Novikovite

Wzór chemiczny: (N₃-H₄)₄Mo₆+₂Mo₅+₂O₈(S₆+O₄)₅

Novikovit to ekstremalnie rzadki, niestabilny siarczan amonowo-molibdenowy, odkryty w osadach po pożarze hałdy w Czechach.

## Charakterystyka Novikovit jest minerałem wtórnym, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych kryształów o wymiarach nieprzekraczających 0.2 mm. Tworzy skupienia i naloty na skałach. Ze względu na swoją naturę, jest minerałem niestabilnym w warunkach pokojowych, co czyni go obiektem zainteresowania głównie naukowego. ## Właściwości fizyczne Kryształy novikovitu wykazują połysk określany jako szklisty do żywicznego. Są przezroczyste do przeświecających. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów i niestabilności próbek. ## Barwy i odmiany Minerał ten charakteryzuje się ciemnoniebieską barwą i pozostawia bladoniebieską rysę. Nie są znane żadne jego odmiany. ## Historia i nazwa Novikovit został po raz pierwszy opisany w 2022 roku przez zespół mineralogów (Pekov et al.) na podstawie materiału zebranego z hałdy kopalnianej Kateřina w Radvanicach (Czechy). Nazwa minerału honoruje Igora Wiktorowicza Nowikowa (1961–2018), rosyjskiego mineraloga i kolekcjonera, specjalizującego się w minerałach z obszaru Kaukazu Północnego. ## Zastosowania Novikovit nie ma żadnych zastosowań praktycznych ani komercyjnych. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako przykład rzadkiego i nietypowego związku chemicznego występującego w naturze.

Właściwości

Połysk: Vitreous to Resinous
Rysa: Pale blue
Łupliwość: Perfect on {100}
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja novikovitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i spektroskopia. W warunkach polowych lub w typowej kolekcji rozpoznanie jest niemożliwe. Jego ciemnoniebieska barwa i występowanie w specyficznym środowisku pożarów hałd węglowych są pewną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi rzadkimi, wtórnymi siarczanami o niebieskiej barwie, które tworzą się w podobnych warunkach. Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznej analizy chemicznej i krystalograficznej. ## Formy kryształów Novikovit tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy, które najczęściej występują w formie agregatów, nalotów i skorup na powierzchni skał.

Środowisko występowania

## Geneza Novikovit jest minerałem o genezie fumarolicznej. Powstaje w wyniku reakcji gazów uwalnianych podczas powolnego, podpowierzchniowego spalania hałd węgla kamiennego (tzw. pożarów hałdowych). Krystalizuje z gorących gazów (o temperaturze ok. 150°C) w strefach sublimacji. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi powstającymi w tym samym środowisku, takimi jak adranit-(NH₄), boussingaultyt, mascagnin, salmiak oraz siarka rodzima. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania novikovitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - płonąca hałda kopalni Kateřina w miejscowości Radvanice, w Kraju hradeckim w Czechach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Z uwagi na ekstremalną rzadkość i mikroskopijny charakter, jedynym kryterium wartości kolekcjonerskiej jest samo potwierdzone istnienie minerału na fragmencie skały macierzystej. Wielkość kryształów czy "estetyka" okazu nie mają w tym przypadku zastosowania. Okazy mają wartość wyłącznie naukową i dla najbardziej wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa w Czechach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie wrażliwy i nie powinien być czyszczony w żaden sposób. Jakikolwiek kontakt z wodą, rozpuszczalnikami czy nawet energicznym strumieniem powietrza może go zniszczyć. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wilgocią, które prowadzą do jego szybkiego rozkładu. Jest również wrażliwy na zmiany temperatury i bezpośrednie światło. Nie należy go dotykać. ## Przechowywanie Okazy novikovitu wymagają przechowywania w hermetycznie zamkniętych pojemnikach, najlepiej w warunkach kontrolowanej, niskiej wilgotności. Ekspozycja jest wysoce niewskazana ze względu na niestabilność minerału.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej