Nitroplumbite

Wzór chemiczny: [Pb<sup>2+</sup><sub>4</sub>(OH)<sub>4</sub>](N<sup>5+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>4</sub>

Nitroplumbit to ekstremalnie rzadki, wtórny minerał ołowiu, występujący w postaci mikroskopijnych, bezbarwnych kryształów.

## Charakterystyka Nitroplumbit jest bardzo rzadkim azotanem ołowiu. Tworzy niezwykle małe, bezbarwne, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, osiągające rozmiar do 0.2 mm. Zazwyczaj występują one w postaci promienistych lub splątanych agregatów. Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów, jego cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez specjalistycznego sprzętu. ## Właściwości fizyczne Kryształy nitroplumbitu wykazują połysk określany jako szklisty do perłowego. Są przezroczyste i bezbarwne. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkich rozmiarów próbek. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności grupy azotanowej (Nitro-) oraz ołowiu (-plumbite, od łacińskiego słowa *plumbum* oznaczającego ołów). Został odkryty na hałdach kopalni Redmond w hrabstwie Haywood w Karolinie Północnej, USA. Opisany został w 1996 roku przez J.L. Jambora i współpracowników.

Właściwości

Połysk
Szklisty do perłowego
Rysa
Biała
Łupliwość
Doskonała {0001}
Przezroczystość
Przezroczysty
Układ krystaliczny
Trigonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja nitroplumbitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS), ze względu na jego mikroskopijny rozmiar i występowanie. Wizualne rozpoznanie w terenie lub w kolekcji jest praktycznie niemożliwe. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi, bezbarwnymi minerałami ołowiu, takimi jak hydrocerusyt, cerusyt czy anglesyt, z którymi często współwystępuje. Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o heksagonalnym zarysie, często wydłużone i spłaszczone. Kryształy te łączą się w promieniste, gwiaździste lub bezładnie splątane agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Nitroplumbit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania złóż kruszców ołowiu. Jego tworzenie się jest prawdopodobnie związane z reakcją minerałów ołowiu z roztworami bogatymi w azotany, które mogą pochodzić z rozkładu materii organicznej (np. odchodów nietoperzy) lub z procesów bakteryjnych. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami ołowiu, takimi jak hydrocerusyt, cerusyt, anglesyt, a także z lanarkitem i piromorfitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania (lokalizacja typowa) tego minerału są hałdy kopalni Redmond w hrabstwie Haywood, Karolina Północna, USA.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", jego wartość kolekcjonerska zależy od bogactwa i estetyki agregatów krystalicznych obserwowanych pod mikroskopem. Najbardziej cenione są okazy z dobrze wykształconymi, promienistymi grupami kryształów na kontrastującej matrycy skalnej. Istotna jest również pewność identyfikacji, potwierdzona analizą. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest lokalizacja typowa - kopalnia Redmond w USA. Materiał z tego miejsca jest niezwykle poszukiwany przez kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach i okazach typu "micromount".

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy nitroplumbitu są ekstremalnie delikatne i małe, dlatego nie powinny być czyszczone mechanicznie ani chemicznie. Wszelkie próby czyszczenia grożą zniszczeniem minerału. Należy je pozostawić w stanie nienaruszonym. ## Czego unikać Minerał jest prawdopodobnie rozpuszczalny w wodzie i kwasach. Należy unikać kontaktu z wszelkimi cieczami, a także zmian wilgotności i temperatury. Wibracje i wstrząsy mogą zniszczyć delikatne agregaty. ## Przechowywanie Nitroplumbit musi być przechowywany w stabilnych warunkach, najlepiej w szczelnym, wyściełanym pudełku typu "micromount", chroniącym przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Ekspozycja powinna odbywać się wyłącznie w zamkniętych gablotach.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej