Nataliyamalikite

Wzór chemiczny: Tl<sup>1+</sup>I<sup>1-</sup>

Jodek talu(I), niezwykle rzadki minerał fumaroliczny o intensywnej, czerwonawo-pomarańczowej barwie i diamentowym połysku.

## Charakterystyka Nataliyamalikite to naturalnie występujący jodek talu(I). Tworzy naloty, cienkie powłoki oraz bardzo małe, izometryczne kryształy, których wielkość rzadko przekracza kilkadziesiąt mikrometrów. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest intensywna, jaskrawa barwa, od czerwonawo-pomarańczowej po żółtą. Minerał wykazuje silny, niemal diamentowy połysk, co w połączeniu z żywym kolorem czyni go wizualnie charakterystycznym, mimo mikroskopijnych rozmiarów. ## Właściwości fizyczne Jest to minerał bardzo miękki, o twardości w skali Mohsa ocenianej na 1-2. Mimo swojej miękkości, odznacza się bardzo dużą gęstością (7,07 g/cm³), wynikającą z obecności ciężkich pierwiastków - talu i jodu. Jest przeświecający, a w grubszych agregatach nieprzezroczysty. Wykazuje doskonałą łupliwość. ## Barwy i odmiany Minerał występuje w odcieniach od pomarańczowego do czerwonawo-pomarańczowego i żółtego. Nie wyróżniono jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nataliyamalikite został oficjalnie uznany przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2020 roku. Jego nazwa honoruje Nataliyę Vladimirovnę Malik, rosyjską mineralog i geochemika z Instytutu Wulkanologii i Sejsmologii w Pietropawłowsku Kamczackim, za jej wkład w badanie minerałów fumarolicznych. Miejscem typowym i jedynym znanym miejscem występowania jest wulkan Awaczyński (Avacha) na Kamczatce w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na ekstremalną rzadkość, mikroskopijne rozmiary okazów oraz wysoką toksyczność talu, nataliyamalikite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt badań naukowych i zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów mikromount.

Właściwości

Twardość Mohsa
1-2
Połysk
Adamantine to resinous
Rysa
Yellow
Gęstość
7.07
Łupliwość
Perfect on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Translucent to opaque
Układ krystaliczny
Regular

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to jego środowisko występowania (aktywne fumarole wulkaniczne), intensywna czerwono-pomarańczowa barwa, diamentowy połysk, bardzo duża gęstość oraz ekstremalna miękkość. Reakcja na jod i tal w testach chemicznych jest konkluzywna. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi jaskrawo zabarwionymi produktami sublimacji wulkanicznej, takimi jak siarka rodzima (znacznie lżejsza, inny zapach), lub lafossaite (inny skład chemiczny i układ krystalograficzny). Od siarki odróżnia go znacznie wyższa gęstość i połysk. Identyfikacja bez zaawansowanych metod analitycznych (EDS, XRD) jest bardzo trudna. ## Formy kryształów Tworzy izometryczne, sześcienne kryształy, często o budowie szkieletowej. Występuje głównie w formie cienkich powłok i nalotów na skałach wulkanicznych.

Środowisko występowania

## Geneza Nataliyamalikite jest typowym minerałem fumarolicznym. Powstaje w wyniku bezpośredniej sublimacji (resublimacji) gorących gazów wulkanicznych bogatych w tal i jod. Krystalizuje w strefach o stosunkowo niskiej temperaturze, wynoszącej około 100-120°C. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami powstającymi w podobnych warunkach, przede wszystkim z siarką rodzimą oraz innymi rzadkimi halogenkami talu, takimi jak lafossaite. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym i opisanym miejscem występowania na świecie są fumarole wulkanu Awaczyńskiego (Avacha) na Półwyspie Kamczackim w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich (wyłącznie mikromount) jest oceniana na podstawie bogactwa nalotu, wielkości i wykształcenia mikrokryształów oraz estetyki kompozycji z innymi minerałami asocjacyjnymi. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnie widocznymi, dobrze uformowanymi sześciennymi kryształami na kontrastującym podłożu. ## Popularne stanowiska Całość materiału kolekcjonerskiego i badawczego pochodzi z jednego miejsca na świecie - wulkanu Awaczyńskiego na Kamczatce.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy nataliyamalikite są niezwykle delikatne i małe. Czyszczenie jest zazwyczaj niewskazane. W razie konieczności można użyć jedynie sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości lub bardzo miękkiego, suchego pędzelka do usunięcia luźnych cząstek kurzu. Kategorycznie unikać wody i jakichkolwiek środków chemicznych. ## Czego unikać Minerał jest bardzo toksyczny ze względu na wysoką zawartość talu. Należy unikać bezpośredniego kontaktu ze skórą, wdychania pyłu i jakiejkolwiek możliwości spożycia. Zawsze należy myć ręce po kontakcie z minerałem lub pojemnikiem, w którym jest przechowywany. Należy go chronić przed wilgocią, kwasami, wysoką temperaturą oraz długotrwałą ekspozycją na światło słoneczne. ## Przechowywanie Należy przechowywać go w szczelnie zamkniętym, wyraźnie oznaczonym pojemniku (najlepiej z etykietą ostrzegawczą o toksyczności). Pojemnik powinien być trzymany w suchym miejscu, z dala od dzieci, zwierząt domowych i pomieszczeń mieszkalnych.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej