Nikmelnikovite

Wzór chemiczny: Ca₁₂Fe²⁺Fe³⁺₃Al₃(SiO₄)₆(OH)₂₀

Nikmelnikowit to bardzo rzadki minerał z grupy granatów, uwodniony krzemian wapnia, żelaza i glinu, znajdowany w skarnach w Rosji.

## Charakterystyka Nikmelnikowit jest złożonym, uwodnionym krzemianem należącym do hydrogranatów z supergrupy granatów. Tworzy bardzo małe, pojedyncze, izometryczne kryształy o wielkości do 0,3 mm, zazwyczaj o pokroju dwunastościanu rombowego. Kryształy są najczęściej narosłe na innych minerałach, głównie na kalcycie. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego cechy makroskopowe są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy nikmelnikowitu charakteryzują się szklistym połyskiem. Minerał jest kruchy, a jego twardość w skali Mohsa wynosi około 5. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej to 3,43 g/cm³. Jest minerałem niefluorescencyjnym. ## Barwy i odmiany Nikmelnikowit występuje w kolorze ciemnobrązowym do niemal czarnego. Nie wyróżniono jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2018 roku pod numerem 2018-038. Jego nazwa honoruje Nikołaja Nikołajewicza Melnikowa (ur. 1938), rosyjskiego naukowca specjalizującego się w geomechanice i górnictwie, dyrektora Instytutu Problemów Górniczych Północy w Centrum Naukowym Kola Rosyjskiej Akademii Nauk. Został odkryty w materiale archiwalnym, pozyskanym w latach 60. XX wieku. ## Zastosowania Nikmelnikowit nie ma żadnego zastosowania praktycznego i jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego oraz kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy rzadkich minerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa: 5.5
Barwa: Brown to red
Połysk: Vitreous
Rysa: Light brown
Gęstość: 3.00
Łupliwość: None
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja nikmelnikowitu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana, analiza chemiczna (EDS/WDS) i dyfrakcja rentgenowska (XRD). Wizualnie jest praktycznie niemożliwy do odróżnienia od innych ciemnych granatów bez odpowiedniego powiększenia i analizy. Występuje w postaci bardzo małych, ciemnobrązowych do czarnych, izometrycznych kryształów. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi ciemnymi granatami z grupy andradytu i grossularu, takimi jak schorlomit czy melanit, które mogą występować w podobnym środowisku geologicznym. Ostateczne odróżnienie wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych w celu potwierdzenia składu chemicznego, zwłaszcza obecności grup hydroksylowych (OH), co jest cechą charakterystyczną dla hydrogranatów. ## Formy kryształów Nikmelnikowit tworzy pojedyncze, dobrze wykształcone, izometryczne kryształy, głównie w formie dwunastościanu rombowego {110}. Wielkość kryształów nie przekracza 0,3 mm.

Środowisko występowania

## Geneza Nikmelnikowit powstaje w skałach metamorficznych typu skarn. W lokalizacji typowej (kopalnia Żelazny) został znaleziony w skarnie magnezowym, w pustkach w kalcycie. Jego powstanie jest związane z procesami metasomatycznymi na kontakcie intruzji magmowej z węglanowymi skałami osadowymi. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z kalcytem, andradytem, diopsydem, forsterytem, flogopitem, klinochlorem, magnetytem, perowskitem, apatytem i baddeleyitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania nikmelnikowitu na świecie jest jego lokalizacja typowa: kopalnia Żelazny (Rudnik Zheleznii) w rejonie Kowdor, na Półwyspie Kolskim w obwodzie murmańskim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o wartości okazu decyduje przede wszystkim jakość i wykształcenie kryształów, a nie ich rozmiar. Najbardziej pożądane są okazy z ostrymi, nieuszkodzonymi kryształami o wyraźnym połysku, osadzone na kontrastującym podłożu, na przykład na białym kalcycie. Ważna jest również bogata asocjacja z innymi minerałami. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Żelazny na Półwyspie Kolskim w Rosji. Materiał pochodzi głównie z historycznych zbiorów, co czyni go niezwykle trudnym do zdobycia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, mechaniczne czyszczenie nie jest zalecane. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i chemikaliami. ## Czego unikać Należy unikać wszelkich kwasów i silnych zasad, które mogą uszkodzić minerał. Kryształy są kruche i wrażliwe na uszkodzenia mechaniczne, dlatego należy unikać ultradźwięków. Nie należy podgrzewać okazu ze względu na obecność grup hydroksylowych w strukturze. ## Przechowywanie Okazy nikmelnikowitu powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznym pudełku typu "micromount", chroniącym przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami fizycznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne i gwałtowne zmiany temperatury.