dla Sardynii. Nawiązuje ona do miejsca odkrycia minerału. ## Zastosowania Nuragheit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest obiektem zainteresowania wyłącznie naukowego i kolekcjonerskiego ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i skład chemiczny.

Właściwości

Połysk
Perłowy
Rysa
Biała
Gęstość
5.13
Łupliwość
Doskonała wg {010}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja nuragheit jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy dyfrakcja rentgenowska (XRD), w połączeniu z analizą chemiczną (EDS). Wizualne rozpoznanie w terenie lub w kolekcji jest niemożliwe ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów i ich podobieństwo do innych wtórnych minerałów molibdenu. ## Odróżnianie od podobnych Nuragheit może być mylony z innymi wtórnymi molibdenianami, takimi jak szenit (Szenit), iryginit (Iriginit) czy umohoit (Umohoit), z którymi często współwystępuje. Odróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. Nuragheit wyróżnia się unikalnym połączeniem toru i molibdenu w swoim składzie chemicznym. ## Formy kryształów Tworzy bardzo cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcioboku lub rombu, spłaszczone zgodnie z płaszczyzną {010}. Kryształy te często łączą się w rozetowe, kuliste lub promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Nuragheit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) złóż molibdenowo-ołowiowych. Tworzy się w wyniku procesów hydrotermalnych zachodzących w zmienionych skałach granitowych, w obecności roztworów bogatych w tor i molibden. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami molibdenu i uranu, takimi jak iryginit, umohoit, szenit, muszyngit, wulfenit, a także z kwarcem, fluorytem i galeną. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania nuragheit na świecie jest jego lokalizacja typowa – kopalnia Su Seinargiu w pobliżu Sarroch, w prowincji Cagliari na Sardynii, Włochy.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, głównym kryterium oceny jest jakość i bogactwo agregatów na matrycy skalnej. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie uformowanymi, rozetowymi skupieniami kryształów, dobrze widocznymi pod mikroskopem. Istotna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. ## Popularne stanowiska Wszystkie znane okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie: kopalni Su Seinargiu na Sardynii we Włoszech. Czyni to każdy okaz, niezależnie od jego jakości, niezwykle cennym nabytkiem dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i "mikromountów".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów nuragheit nie należy czyścić mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia mogą bezpowrotnie zniszczyć delikatne, mikroskopijne kryształy. Jeśli konieczne jest usunięcie kurzu, można to zrobić bardzo ostrożnie za pomocą gruszki fotograficznej, z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz wszelkimi wibracjami i wstrząsami. Minerał jest niezwykle kruchy i wrażliwy na zmiany środowiskowe. Ze względu na zawartość toru, jest minerałem radioaktywnym i należy obchodzić się z nim z zachowaniem odpowiednich środków ostrożności. ## Przechowywanie Przechowywać wyłącznie w stabilnych, zamykanych pojemnikach typu "micromount", chroniących przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy go trzymać z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu w wyniku promieniowania.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej