Mourite

Wzór chemiczny: U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>Mo<sup>6+</sup><sub>5</sub>O<sub>16</sub>·5H<sub>2</sub>O

Bardzo rzadki molibdenian uranylu, tworzący fioletowo-niebieskie, ziemiste skupienia w strefach utleniania złóż uranowo-molibdenowych.

## Charakterystyka Mouryt jest rzadkim, wtórnym minerałem uranu i molibdenu. Występuje najczęściej w formie bardzo drobnoziarnistych, ziemistych lub zbitych skupień i nalotów. Jego najbardziej charakterystyczna cecha to intensywna, fioletowo-niebieska lub ciemnoniebieska barwa, która w gęstszych agregatach może wydawać się niemal czarna. Dobrze wykształcone kryształy są ekstremalnie rzadkie i mają charakter mikroskopowy, przyjmując postać listewek. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest stosunkowo miękki, o twardości około 3 w skali Mohsa. Jego gęstość wynosi około 4,2 g/cm³. Połysk określa się jako szklisty do tłustego na świeżych powierzchniach. Jest minerałem nieprzezroczystym, chociaż bardzo cienkie odłamki mogą wykazywać niewielką przeświecalność. ## Barwy i odmiany Dominującą i diagnostyczną barwą mourytu jest odcień fioletowo-niebieski. Intensywność koloru zależy od stopnia krystaliczności i gęstości skupienia. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1962 roku, nawiązuje do jego składu chemicznego - pierwiastków molibdenu (Mo) i uranu (Ur). Został odkryty na terenie jednego z nieokreślonych złóż uranowo-molibdenowych w Uzbekistanie, który jest jego lokalizacją typową. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość, mouryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest ceniony przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów minerałów rzadkich i mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Vitreous to greasy
Rysa
Light blue
Gęstość
4.2
Łupliwość
None
Przełam
Uneven to conchoidal
Przezroczystość
Opaque, translucent in thin splinters
Układ krystaliczny
Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną jest unikalna fioletowo-niebieska barwa w połączeniu z ziemistym lub drobnoziarnistym wyglądem. Najpewniejszą metodą identyfikacji jest jednak pomiar radioaktywności za pomocą licznika Geigera, która jest wyraźnie podwyższona. Reakcja na promieniowanie UV nie jest charakterystyczna. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi niebieskimi lub fioletowymi wtórnymi minerałami. - **Ilsemannit**: Podobny, rozpuszczalny w wodzie molibdenian o niebieskiej barwie, ale nie jest radioaktywny. - **Kowelin**: Ma podobną barwę, ale jest siarczkiem miedzi o metalicznym połysku i występuje w zupełnie innym środowisku geologicznym. - **Umohoit**: Często współwystępuje z mourytem, ma podobny skład, ale zazwyczaj jest czarny. ## Formy kryształów Najczęściej tworzy ziemiste, proszkowe naloty lub zbite, drobnoziarniste agregaty. Kryształy, obserwowane jedynie pod dużym powiększeniem, mają postać mikroskopijnych listewek lub igiełek.

Środowisko występowania

## Geneza Mouryt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefie utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż uranowo-molibdenowych. Tworzy się w wyniku przemian pierwotnych minerałów uranu (np. uraninitu) i molibdenu (np. molibdenitu) w warunkach niskich temperatur i ciśnień. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu i molibdenu, takimi jak umohoit, powellit, wulfenit, a także z jordisytem i gipsem. ## Lokalizacje Jest to minerał ekstremalnie rzadki. Głównym i praktycznie jedynym źródłem okazów jest jego lokalizacja typowa - nieokreślone złoże U-Mo w Uzbekistanie. Wystąpienia w innych częściach świata nie zostały jednoznacznie potwierdzone lub są nieistotne z punktu widzenia kolekcjonerskiego.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości W przypadku tak rzadkiego minerału, każdy okaz jest cenny. Najwyżej oceniane są próbki z wyraźnymi, bogatymi skupieniami o intensywnej, fioletowo-niebieskiej barwie, osadzone na niewielkiej matrycy skalnej. Ze względu na mikroskopijny charakter, jakość ocenia się pod powiększeniem. ## Popularne stanowiska Jedynym znanym miejscem, z którego pochodzą okazy dostępne na rynku kolekcjonerskim, jest historyczna lokalizacja typowa w Uzbekistanie. Pozyskanie nowego materiału jest praktycznie niemożliwe.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać jakiegokolwiek kontaktu z wodą i innymi płynami, ponieważ minerał może ulec uszkodzeniu. ## Czego unikać Minerał jest silnie radioaktywny. Należy bezwzględnie unikać wdychania pyłu i bezpośredniego kontaktu ze skórą. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na działanie chemikaliów. Długotrwała ekspozycja na światło słoneczne może nie być wskazana. ## Przechowywanie Okazy mourytu muszą być przechowywane w specjalnych, szczelnych i trwale oznaczonych pojemnikach (najlepiej z symbolem radioaktywności). Należy je trzymać z dala od miejsc stałego przebywania ludzi, w dobrze wentylowanym pomieszczeniu, oddzielnie od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu w wyniku promieniowania.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej