Montesommaite

Wzór chemiczny: K<sub>9</sub>(Si<sub>23</sub>Al<sub>9</sub>)O<sub>64</sub>·10H<sub>2</sub>O

Rzadki zeolit o złożonym składzie chemicznym, tworzący drobne, bezbarwne lub białe kryształy, występujący w produktach wulkanicznych.

## Charakterystyka Montesommait jest rzadkim minerałem z grupy zeolitów, zaliczanym do krzemianów. Tworzy bardzo małe, zazwyczaj mikroskopijne, pseudo-regularne kryształy o maksymalnym rozmiarze do 2 mm. Najczęściej występuje w formie bezbarwnych lub białych, szklistych ziaren i agregatów wypełniających pustki w skałach wulkanicznych. Jego kryształy bywają przezroczyste i wykazują szklisty połysk. ## Właściwości fizyczne Minerał charakteryzuje się twardością około 6 w skali Mohsa. Ma szklisty połysk i jest przezroczysty do przeświecającego. Gęstość minerału wynosi około 2.34 g/cm³. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Montesommait jest zazwyczaj bezbarwny lub biały. Ze względu na jego rzadkość i mikroskopijny rozmiar kryształów, nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału pochodzi od miejsca jego odkrycia - kompleksu wulkanicznego Wezuwiusz-Monte Somma we Włoszech. Został on po raz pierwszy opisany w 1990 roku przez zespół mineralogów: G. Vezzalini, S. Quartieri, E. Passaglia, C. S. O. Flores, R. C. Rouse i G. L. Nord. Został zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 1989 roku. ## Zastosowania Montesommait nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jego znaczenie jest czysto naukowe i kolekcjonerskie, przy czym jest on obiektem zainteresowania głównie wyspecjalizowanych kolekcjonerów rzadkich minerałów i mikromontów.

Właściwości

Twardość Mohsa
6
Połysk
Szklisty
Rysa
Biała
Gęstość
2.34
Łupliwość
Brak
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja montesomaitu jest bardzo trudna i w praktyce niemożliwa bez zaawansowanych metod analitycznych, takich jak rentgenowska analiza strukturalna (XRD) lub mikroanaliza chemiczna (EDS/WDS). Wstępne rozpoznanie w terenie opiera się na jego występowaniu w specyficznym środowisku geologicznym - zmienionych blokach skalnych w obrębie produktów wulkanicznych. ## Odróżnianie od podobnych Montesommait może być mylony z innymi zeolitami lub krzemianami tworzącymi małe, bezbarwne kryształy, takimi jak analcym, chabazyt czy leucyt. Odróżnienie go od tych minerałów na podstawie cech wizualnych jest praktycznie niemożliwe i wymaga specjalistycznych badań laboratoryjnych. ## Formy kryształów Minerał tworzy drobne, pseudo-regularne kryształy, często o formie zbliżonej do dwudziestoczterościanu deltoidowego. Zazwyczaj występują one jako pojedyncze, izolowane kryształy lub niewielkie grupy narastające na ścianach pustek skalnych.

Środowisko występowania

## Geneza Montesommait powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych zachodzących w niskich temperaturach. Tworzy się w pustkach i szczelinach zmienionych (zmetamorfizowanych) bloków skalnych, które zostały wyrzucone podczas erupcji wulkanicznych. Jest produktem krystalizacji z roztworów bogatych w krzemionkę, glin i potas. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi rzadkimi minerałami, takimi jak merlinoit, a także z bardziej pospolitymi zeolitami, jak chabazyt i filipsyt. W jego otoczeniu można również znaleźć augit, biotyt i sanidyn. ## Lokalizacje Najważniejszym i klasycznym miejscem występowania montesomaitu jest kompleks wulkaniczny Monte Somma-Wezuwiusz w Kampanii we Włoszech, gdzie został odkryty. Potwierdzono również jego występowanie w kilku innych lokalizacjach na świecie, m.in. w górach Eifel w Niemczech oraz na górze Koashva w masywie Chibin na Półwyspie Kolskim w Rosji.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów montesomaitu jest oceniana przede wszystkim na podstawie wielkości i wykształcenia kryształów. Najbardziej cenione są okazy z dobrze uformowanymi, ostrymi kryształami, które są wyraźnie widoczne na tle skały macierzystej. Ze względu na mikroskopijny charakter minerału, nawet kryształy o wielkości 1-2 mm są uważane za wyjątkowe. Czystość i przezroczystość również podnoszą wartość okazu. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej cenione i poszukiwane przez kolekcjonerów okazy pochodzą z lokalizacji typowej, czyli z kompleksu wulkanicznego Monte Somma-Wezuwiusz we Włoszech. Okazy z tego miejsca mają status klasyków dla tego minerału.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z montesommaitem należy czyścić bardzo ostrożnie, najlepiej za pomocą sprężonego powietrza w celu usunięcia kurzu. Można użyć miękkiego pędzelka do usunięcia luźnych zanieczyszczeń. Unikać mycia w wodzie, zwłaszcza z detergentami. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wszelkimi chemikaliami, kwasami i zasadami. Minerał jest wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go podgrzewać ani narażać na długotrwałe działanie silnego światła. ## Przechowywanie Okazy montesomaitu, ze względu na ich niewielki rozmiar i kruchość, najlepiej przechowywać w specjalistycznych pudełkach na mikromonty (tzw. micromount boxes), które chronią je przed uszkodzeniami mechanicznymi, kurzem i nagłymi zmianami warunków otoczenia.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej