Molysite

Wzór chemiczny: Fe<sup>3+</sup>Cl<sub>3</sub>

Molibdyt to rzadki, higroskopijny chlorek żelaza(III), tworzący brunatnoczerwone naloty w ekshalacjach wulkanicznych.

## Charakterystyka Molibdyt jest chlorkiem żelaza(III), występującym najczęściej w formie drobnoziarnistych, ziemistych lub włóknistych nalotów i naskorupień. Rzadko tworzy niewielkie, tabliczkowe kryształy o zarysie heksagonalnym. Jego najbardziej charakterystyczną cechą jest silna higroskopijność - minerał chłonie wilgoć z powietrza, stając się wilgotny, a ostatecznie rozpływając się w roztworze. Z tego powodu jest niezwykle nietrwały w warunkach innych niż te, w których powstał. ## Właściwości fizyczne Jest to minerał bardzo miękki i kruchy. Posiada połysk określany jako żywiczny, a jego gęstość wynosi około 2,9 g/cm³. Jest przeświecający do nieprzezroczystego. Ze względu na swoją naturę, właściwości fizyczne są trudne do zbadania na stabilnych próbkach. ## Barwy i odmiany Molibdyt przyjmuje barwy od czerwonobrunatnej i brunatnej po żółtą i żółtobrązową, w zależności od stopnia uwodnienia i obecności zanieczyszczeń. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Minerał został opisany po raz pierwszy w 1868 roku przez włoskiego mineraloga Arcangelo Scacchiego. Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa *mólysis*, oznaczającego "plamę" lub "zabrudzenie", co nawiązuje do faktu, że minerał brudzi palce przy dotknięciu. Miejscem typowym jest wulkan Wezuwiusz we Włoszech. ## Zastosowania Molibdyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego oraz jest rzadkim nabytkiem w wyspecjalizowanych kolekcjach mineralogicznych.

Właściwości

Połysk
Resinous
Rysa
Yellow to yellow-brown
Gęstość
2.9
Łupliwość
Perfect on {0001}
Przezroczystość
Translucent to Opaque
Układ krystaliczny
Trigonal

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczową cechą diagnostyczną molibdytu jest jego środowisko występowania - aktywne fumarole wulkaniczne. W warunkach kolekcjonerskich jego najbardziej charakterystyczną właściwością jest silna higroskopijność (delikwescencja), czyli pochłanianie wilgoci z powietrza aż do rozpuszczenia. Czerwonobrunatna barwa i forma nalotów są również pomocne w identyfikacji. ## Odróżnianie od podobnych Molibdyt bywa mylony z tlenkami i wodorotlenkami żelaza, takimi jak hematyt czy goethyt, które mogą mieć podobną barwę. Podstawową różnicą jest jednak całkowita rozpuszczalność molibdytu w wodzie oraz jego znacznie niższa twardość. Hematyt i goethyt są twarde i zupełnie nierozpuszczalne. ## Formy kryształów Najczęściej występuje w postaci ziemistych, proszkowych lub włóknistych nalotów i skorup. Bardzo rzadko obserwuje się dobrze wykształcone, drobne (zwykle poniżej 1 mm) heksagonalne kryształy tabliczkowe.

Środowisko występowania

## Geneza Molibdyt jest typowym minerałem pochodzenia wulkanicznego. Powstaje w procesie sublimacji, czyli bezpośredniej krystalizacji z gorących gazów (ekshalacji) wulkanicznych w temperaturach od 200 do 400°C. Tworzy się na ścianach kraterów i w obrębie aktywnych fumaroli. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami fumarolicznymi, takimi jak halit (sól kamienna), sylwin, sassolin, tenoryt, a także z hematytem i siarką rodzimą. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału to aktywne wulkany we Włoszech - Wezuwiusz (miejsce typowe) i Etna. Znajdowany jest również w ekshalacjach wulkanu Mount St. Helens (USA), na wulkanach półwyspu Kamczatka (Rosja) oraz w innych aktywnych rejonach wulkanicznych na świecie.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Ze względu na skrajną niestabilność, głównym kryterium wartości okazu jest jego samo istnienie i prawidłowa identyfikacja. Wysoko cenione są próbki bogate w molibdyt, tworzące wyraźne, kolorowe naloty na skale macierzystej. Wyjątkową rzadkością, a zarazem najbardziej pożądaną formą, są okazy z widocznymi, choćby mikroskopijnymi, kryształami. Wartość podnosi również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami fumarolicznymi. ## Popularne stanowiska Za klasyczne i dostarczające najlepszych historycznych materiałów uważa się stanowiska na Wezuwiuszu we Włoszech. Okazy z tego miejsca mają największe znaczenie dla kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach rzadkich i z klasycznych lokalizacji.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Minerał jest ekstremalnie wrażliwy na wilgoć i wodę. **Pod żadnym pozorem nie wolno czyścić go na mokro.** Jakikolwiek kontakt z wodą lub nawet wilgotną szmatką spowoduje jego rozpuszczenie i zniszczenie. Dopuszczalne jest jedynie bardzo ostrożne, mechaniczne usunięcie kurzu za pomocą miękkiego, całkowicie suchego pędzelka. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, parą wodną i wilgotnym powietrzem. Nie wolno dotykać okazu gołymi rękami, ponieważ wilgoć skóry może zainicjować proces jego rozkładu. Należy chronić go przed wszelkimi chemikaliami. ## Przechowywanie Okazy molibdytu wymagają specjalistycznych warunków przechowywania. Muszą być trzymane w szczelnie zamykanych, hermetycznych pojemnikach (np. typu "perky box") wraz ze środkiem pochłaniającym wilgoć (np. żelem krzemionkowym - silicagelem). Ekspozycja na otwartym powietrzu, nawet w suchym pomieszczeniu, prowadzi do szybkiej degradacji minerału.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej