Natromolybdite
Wzór chemiczny: Na<sub>2</sub>Mo<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>·2H<sub>2</sub>O
Natromolibdenit to rzadki, uwodniony molibdenian sodu, tworzący najczęściej bezbarwne lub białe, igiełkowe kryształy i naloty.
Opis
## Charakterystyka Natromolibdenit jest uwodnionym molibdenianem sodu, występującym zazwyczaj w formie delikatnych nalotów, skorup i wykwitów (eflorescencji). Rzadziej tworzy niewielkie, dobrze wykształcone kryształy o pokroju tabliczkowym lub igiełkowym, które mogą tworzyć promieniste lub splątane agregaty. Jest minerałem kruchym i delikatnym. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, a jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2.5. Charakteryzuje się połyskiem perłowym na powierzchniach łupliwości oraz szklistym na innych powierzchniach. Jest przezroczysty do przeświecającego. Jego gęstość to około 2.36 g/cm³. ## Barwy i odmiany Natromolibdenit jest najczęściej bezbarwny lub biały. Może przyjmować również odcienie bladożółte lub zielonkawożółte, co jest prawdopodobnie spowodowane obecnością domieszek. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje bezpośrednio do jego składu chemicznego - członu "natro" od łacińskiego *natrium* (sód) oraz "molybd" od pierwiastka molibdenu. Został opisany po raz pierwszy w 1965 roku przez B.I. Kogana, A.S. Nazarową i I.M. Isajewą na podstawie materiału z Kazachstanu. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie nagromadzenia, natromolibdenit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Cechami charakterystycznymi natromolibdenitu są jego występowanie w formie delikatnych wykwitów i nalotów, niska twardość oraz rozpuszczalność w wodzie. Często tworzy się bezpośrednio na molibdenicie lub w jego bliskim sąsiedztwie. Pozytywna identyfikacja najczęściej wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi molibdenianami, takimi jak powellit czy ferrimolibdenit. Powellit jest jednak twardszy i często wykazuje fluorescencję w świetle UV, której natromolibdenit nie posiada. Ferrimolibdenit wyróżnia się intensywnie żółtą barwą. Można go również pomylić z innymi białymi, rozpuszczalnymi siarczanami lub azotanami, które tworzą się w podobnych warunkach. ## Formy kryształów Tworzy drobne, tabliczkowe lub igiełkowe kryształy, często zgrupowane w promieniste lub chaotyczne agregaty. Najczęściej spotykany jest w formie ziemistych lub włóknistych nalotów i skorup.
Środowisko geologiczne
## Geneza Natromolibdenit jest minerałem wtórnym, powstającym w dwóch głównych typach środowisk. Po pierwsze, tworzy się w strefach utleniania złóż molibdenu, zwłaszcza w klimatach suchych i pustynnych, jako produkt wietrzenia molibdenitu. Po drugie, powstaje jako produkt sublimacji z gazów wulkanicznych w ekshalacjach fumaroli wulkanicznych. ## Asocjacje mineralne W strefach utleniania złóż współwystępuje z molibdenitem, wulfenitem, powellitem, ferrimolibdenitem i gipsem. W środowiskach wulkanicznych jego asocjacje mogą obejmować inne rzadkie molibdeniany i siarczany powstające w procesie sublimacji. ## Lokalizacje Do najważniejszych stanowisk tego minerału należą złoże miedziowo-molibdenowe Kounrad w Kazachstanie (jedno z miejsc typowych), wulkan Kudriawy na Wyspach Kurylskich w Rosji oraz fumarole Wezuwiusza we Włoszech. Znany jest również z kilku miejsc w USA, m.in. ze złoża molibdenu w hrabstwie Utah.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Jako minerał typowo mikroskopijny, natromolibdenit jest ceniony głównie przez kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i mikromontażach. Najwyżej oceniane są okazy z dobrze wykształconymi, nawet jeśli niewielkimi, kryształami, a także bogate naloty na kontrastującym podłożu. Kluczowe znaczenie ma precyzyjnie udokumentowana lokalizacja. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów są okazy pochodzące z klasycznych lokalizacji fumarolowych, takich jak Wezuwiusz, ze względu na ich znaczenie historyczne i naukowe. Okazy z Kazachstanu również są cenione jako pochodzące z miejsca typowego dla tej genezy minerału.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Natromolibdenit jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego **absolutnie nie wolno czyścić go na mokro**. Jedyną bezpieczną metodą jest delikatne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub ostrożnego użycia strumienia sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wszelkiego kontaktu z wodą, parą wodną i innymi płynami. Minerał jest higroskopijny i może ulec uszkodzeniu lub całkowitemu rozpuszczeniu w wilgotnym środowisku. Jest również bardzo miękki i kruchy, więc należy chronić go przed uderzeniami, zarysowaniem i ścieraniem. ## Przechowywanie Okazy natromolibdenitu wymagają przechowywania w warunkach o niskiej wilgotności. Najlepiej umieścić je w szczelnym, zamykanym pudełku (np. typu "membrane box") lub w gablocie z dodatkiem środka pochłaniającego wilgoć (np. żelu krzemionkowego).