Nisnite

Wzór chemiczny: Ni<sub>3</sub>Sn

Nisnit jest rzadkim stopem niklu i cyny, występującym w postaci mikroskopijnych, heksagonalnych kryształów o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Nisnit to naturalny, międzymetaliczny stop niklu i cyny. Występuje w postaci niezwykle małych, heksagonalnych, tabliczkowych lub wydłużonych kryształów, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających kilkudziesięciu mikrometrów. Obserwowany jest najczęściej jako wrostki w innych minerałach. Ma kremowożółtą barwę i silny, metaliczny połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się wysoką gęstością wynoszącą 9,61 g/cm³. Jest nieprzezroczysty. ## Historia i nazwa Nazwa nisnit nawiązuje do jego składu chemicznego - niklu (Ni) i cyny (Sn). Został opisany po raz pierwszy w 1971 roku przez L.J. Cabriego i R.H. Goodmana na podstawie materiału z Sudbury w Kanadzie, chociaż jego istnienie w naturze zostało potwierdzone już w 1969 roku w próbkach z Kazachstanu. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, nisnit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego i jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego i systematycznego kolekcjonerstwa.

Właściwości

Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
9.61
Łupliwość
Brak
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja nisnitu jest możliwa wyłącznie przy użyciu zaawansowanych technik laboratoryjnych, takich jak mikroskopia rudna w świetle odbitym (charakterystyczna kremowożółta barwa) oraz analiza chemiczna za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS/WDS) w celu potwierdzenia składu (nikiel i cyna). W warunkach amatorskich jest niemożliwy do rozpoznania. ## Odróżnianie od podobnych Pod mikroskopem może być mylony z innymi rzadkimi stopami metali, takimi jak atokit (Pd,Pt)₃Sn czy niggliit (PtSn). Pewne rozróżnienie wymaga analizy składu chemicznego. ## Formy kryształów Tworzy mikroskopijne, heksagonalne kryształy o pokroju tabliczkowym lub pryzmatycznym, często o nieregularnych lub zaokrąglonych zarysach. Zwykle występuje w postaci pojedynczych ziaren rozproszonych w skale.

Środowisko występowania

## Geneza Nisnit krystalizuje w warunkach hydrotermalnych, w serpentynitach związanych ze skałami ultrazasadowymi. Powstaje w wyniku procesów metasomatycznych, w których płyny bogate w metale oddziałują ze skałami macierzystymi. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z heazlewoodytem, awaruitem, pentlandytem, maucherytem, orcelitem, a także z chromitem, magnetytem i minerałami z grupy serpentynu. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego minerału to m.in. złoża niklu w rejonie Sudbury (Ontario, Kanada), kompleks magmowy Bushveld (RPA), złoże Oktyabrskoye koło Norylska (Syberia, Rosja), a także wystąpienia w Kazachstanie i Zimbabwe.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału, występującego wyłącznie w postaci mikroskopijnych ziaren, jedynym kryterium jest naukowe potwierdzenie jego obecności w próbce. Okazy kolekcjonerskie to zazwyczaj fragmenty skały lub polerowane szlify z dokładnie zidentyfikowanymi i oznaczonymi ziarnami nisnitu. Wielkość kryształów, nawet jeśli mierzona w mikrometrach, oraz bogactwo występowania w próbce podnoszą jej wartość dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na mikroskopijny rozmiar kryształów i ich występowanie w postaci wrostków w innych minerałach, czyszczenie pojedynczych okazów nisnitu nie jest praktykowane. Wszelkie czyszczenie dotyczy skały macierzystej i powinno być ograniczone do delikatnego usunięcia kurzu sprężonym powietrzem lub miękkim pędzelkiem. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, zwłaszcza kwasami, które mogą reagować z minerałami towarzyszącymi lub samym nisnitem. Nie należy poddawać okazów ultradźwiękom ani gwałtownym zmianom temperatury. ## Przechowywanie Okazy zawierające nisnit powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w zamkniętych pojemnikach chroniących przed kurzem i uszkodzeniami mechanicznymi. Najczęściej są to już przygotowane preparaty mikroskopowe (szlify) lub małe fragmenty skały w pudełkach typu "micromount".

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej