Nordstrandite

Wzór chemiczny: Al(OH)<sub>3</sub>

Nordstrandyt to rzadki polimorf wodorotlenku glinu, tworzący najczęściej drobne, bezbarwne lub białe kryształy tabliczkowe.

## Charakterystyka Nordstrandyt jest jednym z czterech polimorfów wodorotlenku glinu [Al(OH)₃]. Występuje w postaci niewielkich, dobrze wykształconych kryształów o pokroju tabliczkowym lub blaszkowym. Kryształy te często tworzą wachlarzowate, promieniste lub sferulityczne agregaty. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości około 3 w skali Mohsa. Ma połysk szklisty, a na płaszczyznach łupliwości perłowy. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość wynosi około 2,43 g/cm³. ## Barwy i odmiany Nordstrandyt jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Czasami bywa zabarwiony na szaro lub żółtawo przez domieszki i inkluzje. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1964 roku, honoruje Roberta A. van Nordstranda, chemika z firmy Sinclair Research, który jako pierwszy zsyntetyzował tę substancję w 1956 roku. Nordstrandyt został zidentyfikowany jako minerał w próbkach z Sarawak w Malezji oraz z wyspy Guam. ## Zastosowania Nordstrandyt nie ma znaczącego zastosowania przemysłowego. Stanowi głównie obiekt zainteresowania naukowego, jako jeden z polimorfów wodorotlenku glinu, oraz kolekcjonerskiego ze względu na swoją rzadkość i formy występowania.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Vitreous to Pearly
Rysa
White
Gęstość
2.43
Łupliwość
Perfect on {001}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja nordstrandytu na podstawie cech wizualnych jest bardzo trudna. Charakteryzuje się niską twardością, perłowym połyskiem na płaszczyznach łupliwości oraz występowaniem w postaci drobnych, tabliczkowych kryształów tworzących promieniste agregaty. Reaguje z kwasami i zasadami. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Nordstrandyt jest wizualnie niemożliwy do odróżnienia od swoich polimorfów: gibbsytu, bajerytu i doyleitu. Wszystkie tworzą podobne, białe lub bezbarwne kryształy i mają zbliżone właściwości fizyczne. Można go również pomylić z innymi miękkimi, białymi minerałami, takimi jak kaolinit czy brucyt, jednak forma kryształów i środowisko występowania mogą być pomocne we wstępnej identyfikacji. ## Formy kryształów Kryształy nordstrandytu są tabliczkowe lub blaszkowe, o zarysie sześcio- lub czworokątnym. Najczęściej występują w postaci promienistych, wachlarzowatych lub kulistych agregatów. Rzadko spotyka się pojedyncze, wyizolowane kryształy.

Środowisko występowania

## Geneza Nordstrandyt jest minerałem niskotemperaturowym, powstającym w warunkach niskiego ciśnienia. Tworzy się w wyniku wietrzenia skał bogatych w glin, zwłaszcza w boksytach i laterytach. Może również krystalizować w szczelinach i pustkach skał węglanowych, w osadach jeziornych, a także w niskotemperaturowych żyłach hydrotermalnych. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje ze swoimi polimorfami - gibbsytem, bajerytem i doyleitem. Towarzyszą mu również inne minerały strefy wietrzenia, takie jak kaolinit, halloysyt, diaspor, boehmit, a także kalcyt i dolomit w środowiskach węglanowych. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk nordstrandytu należą Sarawak na wyspie Borneo (Malezja), gdzie został po raz pierwszy zidentyfikowany w naturze, oraz wyspa Guam. Znajdowany jest również w Sag-bulo na Węgrzech, w różnych lokalizacjach w Rosji (np. na Uralu), we Włoszech oraz w Australii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów najbardziej wartościowe są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste lub wachlarzowate agregaty. Duże znaczenie ma wielkość kryształów - okazy z widocznymi gołym okiem, a nie tylko pod mikroskopem, kryształami są znacznie wyżej cenione. Pożądane są również okazy na kontrastującej matrycy skalnej, która eksponuje delikatne, białe agregaty nordstrandytu. ## Popularne stanowiska Okazy o znaczeniu kolekcjonerskim pochodzą głównie z klasycznych lokalizacji, takich jak Sarawak (Malezja) oraz z niektórych stanowisk w Rosji i we Włoszech, gdzie znajdowano dobrze uformowane agregaty krystaliczne.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy nordstrandytu należy czyścić bardzo ostrożnie ze względu na ich miękkość i doskonałą łupliwość. Zaleca się używanie miękkiego pędzelka do usuwania kurzu. W razie potrzeby można przemyć okaz w wodzie destylowanej, a następnie delikatnie osuszyć sprężonym powietrzem lub pozostawić do swobodnego wyschnięcia. Należy unikać myjek ultradźwiękowych. ## Czego unikać Nordstrandyt jest wrażliwy na działanie kwasów i silnych zasad, w których ulega rozpuszczeniu. Należy chronić go przed kontaktem z chemikaliami. Jako minerał miękki, jest podatny na zarysowania przez twardsze minerały (kwarc, skalenie). Nie należy go wystawiać na działanie wysokich temperatur. ## Przechowywanie Okazy nordstrandytu najlepiej przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach lub na podstawkach, z dala od twardszych minerałów, aby uniknąć zarysowań i uszkodzeń mechanicznych. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, warto chronić je przed kurzem w zamykanych gablotach lub pojemnikach.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej