Mountainite

Wzór chemiczny: KNa<sub>2</sub>Ca<sub>2</sub>[Si<sub>8</sub>O<sub>19</sub>(OH)]·6H<sub>2</sub>O

Rzadki krzemian o złożonym składzie, tworzący bezbarwne lub białe, włókniste agregaty, odkryty w kopalni Wessels w RPA.

## Charakterystyka Mountainit to rzadki, uwodniony krzemian potasu, sodu i wapnia, należący do grupy minerałów pokrewnych gyrolitowi. Występuje zazwyczaj w postaci promienistych lub splątanych agregatów złożonych z bardzo drobnych, igiełkowych lub włóknistych kryształów. Poszczególne kryształy są zbyt małe, by można je było dostrzec gołym okiem. Agregaty te mają zazwyczaj biały, kremowy lub bezbarwny kolor i często wykazują jedwabisty połysk. ## Właściwości fizyczne Kryształy mountainitu są bardzo drobne i elastyczne. Twardość minerału w skali Mohsa wynosi około 3. Połysk jest najczęściej jedwabisty, a na ścianach kryształów może być szklisty. Jest minerałem przeświecającym do nieprzezroczystego. Jego gęstość wynosi około 2.55 g/cm³. ## Barwy i odmiany Mountainit jest zazwyczaj bezbarwny, biały lub przybiera odcienie szarawe i kremowe. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od nazwiska Edgara Donalda Mountaina (1901–1985), profesora geologii na Uniwersytecie Rhodes w Grahamstown w Republice Południowej Afryki, w uznaniu jego wkładu w mineralogię tego kraju. Minerał został po raz pierwszy opisany w 1957 roku przez S.A. Gard, W.H. Taylor i R.A. Chalmers na podstawie okazów z kopalni Bultfontein w Kimberley, RPA. ## Zastosowania Mountainit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie przedmiotem zainteresowania kolekcjonerów rzadkich minerałów oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
3
Połysk
Szklisty, Jedwabisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.55
Łupliwość
Doskonała wzdłuż {100}, Dobra wzdłuż {010}
Przełam
Zadziorowy
Przezroczystość
Prześwitujący do Nieprzezroczystego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Mountainit można rozpoznać po jego charakterystycznych, promienistych lub splątanych agregatach o jedwabistym połysku. Niska twardość i bardzo delikatna, włóknista natura są kluczowymi cechami. Występowanie w paragenezie z innymi minerałami złoża Kalahari może być również wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi białymi, włóknistymi zeolitami lub krzemianami, takimi jak okenit, natrolit czy mezolit. Okenit tworzy podobne skupienia, ale jego "waciane kulki" składają się z bardziej elastycznych i inaczej uformowanych włókien. Dokładne odróżnienie od bardzo podobnego minerału rhodesitu często wymaga analiz chemicznych lub rentgenowskich (XRD). ## Formy kryształów Tworzy igiełkowe lub listewkowe kryształy, wydłużone wzdłuż osi b, które łączą się w promieniste, sferulityczne lub splątane, filcowate agregaty. Pojedyncze, dobrze wykształcone kryształy są ekstremalnie rzadkie i mikroskopijnej wielkości.

Środowisko występowania

## Geneza Mountainit jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego niskich temperatur. Powstaje w pęcherzach pogazowych i szczelinach w skałach wulkanicznych (np. kimberlitach) lub w wyniku przeobrażenia osadów manganowych, jak w przypadku złoża Kalahari. ## Asocjacje mineralne Minerał ten często współwystępuje z kalcytem, apofylitem, brucytem, tobermorytem, a w złożu Kalahari z minerałami manganu, takimi jak sugilit, hausmanit czy ettringit. W miejscu odkrycia (kopalnia Bultfontein) towarzyszyły mu apofylit, natrolit i thaumazyt. ## Lokalizacje Najważniejsze i dostarczające najlepszych okazów stanowiska mountainitu znajdują się w Republice Południowej Afryki, w szczególności w kopalniach Wessels i N'Chwaning II w Kuruman, na polu manganowym Kalahari. Minerał ten został również zidentyfikowany w kopalni Bultfontein w Kimberley (miejsce typowe), a także w kilku lokalizacjach w Rosji (Półwysep Kolski) i Kanadzie (Mont Saint-Hilaire, Quebec).

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy mountainitu pochodzą z kopalni Wessels i charakteryzują się dobrze uformowanymi, kulistymi agregatami o wyraźnym jedwabistym połysku. Kontrastujące połączenie z innymi minerałami, zwłaszcza z fioletowym sugilitem lub błyszczącym hausmanitem, znacznie podnosi ich atrakcyjność i wartość. Wielkość i kulistość agregatów oraz brak uszkodzeń są kluczowymi czynnikami oceny jakości. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej poszukiwane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z pola manganowego Kalahari w RPA, a zwłaszcza z kopalni Wessels. Okazy z Mont Saint-Hilaire w Kanadzie są również cenione, choć zazwyczaj mniejsze i mniej spektakularne.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy mountainitu są bardzo delikatne i kruche. Należy je czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub innymi płynami jest niewskazany, ponieważ może uszkodzić włókniste agregaty. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą i środkami chemicznymi. Ze względu na niską twardość i włóknistą budowę, minerał jest niezwykle wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne, wibracje i wstrząsy. Nie należy go poddawać czyszczeniu ultradźwiękowemu. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w zamkniętych, wyściełanych pudełkach, aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej eksponować je w pudełkach typu "micromount" lub w gablotach, gdzie nie będą narażone na dotyk.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej