Moorhouseite
Wzór chemiczny: Co<sup>2+</sup>S<sup>6+</sup>O<sub>4</sub>·6H<sub>2</sub>O
Rzadki, rozpuszczalny w wodzie siarczan kobaltu, tworzący różowe, igiełkowe kryształy i naloty.
Właściwości
- Twardość Mohsa
- 2.5
- Połysk
- Vitreous
- Rysa
- White
- Gęstość
- 1.927
- Łupliwość
- Perfect on {010}
- Przełam
- Uneven
- Przezroczystość
- Transparent
- Układ krystaliczny
- Monoclinic
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną moorhouseitu jest jego całkowita rozpuszczalność w wodzie. Różowa barwa, igiełkowa forma kryształów oraz występowanie w postaci nalotów w strefach utleniania złóż siarczkowych (zwłaszcza kobaltowych) są silnymi wskazówkami. Reaguje na zmiany wilgotności, co również jest cechą charakterystyczną. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi różowymi, uwodnionymi siarczanami, głównie z bieberytem (CoSO₄·7H₂O) i aplowitem (CoSO₄·4H₂O). Bieberyt krystalizuje w układzie jednoskośnym i zawiera więcej wody, a jego kryształy bywają lepiej wykształcone. Aplowit jest produktem dehydratacji moorhouseitu. Erytryn (arsenian kobaltu) ma podobną barwę, ale jest nierozpuszczalny w wodzie i tworzy bardziej spłaszczone, listewkowe kryształy. ## Formy kryształów Tworzy bardzo drobne, igiełkowe lub włosowate kryształy, zazwyczaj zgrupowane w promieniste lub splątane agregaty. Często występuje w formie skorup, nalotów i wykwitów na innych minerałach.
Środowisko występowania
## Geneza Moorhouseit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających minerały kobaltu, takie jak kobaltyn czy skutterudyt. Tworzy się w warunkach stosunkowo niskiej wilgotności, często jako produkt dehydratacji bieberytu. Jest minerałem typowym dla klimatu suchego lub dla środowisk kopalnianych, gdzie warunki są sztucznie osuszone. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi siarczanami i arsenianami. Najczęściej towarzyszą mu bieberyt, aplowit, melanteryt, epsomit, morenozyt oraz erytryn. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska tego bardzo rzadkiego minerału to m.in. kopalnia Walton w Nowej Szkocji (Kanada) - miejsce odkrycia; strefy utleniania w rejonie Bou Azzer w Maroku; kopalnia w Jáchymovie w Czechach; a także niektóre złoża w Saksonii w Niemczech.
Rzadkość
Bardzo rzadki
Dla kolekcjonerów
## Kryteria jakości Jakość okazu moorhouseitu ocenia się przede wszystkim na podstawie obfitości i zachowania delikatnych kryształów. Najbardziej cenione są okazy z wyraźnymi, nieuszkodzonymi skupieniami igiełkowymi o intensywnie różowej barwie, kontrastujące z macierzystą skałą. Ze względu na niestabilność minerału, kluczowe jest, aby okaz był dobrze zachowany i nie nosił śladów dehydratacji (rozpadu) ani rozpuszczenia. ## Popularne stanowiska Najbardziej znane i cenione okazy pochodzą z historycznych lokalizacji, takich jak rejon Bou Azzer w Maroku, który dostarczył okazów z dobrze wykształconymi agregatami. Również materiał z miejsca odkrycia w Kanadzie ma dużą wartość historyczną dla kolekcjonerów specjalistycznych.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Minerału tego **nie wolno czyścić na mokro**, ponieważ jest w pełni rozpuszczalny w wodzie. Jakikolwiek kontakt z wodą, nawet wilgotną szmatką, spowoduje jego zniszczenie. Kurz można usuwać wyłącznie bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub strumienia suchego powietrza. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami. Minerał jest wrażliwy na zmiany wilgotności – w suchym powietrzu odwadnia się i może ulec rozpadowi, a w zbyt wilgotnym może "spłynąć". Należy chronić go przed wysoką temperaturą i bezpośrednim światłem słonecznym. ## Przechowywanie Okazy moorhouseitu wymagają przechowywania w specjalnych warunkach. Najlepiej umieścić je w szczelnym, przezroczystym pojemniku (np. typu "perky box") lub w gablocie z kontrolowaną wilgotnością. Izolacja od wahań wilgotności powietrza jest kluczowa dla zachowania okazu w nienaruszonym stanie.