Natrosulfatourea

Wzór chemiczny: Na₂(S⁶⁺O₄)[CO(N³⁻H₂)₂]

Natrosulfatourea to rzadki, organiczny minerał solny, będący naturalnie występującym połączeniem siarczanu sodu i mocznika.

## Charakterystyka Natrosulfatourea jest minerałem z grupy związków organicznych. Tworzy bezbarwne, pryzmatyczne kryształy o pokroju słupkowym lub igiełkowym, osiągające do 2 mm długości. Występuje w postaci nalotów i skupień na powierzchni skał. Jest to minerał higroskopijny, co oznacza, że łatwo chłonie wilgoć z powietrza. ## Właściwości fizyczne Kryształy wykazują szklisty połysk. Minerał jest miękki i kruchy. Jego gęstość jest niższa od gęstości większości minerałów nieorganicznych. Jest rozpuszczalny w wodzie. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności sodu (łac. *natrium*), grupy siarczanowej (*sulfato*) oraz mocznika (*urea*). Został opisany po raz pierwszy przez rosyjskich mineralogów w 2006 roku na podstawie okazów znalezionych na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1.5
Barwa: colourless
Połysk: Vitreous
Rysa: white
Gęstość: 1.97
Łupliwość: on {100}
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną jest jego ekstremalna wrażliwość na wilgoć i rozpuszczalność w wodzie. W warunkach polowych można zaobserwować jego znikanie pod wpływem deszczu lub nawet dużej wilgotności powietrza. W kolekcji identyfikację potwierdza pokrój kryształów i warunki przechowywania. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi rozpuszczalnymi w wodzie siarczanami lub azotanami, które tworzą podobne wykwity, np. z halotrichitem czy mirabilitem. Odróżnienie wymaga zaawansowanych badań, np. metodą dyfrakcji rentgenowskiej (XRD), ze względu na unikalną strukturę krystaliczną. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, pryzmatyczne do igiełkowych kryształy, często zebrane w promieniste lub chaotyczne agregaty. Występuje także w formie cienkich nalotów i skorup.

Środowisko występowania

## Geneza Natrosulfatourea jest minerałem pochodzenia antropogenicznego. Powstaje w wyniku reakcji roztworów zawierających mocznik z minerałami siarczanowymi. Jego formowanie się jest związane z działalnością przemysłową, np. w hałdach kopalnianych, gdzie odpady zawierające związki azotu (z materiałów wybuchowych) wchodzą w interakcję z siarczanami. ## Asocjacje mineralne Na stanowisku typowym (Półwysep Kolski) współwystępuje z thenardytem, natronem, termonatrytem oraz z siarczanem mocznika (inny minerał z tej grupy). ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania tego minerału na świecie jest płonąca hałda kopalni węgla kamiennego nr 45 w pobliżu miasta Kopejsk, w obwodzie czelabińskim na Uralu Południowym w Rosji. Pierwotnie błędnie podawano Półwysep Kolski jako miejsce odkrycia.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na ekstremalną rzadkość i niestabilność, każdy dobrze wykształcony i odpowiednio zabezpieczony okaz jest cenny. Najbardziej pożądane są okazy z widocznymi, ostrymi kryształami pryzmatycznymi, najlepiej w formie bogatych skupień na niewielkim fragmencie skały macierzystej. Wielkość kryształów (nawet 1-2 mm) znacząco podnosi wartość okazu. ## Popularne stanowiska Jedyne źródło okazów kolekcjonerskich to płonąca hałda kopalniana w Kopejsku w Rosji. Materiał z tego miejsca jest ekstremalnie trudny do pozyskania i zabezpieczenia.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest skrajnie wrażliwy na wodę i wilgoć. Nie należy go czyścić na mokro. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne, mechaniczne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i innymi płynami, które spowodują jego natychmiastowe rozpuszczenie. Minerał jest higroskopijny, więc należy go chronić przed wilgotnym powietrzem. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na zmiany temperatur. ## Przechowywanie Okazy natrosulfatourei wymagają przechowywania w warunkach hermetycznych. Najlepszym rozwiązaniem jest szczelny pojemnik (np. typu "perky box") z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (silikażelu). Należy trzymać go z dala od źródeł ciepła i wilgoci.