Molybdophyllite

Wzór chemiczny: Pb²⁺₈Mg₉[Si₁₀O₃₀(OH)₈(CO₃)₃]·H₂O

Molibdofyllit to rzadki minerał ołowiu i magnezu, tworzący miękkie, blaszkowate agregaty o perłowym połysku, przypominające wyglądem łuski.

## Charakterystyka Molibdofyllit jest złożonym uwodnionym krzemianem ołowiu i magnezu z dodatkowymi anionami węglanowymi i wodorotlenowymi. Jego nazwa, pochodząca od greckich słów "molybdos" (ołów) i "phyllon" (liść), trafnie opisuje jego naturę - jest to minerał ołowiu o charakterystycznej, blaszkowatej lub łuskowatej budowie. Zazwyczaj tworzy elastyczne, ale nie sprężyste blaszki i agregaty, które w dotyku mogą wydawać się lekko tłuste lub mydlane. Poszczególne "liście" lub łuski są giętkie. Występuje w postaci drobnołuskowych, blaszkowatych lub promienistych skupień. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, jego twardość w skali Mohsa wynosi zaledwie 2, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Ma perłowy połysk, szczególnie widoczny na powierzchniach łupliwości, oraz białą rysę. Jest minerałem stosunkowo gęstym z uwagi na wysoką zawartość ołowiu, jego gęstość wynosi około 4,76 g/cm³. ## Barwy i odmiany Molibdofyllit jest zazwyczaj bezbarwny, biały, szarawy lub ma bladozielony odcień. Nie wyróżnia się jego nazwanych odmian. ## Historia i nazwa Nazwa molibdofyllit została nadana w 1888 roku przez szwedzkiego mineraloga Hj. Sjögrena. Nawiązuje ona do składu chemicznego (wysoka zawartość ołowiu - gr. *molybdos*) oraz formy występowania (blaszkowata, liściasta - gr. *phyllon*). Minerał został pierwotnie opisany na podstawie okazów ze złoża Långban w Szwecji. ## Zastosowania Molibdofyllit nie ma żadnego znaczenia przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu naukowym i kolekcjonerskim.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-4
Barwa: Colourless, pale grey, pale yellow, very pale green
Połysk: Pearly
Rysa: White
Gęstość: 0
Łupliwość: Parallel to the pseudohexagonal (0001) plane.
Przełam: Irregular/Uneven
Przezroczystość: Transparent,Translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne molibdofyllitu to jego wyjątkowo niska twardość (2 w skali Mohsa), doskonała łupliwość w jednym kierunku, perłowy połysk oraz elastyczne, lecz nie sprężyste blaszki. Charakterystyczne jest również wrażenie lekko tłustego lub mydlanego w dotyku. Wysoka gęstość, nietypowa dla minerału o takim wyglądzie, jest również ważną wskazówką. ## Odróżnianie od podobnych Molibdofyllit można pomylić z talkiem, pirofyllitem lub mikami (np. muskowitem). Od talku i pirofyllitu odróżnia go znacznie wyższa gęstość (ponad 4,7 g/cm³ w porównaniu do ok. 2,7-2,8 g/cm³). Od mik odróżnia się tym, że jego blaszki są giętkie, ale nie są elastyczne (nie wracają do pierwotnego kształtu po zgięciu). ## Formy kryształów Kryształy są rzadkie, zazwyczaj tabliczkowe lub płytkowe o heksagonalnym zarysie. Najczęściej występuje w formie skupień łuskowych, blaszkowatych, rozetkowych lub promienistych agregatów.

Środowisko występowania

## Geneza Molibdofyllit jest minerałem pochodzenia metamorficznego. Powstaje w wyniku metamorfizmu kontaktowego w skarnach i zmienionych termicznie skałach węglanowych (marmurach), bogatych w mangan, ołów i magnez. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami typowymi dla skarnów i złóż metamorficznych, takimi jak kalcyt, magnetyt, serpentyn, flogopit, tefroit, baryt, a zwłaszcza z innymi rzadkimi minerałami ołowiu i manganu, jak barysylit, nasonit czy hedofan. ## Lokalizacje Najważniejsze i klasyczne lokalizacje dla tego minerału to złoża skarnowe w Szwecji, przede wszystkim Långban i Harstigen w regionie Värmland. Znany jest również z kopalni Franklin w New Jersey, USA, która słynie z występowania rzadkich minerałów. Inne potwierdzone stanowiska to m.in. kopalnia Jakobsberg w Szwecji oraz niewielkie wystąpienia w Norwegii.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione przez kolekcjonerów są okazy z dobrze wykształconymi, wyraźnymi agregatami blaszkowymi lub rozetkowymi, najlepiej kontrastujące z matrycą skalną. Ważna jest wielkość skupień oraz brak uszkodzeń mechanicznych delikatnych blaszek. Okazy z klasycznych, historycznych lokalizacji, jak Långban czy Franklin, są szczególnie poszukiwane. ## Popularne stanowiska Zdecydowanie najbardziej pożądane okazy pochodzą z dwóch światowej sławy stanowisk: Långban w Szwecji oraz Franklin w New Jersey, USA. Są to lokalizacje typowe, z których pochodzą najlepiej wykształcone i największe znane kryształy i agregaty molibdofyllitu.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy molibdofyllitu są ekstremalnie delikatne i miękkie. Należy unikać czyszczenia mechanicznego. W razie konieczności można użyć sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Kontakt z wodą jest niewskazany. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z kwasami i innymi chemikaliami, które mogą go uszkodzić. Ze względu na niską twardość, jest bardzo podatny na zarysowania i uszkodzenia mechaniczne. Należy chronić go przed naciskiem i uderzeniami. Jako minerał zawierający ołów, należy unikać wdychania pyłu i myć ręce po kontakcie z okazem. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w osobnych, wyściełanych pudełkach, aby zapobiec otarciom i uszkodzeniom delikatnych blaszek. Nie powinien być eksponowany w miejscu, gdzie mógłby być narażony na wibracje lub przypadkowe dotknięcie.