Natroboltwoodite

Wzór chemiczny: Na(U⁶⁺O₂)(SiO₃OH)(H₂O)

Natroboltwoodit to rzadki, jasnożółty minerał uranu, tworzący igiełkowe kryształy i promieniste agregaty.

## Charakterystyka Natroboltwoodit jest uwodnionym krzemianem uranylu i sodu, należącym do grupy uranofanu. Występuje w postaci smukłych, igiełkowych kryształów, które często tworzą promieniste lub gwiaździste agregaty. Jego charakterystyczna, jasnożółta barwa jest typowa dla wtórnych minerałów uranowych. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest przeświecający i wykazuje szklisty połysk. Jego twardość w skali Mohsa wynosi około 4, a gęstość to 4.1 g/cm³. Jest kruchy i wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Natroboltwoodit występuje w odcieniach jasnożółtych. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału nawiązuje do jego składu chemicznego - dominacji sodu (łac. *natrium*) oraz do podobieństwa strukturalnego i chemicznego do boltwooditu. Został opisany jako nowy minerał w 1957 roku. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i niewielkie nagromadzenia, natroboltwoodit nie ma zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 4
Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 4.1
Łupliwość: {010} doskonała, {001} niedoskonała.
Przełam: Nierówny
Przezroczystość: Prześwitujący
Układ krystaliczny: Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to jasnożółta barwa, igiełkowa forma kryształów oraz tworzenie promienistych agregatów. Minerał wykazuje silną, zieloną fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). Jest silnie radioaktywny, co można łatwo stwierdzić za pomocą licznika Geigera. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranu o podobnej barwie i formie, takimi jak boltwoodit czy uranofan. Boltwoodit jest potasowym analogiem i odróżnienie bez analizy chemicznej jest niemożliwe. Uranofan często tworzy bardziej zbite, włókniste skupienia, a nie tak wyraźnie promieniste agregaty igiełkowe. ## Formy kryształów Tworzy wydłużone, igiełkowe lub włoskowe kryształy. Najczęściej spotykany jest w formie promienistych, gwiaździstych lub sferulitycznych agregatów, a także jako naskorupienia i naloty.

Środowisko występowania

## Geneza Natroboltwoodit jest wtórnym minerałem uranu, powstającym w strefach utleniania złóż uranowych, głównie w skałach osadowych, takich jak piaskowce. Krystalizuje z roztworów wodnych bogatych w uran, krzemionkę i sód. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak uranofan, boltwoodit, a także z gipsem, kalcytem i tlenkami żelaza (limonitem). ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska na świecie to m.in. złoże Kyzylsai w Kazachstanie (miejsce typowe), a także liczne lokalizacje w USA, zwłaszcza w stanach Utah, Arizona i Wyoming. Występuje również w Argentynie i we Włoszech.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, ostrymi igiełkowymi kryształami tworzącymi estetyczne, promieniste agregaty ("rozety", "słoneczka") na kontrastującym matriksie skalnym. Intensywność barwy i wielkość agregatów również znacząco podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzące ze złóż w Utah (USA), takich jak kopalnie w rejonie San Rafael Swell, są wysoko cenione przez kolekcjonerów ze względu na jakość i estetykę kryształów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą jest niewskazany ze względu na ryzyko uszkodzenia delikatnych kryształów i możliwej rozpuszczalności. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Minerał jest kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. Jako minerał uranu, jest radioaktywny i wymaga ostrożnego obchodzenia się - należy myć ręce po każdym kontakcie. ## Przechowywanie Okazy powinny być przechowywane w zamkniętych, wyściełanych pojemnikach (np. typu "membrane box") w celu ochrony przed uszkodzeniami fizycznymi i ograniczenia ekspozycji na promieniowanie. Należy trzymać je z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, w suchym otoczeniu.