Naquite
Wzór chemiczny: FeSi
Naquit to ekstremalnie rzadki minerał, krzemek żelaza, występujący w formie mikroskopijnych wrostków w rodzimym żelazie.
Opis
## Charakterystyka Naquit jest krzemkiem żelaza o metalicznym charakterze. Występuje w postaci anhedralnych, czyli nieregularnie ukształtowanych ziaren, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających 0.1 mm. Zazwyczaj tworzy wrostki w rodzimym żelazie. Z powodu mikroskopijnej wielkości jego cechy wizualne można badać wyłącznie pod mikroskopem w świetle odbitym, gdzie prezentuje się jako szarobiały, izotropowy minerał. ## Właściwości fizyczne Minerał ten charakteryzuje się silnym metalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. Jego gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 6,13 g/cm³. Twardość nie została precyzyjnie określona. ## Barwy i odmiany Naquit ma stałą, szarobiałą barwę z metalicznym połyskiem. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Naquit został uznany za nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1982 roku, a jego opis opublikowano w 1984 roku. Nazwa pochodzi od akronimu chińskiego instytutu badawczego NAnjing GAI-kuang Research Institute, gdzie przeprowadzono jego analizę. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, naquit nie ma żadnego zastosowania komercyjnego ani przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego, będąc ważnym wskaźnikiem specyficznych, redukcyjnych warunków formowania się skał.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja naquitu jest niemożliwa bez zaawansowanego sprzętu analitycznego. Wymaga analizy chemicznej za pomocą mikrosondy elektronowej (EDS lub WDS) w celu potwierdzenia składu (FeSi). W badaniach mikroskopowych w świetle odbitym jest szarobiały i izotropowy (nie wykazuje zmian barwy przy obrocie stolika). ## Odróżnianie od podobnych Naquit można pomylić z innymi rzadkimi minerałami występującymi w towarzystwie rodzimego żelaza, takimi jak cohenit ((Fe,Ni,Co)₃C) czy schreibersyt ((Fe,Ni)₃P). Pewne odróżnienie jest możliwe wyłącznie na podstawie analizy składu chemicznego, ponieważ ich właściwości optyczne mogą być zbliżone. ## Formy kryształów Naquit tworzy wyłącznie mikroskopijne, nieregularne ziarna (formy anhedralne) o wielkości od kilku do stu mikrometrów.
Środowisko geologiczne
## Geneza Naquit powstaje w silnie redukcyjnych warunkach, przy bardzo niskiej aktywności tlenu. Jego geneza związana jest z procesami zachodzącymi w obrębie intruzji gabrowo-diabazowych, gdzie doszło do krystalizacji rodzimego żelaza i związanych z nim krzemków, węglików i fosforków. ## Asocjacje mineralne Minerał ten występuje niemal wyłącznie w paragenezie z rodzimym żelazem (jako wrostki). Towarzyszą mu również inne minerały typowe dla tego środowiska, takie jak wustyt, cohenit, schreibersyt, magnetyt, ilmenit oraz produkty wietrzenia, np. goethyt. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania naquitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże rudy żelaza Jianshan w powiecie He, w prowincji Anhui w Chinach.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Naquit nie jest minerałem kolekcjonerskim w powszechnym rozumieniu. Nie tworzy okazów makroskopowych. Jego wartość jest czysto naukowa. W kolekcjach specjalistycznych "jakość" okazu definiowana jest przez bogactwo asocjacji mineralnej widocznej w zgładzie oraz jakość samego preparatu mikroskopowego. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem materiału do badań jest lokalizacja typowa w Chinach. Minerał nie jest dostępny na rynku kolekcjonerskim.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Ze względu na występowanie w formie mikroskopijnych wrostków w innych minerałach, okazy naquitu nie podlegają czyszczeniu w tradycyjnym tego słowa znaczeniu. Badane są wyłącznie w formie profesjonalnie przygotowanych zgładów metalograficznych. ## Czego unikać Okazy zawierające naquit (zazwyczaj polerowane próbki) powinny być chronione przed wilgocią i agresywnymi chemikaliami, które mogłyby uszkodzić otaczające go minerały, zwłaszcza rodzime żelazo podatne na utlenianie. ## Przechowywanie Próbki z naquitem, najczęściej w formie zalanych żywicą krążków (zgładów), powinny być przechowywane w suchym miejscu, najlepiej w specjalistycznych pudełkach chroniących polerowaną powierzchnię przed zarysowaniem i kurzem.