Northstarite
Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup><sub>6</sub>(Te<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>5</sub>(S<sup>6+</sup>O<sub>3</sub>S<sup>2-</sup>)
Northstaryt to ekstremalnie rzadki tiosiarczan i telluryn ołowiu, tworzący mikroskopijne, kanarkowo-żółte kryształy o diamentowym połysku.
Właściwości
- Połysk
- Adamantine
- Rysa
- Light yellow
- Gęstość
- 6.51
- Przezroczystość
- Translucent
- Układ krystaliczny
- Triclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczowymi cechami pozwalającymi na wstępną identyfikację northstarytu są jego kanarkowo-żółta barwa, bardzo silny diamentowy połysk, wysoka gęstość oraz specyficzne środowisko występowania. Pewne rozpoznanie jest jednak niemożliwe bez zaawansowanych badań laboratoryjnych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/XRD), ze względu na mikroskopowy rozmiar kryształów i podobieństwo do innych wtórnych minerałów tellurowych. ## Odróżnianie od podobnych Northstaryt może być mylony z innymi rzadkimi, żółtymi minerałami ze stref utleniania złóż tellurowych, takimi jak emmonsyt, mackayit czy paratelluryt. Odróżnienie go "gołym okiem" lub pod lupą jest praktycznie niemożliwe. Wymaga to analizy składu chemicznego i struktury krystalicznej. ## Formy kryształów Minerał ten tworzy najczęściej agregaty lub skorupki złożone z bardzo małych (zwykle poniżej 1 mm), blaszkowatych lub listewkowych kryształów. Kryształy w skupieniach często wykazują ułożenie subrównoległe.
Środowisko występowania
## Geneza Northstaryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (tzw. czapach żelaznych) polimetalicznych, hydrotermalnych złóż kruszców bogatych w tellur. Tworzy się w wyniku wietrzenia pierwotnych tellurków i siarczków ołowiu w warunkach niskiej temperatury i ciśnienia. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami telluru, takimi jak schieffelinit, paratelluryt, telluryt, a także z minerałami pierwotnymi, jak galena, piryt i kwarc, który stanowi skałę macierzystą. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania jest lokalizacja typowa - kopalnia North Star w dystrykcie Tintic, hrabstwo Juab, Utah, USA. Potwierdzono również jego obecność w kopalni Bambolla w Moctezuma, w stanie Sonora w Meksyku. Są to jedyne znane, dobrze udokumentowane stanowiska tego minerału na świecie.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego mikrominerału jak northstaryt, o wartości kolekcjonerskiej decyduje przede wszystkim bogactwo okazu - czyli ilość i gęstość kryształów na matrycy skalnej. Liczy się także jakość samych kryształów (ostrość krawędzi, połysk) oraz obecność minerałów towarzyszących, zwłaszcza innych rzadkich telluranów i tellurynów. Im intensywniejsza barwa, tym okaz jest bardziej pożądany. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione i poszukiwane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z lokalizacji typowej w kopalni North Star w Utah. Materiał z meksykańskiej kopalni Bambolla jest również wartościowy, ale to amerykańskie znaleziska uchodzą za klasyczne dla tego gatunku.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Okazy northstarytu są niezwykle delikatne i małe. Do usuwania kurzu najlepiej używać sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Jakikolwiek kontakt z wodą lub chemikaliami jest ryzykowny. W razie absolutnej konieczności dopuszczalne jest bardzo ostrożne, krótkie płukanie w wodzie destylowanej i natychmiastowe osuszenie. ## Czego unikać Jako minerał ołowiu, northstaryt jest toksyczny - należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po każdym kontakcie. Należy bezwzględnie unikać wszelkich środków chemicznych, kwasów, detergentów i myjek ultradźwiękowych. Powinien być chroniony przed wysoką temperaturą i długotrwałą ekspozycją na intensywne światło. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszą metodą przechowywania jest umieszczenie okazu w zamykanym pudełku typu "micromount", z odpowiednią etykietą. Należy go trzymać w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci, światła i źródeł ciepła, aby zapobiec jego degradacji.