Natroxalate

Wzór chemiczny: Na₂(C₂)⁶⁺O₄

Natroksalat to rzadki, organiczny minerał sodu, tworzący drobne, bezbarwne lub jasnożółte kryształy o szklistym połysku.

## Charakterystyka Natroksalat jest uwodnionym szczawianem sodu, należącym do rzadkiej grupy minerałów organicznych. Występuje w postaci niewielkich, tabliczkowych lub pryzmatycznych kryształów, często tworzących promieniste agregaty lub ziarniste skupienia. Poszczególne kryształy rzadko przekraczają kilka milimetrów długości. Jest minerałem kruchym, o charakterystycznym, szklistym połysku na ścianach kryształów. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi 3. Jest lekki, o gęstości 2,32 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku i wyraźną w dwóch innych, co powoduje, że jego przełam jest schodkowy. Jest przezroczysty. ## Barwy i odmiany Natroksalat jest zazwyczaj bezbarwny, jasnożółty, czasami z delikatnym różowym lub zielonkawym odcieniem. Drobnoziarniste agregaty przyjmują barwę kremową. Nie wyróżnia się jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności sodu (łac. *natrium*) oraz grupy szczawianowej (*oxalate*). Został opisany po raz pierwszy w 1996 roku przez A.P. Chomiakowa i współpracowników na podstawie materiału znalezionego w masywie Łowozierskim w Rosji. ## Zastosowania Natroksalat nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz naukowców badających nietypowe procesy mineralotwórcze.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 2.32
Łupliwość: perfect {100} and distinct {001} and {221} cleavages
Przełam: Step-Like
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Natroksalat można rozpoznać po jego występowaniu w pegmatytach agpaitowych, niskiej twardości (3 w skali Mohsa), szklistym połysku oraz charakterystycznych, drobnych kryształach, często tworzących promieniste skupienia. Reaguje z kwasami, co jest cechą diagnostyczną dla szczawianów. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi bezbarwnymi lub jasnożółtymi minerałami występującymi w podobnym środowisku, takimi jak natryt czy termonatryt. Odróżnia go od nich forma kryształów, doskonała łupliwość oraz reakcja z kwasami, która dla szczawianów jest inna niż dla węglanów. ## Formy kryształów Tworzy niewielkie, tabliczkowe lub krótkopryzmatyczne kryształy. Najczęściej spotykany jest w formie promienistych lub gwiaździstych agregatów, a także jako drobnoziarniste, kremowe masy wypełniające niewielkie pustki w skale.

Środowisko występowania

## Geneza Natroksalat jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnym stadium ewolucji silnie alkalicznych pegmatytów (tzw. pegmatytów agpaitowych). Powstaje w pustkach i szczelinach, w wyniku oddziaływania roztworów bogatych w sód i związki organiczne na wcześniej wykrystalizowane minerały. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi, takimi jak ussingit, natrosilit, lomonosowit, villiaumit, sfaleryt, a także z natrytem i termonatrytem. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania natroksalatu jest góra Alluaiv w masywie Łowozierskim na Półwyspie Kolskim w Rosji. Jest to praktycznie jedyna lokalizacja, z której pochodzą dobrze wykształcone, kolekcjonerskie okazy tego minerału.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, ostrymi i przezroczystymi kryształami, tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty na kontrastującej matrycy skalnej. Wielkość kryształów jest kluczowym czynnikiem - okazy z kryształami przekraczającymi kilka milimetrów są wyjątkowo rzadkie i poszukiwane. Ważna jest również intensywność barwy oraz brak uszkodzeń. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem wartościowych okazów kolekcjonerskich jest masyw Łowozierski w Rosji, a w szczególności góra Alluaiv. Okazy z tej lokalizacji stanowią standard dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy natroksalatu należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Ze względu na jego potencjalną rozpuszczalność w wodzie, należy unikać kontaktu z płynami, a zwłaszcza z kwasami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, środkami chemicznymi i ultradźwiękami. Minerał jest miękki i kruchy, podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed wysoką temperaturą i wilgocią. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętym, wyściełanym pudełku kolekcjonerskim, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy go izolować od twardszych minerałów.