Natrosilite

Wzór chemiczny: Na₂Si₂O₅

Natrosilit to rzadki krzemian sodu, występujący w postaci bezbarwnych, blaszkowatych skupień, silnie higroskopijny i łatwo rozpuszczalny w wodzie.

## Charakterystyka Natrosilit jest rzadkim krzemianem sodu, który tworzy najczęściej drobne, blaszkowate lub łuseczkowate agregaty. Ze względu na swoją strukturę, jego skupienia przypominają wyglądem mikę. Jest minerałem bezbarwnym i przezroczystym. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest silna higroskopijność - chętnie pochłania wilgoć z powietrza, co prowadzi do jego stopniowego rozpuszczania i przekształcania w biały, uwodniony krzemian sodu, a ostatecznie w żel krzemionkowy. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, a jego gęstość wynosi 2,48 g/cm³. Wykazuje doskonałą, mikową łupliwość w jednym kierunku, co odpowiada za jego blaszkowaty wygląd. Jest przezroczysty i ma białą rysę. ## Barwy i odmiany Natrosilit jest minerałem bezbarwnym. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa natrosilit nawiązuje do jego składu chemicznego - sodu (łac. *natrium*) i krzemu (łac. *silicium*). Minerał został po raz pierwszy opisany w 1975 roku przez I.M. Timoshenkova, Y.P. Menshikova, A.P. Denisova i L.F. Gannibala. Jako miejsce typowe (miejsce pierwszego znalezienia) wskazano górę Karnasurt w masywie Łozierskim na Półwyspie Kolskim w Rosji. ## Zastosowania Natrosilit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie obiektem zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach oraz instytucji naukowych.

Właściwości

Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 2.48
Łupliwość: {100} blaszkowy (doskonała), {001} wyraźna, {01l} słaba.
Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Monokliniczny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną natrosilitu jest jego reakcja na wilgoć. Kropla wody umieszczona na minerale powoduje jego natychmiastowe rozpuszczenie. W warunkach polowych i kolekcjach można go rozpoznać po bezbarwnych, mikowych skupieniach występujących w charakterystycznym środowisku geologicznym (pegmatyty agpaitowe). Biała rysa i niska twardość są cechami pomocniczymi. ## Odróżnianie od podobnych Natrosilit może być mylony z innymi bezbarwnymi minerałami o blaszkowatym pokroju, takimi jak muskowit czy niektóre zeolity. Od muskowitu odróżnia go znacznie niższa twardość i reaktywność z wodą. Od zeolitów odróżnia go brak charakterystycznych dla nich form krystalicznych oraz test rozpuszczalności w wodzie. ## Formy kryształów Natrosilit rzadko tworzy dobrze wykształcone kryształy. Zazwyczaj występuje w formie blaszkowatych, łuseczkowatych lub listewkowych agregatów. Kryształy, jeśli występują, są tabliczkowe i mają jednoskośną symetrię.

Środowisko występowania

## Geneza Natrosilit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, związanym z silnie alkalicznymi (agpaitycznymi) pegmatytami nefelinowo-syenitowymi. Powstaje w późnych stadiach krystalizacji, w pustkach i szczelinach, w warunkach niskiej zawartości glinu i wysokiej aktywności sodu. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami alkalicznymi. Do jego typowych asocjacji należą ussingit, natrofosfat, vuonnemit, lomonosowit, eudialit, mikroklin, nefelin, egiryn, villiaumit i analcym. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne stanowiska natrosilitu znajdują się w Rosji, w alkalicznych masywach Półwyspu Kolskiego - w masywie Łozierskim (góry Karnasurt, Kedykverpakhk, Alluaiv) oraz w masywie Chibińskim. Poza Rosją odnotowano jego wystąpienia w kompleksie Ilimaussaq na Grenlandii oraz w Mont Saint-Hilaire w Quebecu w Kanadzie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska natrosilitu nie zależy od jego estetyki, lecz od rzadkości i jakości naukowej okazu. Najbardziej cenione są bogate skupienia minerału, najlepiej tworzące wyraźne, choćby niewielkie kryształy. Ważna jest asocjacja z innymi rzadkimi minerałami, która potwierdza jego tożsamość i pochodzenie. Ze względu na niestabilność, kluczowe jest, aby okaz był dobrze zachowany i nieprzeobrażony. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i najczęściej spotykane w kolekcjach okazy pochodzą z masywów Łozierskiego i Chibińskiego na Półwyspie Kolskim w Rosji. Stanowiska te dostarczyły najlepszych poznanych dotąd okazów tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Natrosilitu **nie wolno czyścić** przy użyciu jakichkolwiek cieczy, w tym wody (zarówno kranowej, jak i destylowanej) oraz alkoholu. Kontakt z wodą powoduje jego natychmiastowe rozpuszczanie. Okazy należy traktować wyłącznie mechanicznie, z największą ostrożnością, używając co najwyżej miękkiego pędzelka do usunięcia luźnych pyłków. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i wilgocią. Przechowywanie w wilgotnym otoczeniu prowadzi do rozkładu minerału. Nie należy go dotykać wilgotnymi lub spoconymi dłońmi. Jest wrażliwy na działanie kwasów. ## Przechowywanie Okazy natrosilitu wymagają przechowywania w hermetycznych warunkach. Najlepszym rozwiązaniem są szczelnie zamykane pudełka typu "perky box" lub inne pojemniki z uszczelką. Wewnątrz pojemnika zaleca się umieszczenie środka pochłaniającego wilgoć, takiego jak żel krzemionkowy (silikażel). Należy go eksponować z dala od źródeł wilgoci i gwałtownych zmian temperatury.