Nicksobolevite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup><sub>7</sub>(Se<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>)<sub>2</sub>O<sub>2</sub>Cl<sub>6</sub>

Nicksobolevit to ekstremalnie rzadki minerał miedzi, chloru i selenu, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o intensywnie zielonej barwie.

## Charakterystyka Nicksobolevit jest wtórnym minerałem z grupy seleninów, występującym w postaci bardzo małych, tabliczkowych lub listewkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.3 mm długości. Tworzy on cienkie, rozetowe lub promieniste skupienia na powierzchni skał. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, szmaragdowozielona barwa i silny, szklisty połysk. ## Właściwości fizyczne Kryształy są bardzo kruche. Twardość w skali Mohsa jest niska i wynosi 2. Minerał wykazuje silny pleochroizm, zmieniając barwę od żółtozielonej do niebieskozielonej w zależności od kierunku obserwacji. ## Barwy i odmiany Nicksobolevit występuje w jednym, charakterystycznym kolorze - szmaragdowozielonym. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w produktach ekshalacji wulkanicznych (fumarolach) na wulkanie Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku. Jego nazwa honoruje rosyjskiego geologa i petrologa, akademika Nikołaja Władimirowicza Sobolewa (1935–2022), za jego wkład w badania procesów zachodzących w głębi Ziemi. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, nicksobolevit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Zielona
Gęstość
4.16
Łupliwość
Doskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Jednoskośny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie nicksobolevitu w warunkach amatorskich jest praktycznie niemożliwe i wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana czy analiza chemiczna (EDS). Wstępną identyfikację można oprzeć na charakterystycznej szmaragdowozielonej barwie, specyficznej formie cienkich, tabliczkowych kryształów tworzących rozetowe agregaty oraz współwystępowaniu z innymi seleninami i chlorkami miedzi w środowisku fumaroli wulkanicznych. ## Odróżnianie od podobnych Nicksobolevit można pomylić z wieloma innymi wtórnymi minerałami miedzi o zielonej barwie, takimi jak georgbokiit, sofiit, ilinskit czy chloromenit, które występują w tym samym środowisku. Pewne odróżnienie możliwe jest jedynie na podstawie szczegółowej analizy krystalograficznej i chemicznej. ## Formy kryształów Minerał tworzy bardzo cienkie, tabliczkowe lub listewkowe kryształy, często spłaszczone. Kryształy te łączą się w promieniste lub rozetowe agregaty, a także tworzą cienkie naloty i skorupy.

Środowisko występowania

## Geneza Nicksobolevit jest minerałem pochodzenia wulkanicznego, krystalizującym bezpośrednio z gorących gazów (ekshalacji) w strefach aktywnych fumaroli. Powstaje w temperaturze około 150-200°C w wyniku reakcji gazów wulkanicznych bogatych w selen, chlor i miedź z tlenem atmosferycznym. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi produktami sublimacji wulkanicznej, takimi jak sofiit, ilinskit, georgbokiit, chloromenit, cotunnit, halit oraz hematyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania nicksobolevitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - fumarola Jadovitaja na drugim stożku północnego wyłomu Wielkiej Erupcji Szczelinowej wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na mikroskopowy charakter minerału, głównym kryterium oceny jest jakość i bogactwo okazu jako całości. Najbardziej cenione są próbki z wyraźnie wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi estetyczne, rozetowe agregaty. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz obecność minerałów towarzyszących. Intensywność i czystość szmaragdowozielonej barwy również podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Wszystkie okazy kolekcjonerskie pochodzą z jednego miejsca na świecie – wulkanu Tołbaczyk na Kamczatce.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy nicksobolevitu są ekstremalnie delikatne i zazwyczaj zbyt małe, aby można je było bezpiecznie czyścić mechanicznie. Jeśli czyszczenie jest absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości w celu usunięcia luźnych cząstek pyłu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą lub innymi chemikaliami. ## Czego unikać Minerał jest potencjalnie rozpuszczalny w wodzie i kwasach. Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wszelkimi płynami. Kryształy są bardzo kruche, dlatego należy chronić je przed wstrząsami, uderzeniami i jakimkolwiek dotykiem. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na zmiany temperatury. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać wyłącznie w specjalistycznych pudełkach na mikrominerały (tzw. micromount), które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i wilgocią. Przechowywać w suchym miejscu, w stabilnej temperaturze pokojowej.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej