Nabateaite

Wzór chemiczny: Fe<sup>2+</sup><sub>2</sub>P<sub>2</sub>O<sub>7</sub>

Nabateaite to ekstremalnie rzadki dirofosforan żelaza, tworzący mikroskopijne, czarne ziarna w skałach pirometamorficznych w Jordanii.

## Charakterystyka Nabateaite jest minerałem z grupy fosforanów, a chemicznie dirofosforanem żelaza(II). Występuje w postaci bardzo małych, anhedralnych (nieforemnych) ziaren, rzadko przekraczających 100 mikrometrów. Jest nieprzezroczysty i ma czarną barwę. Jego połysk określa się jako submetaliczny. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijną wielkość ziaren, twardość nie została precyzyjnie określona. Minerał jest kruchy. Gęstość obliczona na podstawie wzoru i parametrów komórki wynosi 3,81 g/cm³. ## Barwy i odmiany Występuje wyłącznie w kolorze czarnym. Nie wyróżnia się żadnych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od starożytnego królestwa Nabatejczyków, które istniało na terenach dzisiejszej Jordanii, gdzie znajduje się jedyne znane stanowisko tego minerału. Został on opisany i zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2015 roku. ## Zastosowania Nabateaite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Ma znaczenie wyłącznie naukowe i kolekcjonerskie jako minerał ekstremalnie rzadki i pochodzący z unikalnej lokalizacji typowej.

Właściwości

Połysk
Sub-metallic
Rysa
Black
Gęstość
3.81
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja nabateaite w warunkach amatorskich jest niemożliwa. Minerał ten rozpoznaje się na podstawie jego unikalnego środowiska występowania (paralawy formacji Hatrurim) oraz czarnej barwy i submetalicznego połysku. ## Odróżnianie od podobnych W obrębie skał, w których występuje, może być mylony z innymi czarnymi, nieprzezroczystymi minerałami, takimi jak tlenki żelaza czy inne rzadkie fosforany i fosforki. Pewne rozróżnienie wymaga zaawansowanych technik analitycznych, takich jak mikroanaliza rentgenowska (EDS/WDS) lub dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Formy kryształów Tworzy nieregularne, anhedralne ziarna o wielkości do 100 µm, często zrośnięte z innymi minerałami fosforowymi.

Środowisko występowania

## Geneza Nabateaite powstaje w warunkach pirometamorfizmu, czyli w wyniku wysokotemperaturowych przeobrażeń skał osadowych. Jego występowanie jest ograniczone do specyficznych, bogatych w fosforki zespołów mineralnych w obrębie paralaw (skał powstałych przez stopienie i rekrystalizację) formacji Hatrurim. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami, takimi jak transjordanit, zaitsevit, a także z fosforkami żelaza i niklu (schreibersyt, barringeryt). Często ulega wietrzeniu do tlenków i wodorotlenków żelaza, np. goethytu i hematytu. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie (lokalizacja typowa) jest kompleks Daba-Siwaqa w Transjordanii (Jordania).

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopijny, o wartości okazu decyduje przede wszystkim potwierdzenie jego tożsamości przez analizę chemiczną. Dodatkowym atutem jest bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami z tej lokalizacji. ## Popularne stanowiska Okazy pochodzą wyłącznie z lokalizacji typowej w Jordanii i są praktycznie niedostępne na rynku komercyjnym, trafiając głównie do instytucji naukowych i wyspecjalizowanych kolekcji systematycznych.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z nabateaitem, będące zazwyczaj mikrominerałami, należy czyścić wyłącznie mechanicznie, używając miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza do usuwania kurzu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami, zwłaszcza kwasami. Choć sam minerał jest stabilny, może występować z minerałami towarzyszącymi (np. fosforkami), które mogą ulegać reakcjom. ## Przechowywanie Przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w pudełku typu "micromount", aby chronić delikatne i małe ziarna przed uszkodzeniem mechanicznym i kurzem.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej