Niningerite

Wzór chemiczny: MgS<sup>2-</sup>

Niningeryt to rzadki siarczek magnezu, spotykany niemal wyłącznie w meteorytach zwanych enstatytowymi chondrytami.

## Charakterystyka Niningeryt jest minerałem z grupy siarczków, należącym do grupy galeny. Występuje w postaci bardzo małych, pojedynczych ziaren lub agregatów, zwykle o wielkości submilimetrowej, rozproszonych w masie skalnej meteorytu. Jego kryształy, gdy są widoczne, przyjmują formę sześcianów lub ośmiościanów. Ze względu na swoje pochodzenie i niewielkie rozmiary, jest obiektem zainteresowania głównie naukowego, a nie typowo kolekcjonerskiego. ## Właściwości fizyczne Niningeryt charakteryzuje się twardością w zakresie 3.5-4 w skali Mohsa. Ma metaliczny połysk i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość wynosi około 2.91 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość, sześcienną, w trzech kierunkach. ## Barwy i odmiany Minerał ten ma barwę od szarej do czarnej. Nie tworzy odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Niningeryt został po raz pierwszy opisany w 1967 roku na podstawie materiału z meteorytu Abee, który spadł w Kanadzie. Nazwa minerału honoruje Harveya Harlowa Niningera (1887-1986), amerykańskiego pioniera w dziedzinie badań nad meteorytami, który wniósł ogromny wkład w ich kolekcjonowanie i popularyzację nauki o nich. ## Zastosowania Niningeryt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe, dostarczając informacji o warunkach panujących we wczesnym Układzie Słonecznym, w których formowały się macierzyste ciała enstatytowych chondrytów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3.5-4
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
2.91
Łupliwość
Doskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Regularny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja niningerytu jest niezwykle trudna bez specjalistycznego sprzętu. Wymaga analizy chemicznej (np. za pomocą mikrosondy elektronowej) i rentgenowskiej (XRD) w celu potwierdzenia składu (siarczek magnezu) i struktury krystalicznej. Wizualnie jest to po prostu małe, czarne lub szare, metaliczne ziarno w skale meteorytu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi drobnymi, nieprzezroczystymi minerałami występującymi w meteorytach, takimi jak troilit (FeS), grafit (C) czy chromit. Odróżnienie opiera się wyłącznie na analizie laboratoryjnej składu chemicznego - niningeryt wyróżnia się wysoką zawartością magnezu. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, izometryczne kryształy o pokroju sześciennym lub ośmiościennym. Najczęściej występuje w formie nieregularnych ziaren wrośniętych w inne minerały.

Środowisko występowania

## Geneza Niningeryt jest minerałem charakterystycznym dla bardzo specyficznego środowiska - enstatytowych chondrytów. Są to meteoryty, które powstały w warunkach silnie redukujących (beztlenowych) i w wysokich temperaturach, prawdopodobnie w wewnętrznej części mgławicy słonecznej. W takich warunkach magnez, zamiast tworzyć krzemiany, łączył się z siarką. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla enstatytowych chondrytów, takimi jak enstatyt, klinoenstatyt, kamacyt, perryit, oldhamit, troilit oraz różne fosforki i krzemki metali. ## Lokalizacje Jego występowanie jest ograniczone do enstatytowych chondrytów. Został zidentyfikowany m.in. w meteorytach Abee (Alberta, Kanada - miejsce typowe), Adhi Kot (Pakistan), Indarch (Azerbejdżan), Qingzhen (Chiny) oraz Saint-Sauveur (Francja).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Z perspektywy kolekcjonerskiej, wartość okazu z niningerytem zależy przede wszystkim od wartości samego meteorytu, w którym się on znajduje. Ponieważ ziarna niningerytu są mikroskopijne, nie ocenia się ich indywidualnej jakości. Liczy się dobrze udokumentowane pochodzenie meteorytu i obecność minerału potwierdzona analizami. Najcenniejsze są okazy z miejsc typowych lub z rzadkich, dobrze zbadanych spadków. ## Popularne stanowiska Najbardziej znanym i historycznie ważnym źródłem jest meteoryt Abee z Kanady. Inne meteoryty, w których zidentyfikowano niningeryt, takie jak Indarch czy Qingzhen, również są cenione przez kolekcjonerów specjalizujących się w meteorytach.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów zawierających niningeryt, ze względu na ich wrażliwość na wilgoć i tlen, generalnie nie powinno się czyścić na mokro. Pył można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wysoką wilgotnością powietrza, ponieważ niningeryt łatwo reaguje z wodą, ulegając rozkładowi. Należy go również chronić przed działaniem tlenu, który powoduje jego utlenianie. Nie wolno stosować żadnych środków chemicznych. ## Przechowywanie Przechowywanie wymaga specjalistycznych warunków. Najlepiej trzymać okazy w szczelnych pojemnikach z pochłaniaczem wilgoci (żelem krzemionkowym) lub w atmosferze gazu obojętnego (np. argonu). Ekspozycja powinna odbywać się w zamkniętych, uszczelnionych gablotach z kontrolowaną wilgotnością.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej