Nežilovite

Wzór chemiczny: Pb<sup>2+</sup>[Mn<sup>4+</sup><sub>2</sub>Fe<sup>3+</sup><sub>7</sub>AlZn<sup>2+</sup><sub>2</sub>]O<sub>19</sub>

Nežilovite to rzadki tlenek ołowiu, cynku, żelaza i manganu, tworzący drobne, heksagonalne, tabliczkowe kryształy o metalicznym połysku.

## Charakterystyka Nežilovite jest złożonym tlenkiem z grupy magnetytoplumbitu, występującym w postaci niewielkich, heksagonalnych kryształów o tabliczkowym pokroju. Zazwyczaj tworzy wrosłe w skałę ziarna lub niewielkie agregaty. Jego kryształy rzadko przekraczają 1 mm wielkości. Jest minerałem nieprzezroczystym, o czarnej barwie i metalicznym połysku. ## Właściwości fizyczne Nežilovite charakteryzuje się dużą twardością, wynoszącą około 6 w skali Mohsa, oraz znaczną gęstością, sięgającą 5.85 g/cm³. Ma czarną rysę i metaliczny połysk. Jest minerałem kruchym, o nierównym przełamie. Nie wykazuje łupliwości. ## Barwy i odmiany Minerał ten jest jednorodny pod względem barwy i występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie wyróżniono jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nežilovite został odkryty i opisany w 1996 roku. Jego nazwa pochodzi od miejsca odkrycia - złoża Nežilovo w Macedonii Północnej. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) pod numerem IMA1994-041. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie rozmiary kryształów, nežilovite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach systematycznych.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Metaliczny
Rysa
Czarna
Gęstość
5.85
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Nieprzezroczysty
Układ krystaliczny
Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Nežilovite można rozpoznać po jego czarnej barwie, silnym metalicznym połysku oraz charakterystycznych, drobnych, heksagonalnych i tabliczkowych kryształach. Jego duża twardość i gęstość również są pomocne w identyfikacji. Występuje w specyficznym środowisku geologicznym - w obrębie przeobrażonych dolomitów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi czarnymi, metalicznymi minerałami, takimi jak magnetyt, hematyt czy franklinit. Od magnetytu odróżnia go brak silnych właściwości magnetycznych oraz heksagonalna forma kryształów (magnetyt krystalizuje w układzie regularnym). Od hematytu różni się pokrojem kryształów i twardszą rysą. Identyfikacja wymaga często zaawansowanych metod badawczych, takich jak analiza składu chemicznego (EDS). ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, ostrokrawędziste, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie. Występują one jako pojedyncze, wrosłe w skałę kryształy lub w niewielkich skupieniach.

Środowisko występowania

## Geneza Nežilovite powstaje w warunkach metamorfizmu regionalnego, w skałach węglanowych (dolomitach) bogatych w mangan i żelazo. Jest produktem przeobrażeń zachodzących w wysokich temperaturach i ciśnieniach. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z takimi minerałami jak: franklinit, magnetyt, gahnospinel, korund, rutyl, braunit, hematyt oraz diasporem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania (localitas typica) jest złoże rud Mn-Fe-Zn w Nežilovie, w masywie Pelagonian, w Macedonii Północnej. Jest to jedyna potwierdzona i szczegółowo opisana lokalizacja tego minerału na świecie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska okazów nežilovitu zależy przede wszystkim od wielkości i wykształcenia kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, ostrokrawędzistymi, heksagonalnymi kryształami, kontrastującymi z jaśniejszą skałą macierzystą. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, okazy nadające się do oglądania pod powiększeniem są standardem. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa w Nežilovie w Macedonii Północnej. Materiał z tego miejsca jest niezwykle ograniczony, a okazy rzadko pojawiają się na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na niewielkie rozmiary kryształów i ich występowanie w formie wrostków w matrycy skalnej, czyszczenie zazwyczaj nie jest konieczne ani zalecane. W razie potrzeby, kurz można usunąć za pomocą sprężonego powietrza lub bardzo miękkiego pędzelka. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z silnymi kwasami, które mogą uszkodzić powierzchnię minerału. Nie zaleca się czyszczenia ultradźwiękowego, ponieważ wibracje mogą spowodować wykruszenie drobnych kryształów z matrycy. ## Przechowywanie Okazy z nežilovitem należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od kurzu i wilgoci. Najlepiej umieścić je w zamykanym pudełku klaserowym, aby chronić delikatne kryształy przed uszkodzeniami mechanicznymi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej