Mottanaite-(Ce)
Wzór chemiczny: Ca<sub>4</sub>Ce<sup>3+</sup><sub>2</sub>Al(Be<sub>1.5</sub>☐<sub>0.5</sub>)[B<sub>4</sub>Si<sub>4</sub>O<sub>22</sub>]O<sub>2</sub>
Mottanait-(Ce) to rzadki minerał z grupy hellandytu, znajdowany w postaci niewielkich, brązowych kryształów w miarolitycznych kawernach wulkanicznych.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 6
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 3.81
- Łupliwość
- Good on {100}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent to translucent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Identyfikacja mottanaitu-(Ce) w warunkach kolekcjonerskich jest trudna i najczęściej opiera się na analizie lokalizacji oraz minerałów towarzyszących. Charakterystyczne są małe, brązowe, pryzmatyczne kryształy o szklistym połysku, tworzące promieniste agregaty w pustkach skał granitowych. Pewne rozpoznanie wymaga zaawansowanych metod analitycznych, takich jak spektroskopia Ramana lub analiza EDS. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi minerałami z grupy hellandytu lub turmalinami (np. dravitem), z którymi często współwystępuje. Odróżnienie od nich na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwe bez specjalistycznego sprzętu. Kluczowa jest tu znajomość mineralogii danej lokalizacji. ## Formy kryształów Kryształy są silnie wydłużone, pryzmatyczne, o przekroju zbliżonym do prostokąta. Zazwyczaj tworzą wachlarzowate lub promieniste skupienia, rzadziej występują jako pojedyncze, narosłe kryształy.
Środowisko występowania
## Geneza Mottanait-(Ce) jest minerałem pochodzenia hydrotermalnego. Krystalizuje w późnym etapie ewolucji pegmatytów granitowych, w obrębie miarolitycznych pustek (kieszeni), w warunkach wzbogacenia w pierwiastki takie jak bor, beryl i pierwiastki ziem rzadkich (głównie cer). ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z albitem, mikroklinem, kwarcem, schorlem (czarnym turmalinem), stilbitem, berylem, a także innymi rzadkimi minerałami, takimi jak hellandyt-(Y) czy gadolinit-(Y). ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania (località typica) jest kamieniołom granitu w Mottana, w dolinie Val Codera, w Lombardii we Włoszech. Jest to jedyna potwierdzona i dobrze udokumentowana lokalizacja tego minerału na świecie.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu jest oceniana przede wszystkim na podstawie wielkości i formy kryształów oraz ich agregatów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, dobrze uformowanymi, promienistymi skupieniami o intensywnej, brązowej barwie, kontrastujące z jasnym tłem skały macierzystej (najczęściej białym albitem). Ważna jest również obecność minerałów towarzyszących, które potwierdzają pochodzenie okazu. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich jest lokalizacja typowa – kamieniołom w Mottana we Włoszech. Wszystkie dostępne na rynku okazy pochodzą z tego jednego miejsca.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Zalecana jest najwyższa ostrożność. Okazy należy czyścić wyłącznie sprężonym powietrzem w celu usunięcia kurzu. Użycie wody, a zwłaszcza myjek ultradźwiękowych, jest wysoce ryzykowne ze względu na kruchość i niewielkie rozmiary kryształów, które mogą być osadzone na delikatnym podłożu. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z chemikaliami, kwasami i detergentami. Ze względu na kruchość, trzeba chronić okazy przed uderzeniami, wibracjami i gwałtownymi zmianami temperatury. ## Przechowywanie Najbezpieczniejszym sposobem przechowywania jest pozostawienie minerału w oryginalnym, zamykanym pudełku kolekcjonerskim (typu "micromount"), wyłożonym miękką gąbką. Chronić przed kurzem i bezpośrednim działaniem promieni słonecznych.