Nolzeite

Wzór chemiczny: Na(Mn²⁺,&#₉₇₂₃;)₂[Si₃(B,Si)O₉(OH)₂](H₂O)₂

Nolzeit to bardzo rzadki, uwodniony krzemian boru, sodu i manganu, tworzący mikroskopijne, pryzmatyczne kryształy o brązowej barwie.

## Charakterystyka Nolzeit jest minerałem z grupy turyngitu, występującym w postaci niezwykle małych, pryzmatycznych lub igiełkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm długości. Zazwyczaj tworzy promieniste lub splątane agregaty. Kryształy mają barwę od jasnobrązowej do czerwonobrązowej i wykazują wyraźny pleochroizm w odcieniach brązu i żółci. ## Właściwości fizyczne Kryształy nolzeitu mają szklisty połysk. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, większość właściwości fizycznych, takich jak twardość czy gęstość, nie została precyzyjnie zmierzona, a jedynie obliczona na podstawie danych krystalograficznych. Gęstość obliczona wynosi około 2.95 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w odcieniach brązu, od jasnego po czerwonobrązowy. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nolzeit został uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2011 roku (IMA2011-085). Jego nazwa honoruje niemieckiego mineraloga-amatora Horsta Nolze za jego wkład w rozwój oprogramowania do analizy dyfrakcji elektronowej z precesją (PED), która była kluczowa w określeniu struktury tego minerału. Został odkryty na hałdach kopalni Wessels w Południowej Afryce. ## Zastosowania Nolzeit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla specjalistów gromadzących "mikrominerały".

Właściwości

Barwa: Colourless to pale green
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 2.79
Łupliwość: Good on {100} and {010}
Przełam: Uneven
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja nolzeitu jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych. Wymaga analizy chemicznej (EDS) oraz metod dyfrakcyjnych (XRD, PED) w celu potwierdzenia składu i struktury. Wizualnie, w miejscu występowania, można go podejrzewać na podstawie brązowej barwy, igiełkowej formy kryształów i współwystępowania z innymi rzadkimi minerałami manganu. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi igiełkowymi minerałami manganu, takimi jak niektóre pirokseny, amfibole czy inne krzemiany z grupy turyngitu. Pewne rozróżnienie możliwe jest wyłącznie za pomocą analizy laboratoryjnej. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, często zgrupowane w promieniste lub chaotyczne agregaty. Kryształy wykazują przekrój zbliżony do kwadratu.

Środowisko występowania

## Geneza Nolzeit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, powstałym w niskich temperaturach. Formuje się w szczelinach i druzach w obrębie złoża rud manganu, które uległy metamorfizmowi kontaktowemu. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (kopalnia Wessels) współwystępuje z takimi minerałami jak sugilit, henritermierit, braunit i hematyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania nolzeitu na świecie jest kopalnia Wessels, położona na polu manganowym Kalahari w prowincji Przylądkowej Północnej w Republice Południowej Afryki.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako mikrominerał, nolzeit jest oceniany przede wszystkim pod kątem bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych na matrycy skalnej. Najbardziej pożądane są okazy z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi kryształami tworzącymi atrakcyjne wizualnie grupy, najlepiej w asocjacji z innymi rzadkimi minerałami. Kolor i rozmiar kryształów (choć zawsze mikroskopijny) również mają znaczenie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Wessels w RPA, która jest znana z dostarczania wielu rzadkich i unikalnych minerałów manganu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy nolzeitu są ekstremalnie delikatne i małe. Nie zaleca się czyszczenia mechanicznego ani chemicznego. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia luźnych cząstek kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, ultradźwiękami oraz gwałtownymi zmianami temperatury. Kryształy są kruche i łatwo ulegają uszkodzeniu mechanicznemu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały ("micromount boxes"), aby chronić je przed kurzem, wstrząsami i uszkodzeniami mechanicznymi. Wymagają oglądania pod mikroskopem.