Muonionalustaite

Wzór chemiczny: Ni<sup>2+</sup><sub>3</sub>(OH)<sub>4</sub>Cl<sub>2</sub>·4H<sub>2</sub>O

Muonionalustait to ekstremalnie rzadki, wtórny minerał niklu, odkryty jako produkt wietrzenia w meteorycie żelaznym Muonionalusta.

## Charakterystyka Muonionalustait jest uwodnionym hydroksychlorkiem niklu, tworzącym mikroskopijne, przezroczyste kryształy. Zazwyczaj występuje w formie niewielkich, rozetkowych agregatów lub cienkich nalotów na powierzchni meteorytu. Kryształy mają formę cienkich, sześciobocznych tabliczek i osiągają rozmiary do około 0,2 mm. Ze względu na swój skład chemiczny, minerał ten ma charakterystyczną, żywą, niebieskozieloną lub szmaragdowozieloną barwę. ## Właściwości fizyczne Minerał jest bardzo miękki, o twardości około 2 w skali Mohsa. Jego połysk określa się jako szklisty, a na powierzchniach łupliwości jako perłowy. Jest przezroczysty, a jego gęstość obliczona na podstawie składu i struktury wynosi 2,73 g/cm³. Jest kruchy i wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku. ## Barwy i odmiany Dominującą i jedyną znaną barwą muonionalustaitu jest intensywna zieleń w odcieniach od szmaragdowego do niebieskozielonego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Minerał został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2009 roku, a jego opis opublikowano w 2010 roku. Nazwa pochodzi od meteorytu Muonionalusta, w którym został po raz pierwszy zidentyfikowany. Meteoryt ten, będący oktaedrytem żelaznym, został znaleziony w 1906 roku w gminie Pajala w regionie Norrbotten w Szwecji, niedaleko granicy z Finlandią. ## Zastosowania Muonionalustait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, jako unikatowy produkt wietrzenia pozaziemskiej materii w warunkach ziemskich.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous, Pearly
Rysa
Pale green
Gęstość
2.73
Łupliwość
Perfect on {010}
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną muonionalustaitu jest jego unikatowe miejsce występowania - wyłącznie jako produkt wietrzenia na meteorycie żelaznym Muonionalusta. Jego żywa, niebieskozielona barwa, tabliczkowa forma kryształów i współwystępowanie z innymi minerałami wtórnymi na meteorycie są również ważnymi wskazówkami. Ostateczna identyfikacja wymaga jednak zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi, zielonymi minerałami niklu, które mogą tworzyć się na meteorytach, takimi jak zaratyt czy reevesyt. Zaratyt jest jednak amorficzny i ma pokrój nerkowaty lub skorupowy, a reevesyt krystalizuje w układzie trygonalnym. W praktyce, bez specjalistycznego sprzętu, rozróżnienie jest niemożliwe, a głównym kryterium pozostaje potwierdzone pochodzenie z meteorytu Muonionalusta. ## Formy kryształów Tworzy cienkie, heksagonalne w zarysie, tabliczkowe kryształy. Najczęściej występują one w formie promienistych lub rozetkowych agregatów, a także jako drobne, rozproszone łuski na powierzchni matrycy.

Środowisko występowania

## Geneza Muonionalustait jest minerałem wtórnym. Powstaje w wyniku wietrzenia pierwotnych, bogatych w nikiel minerałów meteorytu żelaznego (głównie kamacytu i taenitu) pod wpływem ziemskiej atmosfery i wód gruntowych zawierających jony chloru. Jest to proces zachodzący już po upadku meteorytu na Ziemię. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z pierwotnymi składnikami meteorytu, takimi jak kamacyt, taenit i schreibersyt. Towarzyszą mu również inne produkty wietrzenia, w tym goethyt, akaganéit, hibbingit oraz magnetyt. ## Lokalizacje Jedynym znanym miejscem występowania (lokalizacja typowa) tego minerału na świecie są fragmenty meteorytu Muonionalusta, znajdowane w regionie Norrbotten w północnej Szwecji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał mikroskopowy, najwyżej cenione są okazy z wyraźnie wykształconymi, ostrymi kryształami tworzącymi bogate, rozetkowe agregaty. Intensywność i atrakcyjność niebieskozielonej barwy również podnosi wartość wizualną. Ważny jest także kontrast z matrycą meteorytową oraz minimalna ilość uszkodzeń delikatnych kryształów. ## Popularne stanowiska Jedyne okazy pochodzą z meteorytu Muonionalusta znajdowanego w Szwecji. Fragmenty tego meteorytu z widocznymi skupieniami muonionalustaitu są ekstremalnie rzadkie i stanowią cel dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów i meteorytów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub delikatnego strumienia sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i innymi płynami, które mogą rozpuścić lub uszkodzić ten delikatny minerał. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać wody, roztworów chemicznych, myjek ultradźwiękowych oraz nagłych zmian temperatury. Jako minerał uwodniony, może ulec dehydratacji w suchym powietrzu lub pod wpływem ciepła, co prowadzi do jego zniszczenia. Jest bardzo miękki i kruchy, dlatego jest niezwykle podatny na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w zamkniętych, stabilnych pojemnikach, takich jak pudełka typu "micromount", w środowisku o kontrolowanej, niskiej wilgotności. Warto rozważyć użycie pochłaniaczy wilgoci (żelu krzemionkowego) w pobliżu okazu, aby zapobiec jego degradacji.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej