Murchisite
Wzór chemiczny: Cr<sub>5</sub>S<sub>6</sub>
Murchisyt to ekstremalnie rzadki siarczek chromu, odkryty w formie mikroskopijnych ziaren w słynnym meteorycie Murchison.
Opis
## Charakterystyka Murchisyt jest siarczkiem chromu o metalicznym połysku. Występuje wyłącznie w postaci niezwykle małych, submikronowych lub mikronowych ziaren, które nie tworzą widocznych gołym okiem kryształów. Jego obserwacja jest możliwa jedynie przy użyciu zaawansowanych technik mikroskopowych, takich jak skaningowa mikroskopia elektronowa. ## Właściwości fizyczne Ze względu na mikroskopijny rozmiar ziaren, większość właściwości fizycznych nie została określona eksperymentalnie. Minerał jest nieprzezroczysty i ma metaliczny połysk. Gęstość obliczona na podstawie składu chemicznego i struktury krystalicznej wynosi około 4,13 g/cm³. Twardość, łupliwość i przełam nie są znane. ## Barwy i odmiany Nie opisano odmian barwnych ani handlowych. Obserwacje mikroskopowe wskazują na typowy dla siarczków metaliczny wygląd. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od meteorytu Murchison, w którym został on po raz pierwszy zidentyfikowany. Meteoryt ten, będący chondrytem węglistym, spadł w 1969 roku w pobliżu miejscowości Murchison w stanie Wiktoria w Australii. Murchisyt został oficjalnie zatwierdzony jako nowy minerał przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2017 roku. ## Zastosowania Murchisyt nie ma żadnych zastosowań komercyjnych ani przemysłowych. Jego znaczenie jest czysto naukowe, dostarczając informacji o procesach formowania się minerałów w pierwotnej mgławicy słonecznej.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja murchisytu jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak mikrosonda elektronowa (EDS/WDS) do określenia składu chemicznego oraz dyfrakcja elektronowa lub rentgenowska do analizy struktury krystalicznej. ## Odróżnianie od podobnych W skali mikroskopowej może być mylony z innymi siarczkami chromu lub żelaza. Pewne rozróżnienie wymaga precyzyjnej analizy składu chemicznego (stosunku chromu do siarki). ## Formy kryształów Obserwowany jest jako anhedralne (nieprawidłowo wykształcone) ziarna o rozmiarach od submikronowych do kilku mikrometrów.
Środowisko geologiczne
## Geneza Murchisyt jest minerałem pochodzenia pozaziemskiego. Powstał w warunkach panujących we wczesnym Układzie Słonecznym, przed uformowaniem się planet. Krystalizował w bogatych w wapń i glin inkluzjach (CAI) wewnątrz chondrytu węglistego typu CM2. ## Asocjacje mineralne W meteorycie Murchison współwystępuje z hibonitem, spinelem, perowskitem oraz siarczkami żelazowo-chromowymi. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania murchisytu na świecie jest meteoryt Murchison, który spadł w Australii.
Rzadkość
Ekstremalnie rzadki
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Nie dotyczy. Murchisyt nie tworzy okazów kolekcjonerskich. Jego wartość jest czysto naukowa. ## Ceny rynkowe Nie dotyczy. Minerał nie jest przedmiotem handlu na rynku kolekcjonerskim. ## Popularne stanowiska Jedyne stanowisko to meteoryt Murchison. Fragmenty tego meteorytu są bardzo cenione przez kolekcjonerów, ale wartość ta wynika z jego pochodzenia i znaczenia naukowego, a nie z obecności makroskopowych okazów konkretnych minerałów.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Nie dotyczy. Minerał występuje w postaci mikroskopijnych inkluzji w skale meteorytu i nie jest izolowany jako osobne okazy. ## Czego unikać Nie dotyczy. ## Przechowywanie Fragmenty meteorytu Murchison zawierające murchisyt są przechowywane w kolekcjach naukowych i muzealnych w stabilnych, kontrolowanych warunkach, chroniących przed zanieczyszczeniem i degradacją.