Nanlingite

Wzór chemiczny: NaCa₅LiMg₁₂(As₃+O₃)₂[Fe₂+(As₃+O₃)₆]F₁₄

Nanlingit to ekstremalnie rzadki, złożony arsenin sodu, wapnia, litu, magnezu i żelaza, znajdowany w formie drobnych, heksagonalnych kryształów.

## Charakterystyka Nanlingit jest niezwykle rzadkim minerałem z gromady tlenków, a dokładniej arseninów. Występuje w postaci bardzo małych, heksagonalnych, tabliczkowych kryształów, osiągających rozmiar do 0.3 mm. Zazwyczaj tworzy agregaty lub występuje jako pojedyncze, rozproszone kryształy w skale macierzystej. Jest przezroczysty i ma szklisty połysk. ## Właściwości fizyczne Kryształy nanlingitu są zbyt małe, aby precyzyjnie określić ich twardość czy gęstość w sposób mechaniczny. Gęstość została obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej i wynosi około 3.89 g/cm³. Minerał wykazuje doskonałą łupliwość w jednej płaszczyźnie. ## Barwy i odmiany Nanlingit jest bezbarwny. Nie są znane żadne jego odmiany barwne ani handlowe. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - Gór Nanling w Chinach. Został on po raz pierwszy opisany i zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2012 roku (numer IMA2012-089). Odkrycia dokonano w złożu cyny Xianghualing w prowincji Hunan. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary kryształów, nanlingit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i jest obiektem zainteresowania wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów.

Właściwości

Połysk: Szklisty
Rysa: Biała
Gęstość: 3.89
Łupliwość: Doskonała wg {0001}
Przezroczystość: Przezroczysty
Układ krystaliczny: Heksagonalny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja nanlingitu jest niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych. Wymaga to zastosowania spektroskopii z dyspersją energii (EDS/EDX) lub analizy chemicznej w mikrosondzie elektronowej (EMPA) w celu potwierdzenia jego unikalnego składu chemicznego. Wizualnie można go zlokalizować pod mikroskopem jako drobne, bezbarwne, heksagonalne blaszki. ## Odróżnianie od podobnych Ze względu na mikroskopowy charakter, wizualne odróżnienie od innych bezbarwnych minerałów współwystępujących (np. kwarcu, fluorytu) jest praktycznie niemożliwe. Jedyną pewną metodą jest analiza chemiczna. ## Formy kryształów Nanlingit krystalizuje w formie sześciobocznych, tabliczkowych lub płytkowych kryształów. Zazwyczaj są one bardzo cienkie i płaskie, o heksagonalnym zarysie.

Środowisko występowania

## Geneza Nanlingit powstaje w zmienionych (zgrejzenizowanych) granitach. Jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego, krystalizującym w późnym etapie ewolucji magmowej, w środowisku bogatym w lit, fluor i arsen. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla zgrejzenizowanych granitów, takimi jak kwarc, fluoryt, muskowit, protolitionit, topaz, kasyteryt, arsenopiryt oraz innymi rzadkimi minerałami, w tym z tymi z grupy apatytu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania nanlingitu na świecie jest jego lokalizacja typowa - złoże polimetaliczne cyny Xianghualing, w powiecie Linwu, prefekturze Chenzhou, w prowincji Hunan w Chinach.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu nanlingitu zależy przede wszystkim od bogactwa i ilości kryształów na matrycy skalnej, a także od ich wielkości, chociaż nawet największe nie przekraczają ułamka milimetra. Cenione są okazy, na których kryształy są dobrze wykształcone, nieuszkodzone i widoczne pod mikroskopem. Ważna jest również estetyka skały macierzystej i obecność minerałów towarzyszących. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów nanlingitu jest kopalnia Xianghualing w Chinach. Wszystkie dostępne na rynku kolekcjonerskim okazy pochodzą z tej jednej lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów z nanlingitem generalnie nie powinno się czyścić mechanicznie ani chemicznie ze względu na mikroskopijne rozmiary i delikatność kryształów. Jeśli jest to absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza (z bezpiecznej odległości) do usunięcia luźnego kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i detergentami. Nie należy poddawać go czyszczeniu ultradźwiękowemu. Ze względu na obecność arsenu, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z minerałem. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, z dala od wilgoci i skrajnych temperatur. Najbezpieczniejszym sposobem jest trzymanie ich w zamkniętych, wyściełanych pudełkach typu "micromount", które chronią delikatne kryształy przed uszkodzeniem mechanicznym i kurzem.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej