Montroseite

Wzór chemiczny: (V<sup>3+</sup>,Fe<sup>2+</sup>,V<sup>4+</sup>)O(OH)

Montrozeit to rzadki tlenowodorotlenek wanadu i żelaza, tworzący czarne, submetaliczne skupienia w złożach uranowo-wanadowych.

## Charakterystyka Montrozeit jest minerałem o czarnej barwie i submetalicznym połysku. Występuje najczęściej w formie masywnych, ziarnistych lub ziemistych skupień. Rzadziej tworzy niewielkie, wydłużone lub igiełkowe kryształy, które mogą formować promieniste lub wachlarzowate agregaty. Ze względu na swój wygląd bywa mylony z innymi czarnymi minerałami rudnymi. ## Właściwości fizyczne Twardość minerału w skali Mohsa wynosi około 5.5. Jest stosunkowo gęsty, z gęstością właściwą w zakresie 4.0-4.16 g/cm³. Charakteryzuje się submetalicznym połyskiem i jest nieprzezroczysty. ## Barwy i odmiany Minerał jest jednolicie czarny. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych. Na powietrzu łatwo utlenia się i przechodzi w paramontrozeit, który jest pseudomorfozą po montrozeicie. Proces ten nie zawsze wiąże się ze zmianą barwy, ale zmienia strukturę krystaliczną. ## Historia i nazwa Nazwa montrozeit pochodzi od miejsca jego odkrycia - hrabstwa Montrose w stanie Kolorado, USA. Minerał został po raz pierwszy opisany w 1949 roku przez Alice D. Weeks, E. A. Cisney'a i A. M. Sherwooda. ## Zastosowania Jako minerał zawierający wanad, montrozeit ma znaczenie jako lokalna ruda tego metalu. Stanowi również obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w rzadkich minerałach lub minerałach złóż uranowo-wanadowych.

Właściwości

Twardość Mohsa
5.5
Połysk
Submetallic
Rysa
Black to brownish-black
Gęstość
4.0-4.16
Łupliwość
Perfect on {010}, good on {100}
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Opaque
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to czarna barwa, submetaliczny połysk, stosunkowo wysoka gęstość oraz występowanie w specyficznym środowisku geologicznym - w nieutlenionych strefach złóż uranowo-wanadowych w piaskowcach. ## Odróżnianie od podobnych Montrozeit jest trudny do odróżnienia od swojego produktu przemiany - paramontrozeitu - bez badań rentgenowskich (XRD). Może być również mylony z innymi czarnymi minerałami rudnymi, takimi jak uraninit czy korvusyt. Odróżnienie wymaga analizy minerałów towarzyszących i kontekstu geologicznego. ## Formy kryształów Krystalizuje w układzie rombowym. Tworzy bardzo małe, pryzmatyczne lub igiełkowe kryształy, często zebrane w promieniste agregaty. Najczęściej spotykany jest jednak w postaci skupień masywnych i ziarnistych.

Środowisko występowania

## Geneza Montrozeit jest pierwotnym minerałem wanadu, powstającym w warunkach redukcyjnych. Formuje się w nieutlenionych częściach złóż uranowo-wanadowych typu roll-front, które występują w piaskowcach. Powstaje w wyniku wytrącenia z roztworów hydrotermalnych o niskiej temperaturze. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi minerałami wanadu i uranu, takimi jak karnotyt, tyuyamunit, korvusyt, hewettit, a także z uraninitem, coffinit'em, pirytem i minerałami ilastymi z grupy montmorillonitu. ## Lokalizacje Główne i najbardziej znane stanowiska montrozeitu znajdują się w USA, na Wyżynie Kolorado (stany Kolorado, Utah, Arizona, Nowy Meksyk), szczególnie w rejonie Uravan Mineral Belt. Poza USA odnotowano jego wystąpienia m.in. w Argentynie i Gabonie.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami tworzącymi promieniste agregaty na matriksie skalnym. Atrakcyjność okazu podnosi również asocjacja z kontrastującymi kolorystycznie minerałami, np. żółtym karnotytem. ## Popularne stanowiska Klasyczne i najlepsze jakościowo okazy pochodzą z kopalń dystryktu Uravan w hrabstwach Montrose i Mesa w Kolorado oraz San Juan w Utah, USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy należy czyścić wyłącznie na sucho, używając miękkiego pędzelka do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą, zwłaszcza z chemikaliami, może przyspieszyć proces utleniania. ## Czego unikać Należy unikać wilgoci, wysokiej temperatury oraz kontaktu z kwasami i innymi środkami chemicznymi. Minerał jest podatny na utlenianie i przemianę w paramontrozeit, dlatego powinien być chroniony przed zmianami warunków atmosferycznych. Jest również kruchy i wrażliwy na uszkodzenia mechaniczne. ## Przechowywanie Zaleca się przechowywanie okazów w suchym miejscu, najlepiej w zamkniętych, wyściełanych pudełkach lub klaserach, aby ograniczyć dostęp powietrza i wilgoci oraz chronić przed uszkodzeniami.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej