Molybdite

Wzór chemiczny: Mo⁶⁺O₃

Molibdyt to rzadki tlenek molibdenu, tworzący charakterystyczne, igiełkowe kryształy o jaskrawożółtej barwie, powstający w strefach utleniania złóż molibdenitu.

## Charakterystyka Molibdyt jest uwodnionym tlenkiem molibdenu, występującym najczęściej w postaci drobnych, igiełkowych lub włoskowych kryształów. Tworzy skupienia promieniste, naskorupienia, naloty oraz agregaty ziemiste i proszkowe. Ze względu na swoją delikatną budowę, okazy są niezwykle kruche. Rzadko spotyka się dobrze wykształcone, listewkowe kryształy, które mogą osiągać kilka milimetrów długości. ## Właściwości fizyczne Kryształy molibdytu charakteryzują się twardością w zakresie 3-4 w skali Mohsa, co czyni je minerałem stosunkowo miękkim. Mają połysk jedwabisty, perłowy, a w przypadku dobrze wykształconych kryształów - diamentowy. Jest minerałem lekkim, o gęstości około 4.7 g/cm³. Kryształy są zazwyczaj przeświecające, rzadziej przezroczyste. ## Barwy i odmiany Minerał ten przybiera charakterystyczne barwy od kanarkowożółtej i słomkowożółtej do żółtozielonej, a niekiedy jest niemal bezbarwny. Nie wyróżnia się jego odmian handlowych ani barwnych. ## Historia i nazwa Nazwa molibdytu pochodzi od greckiego słowa *molybdos* (μόλυβδος) oznaczającego "ołów", co było nawiązaniem do historycznego mylenia molibdenitu (z którego molibdyt powstaje) z galeną i grafitem. Przez wiele lat termin "molibdyt" był błędnie stosowany do opisu podobnego wyglądem ferrimolibdytu. Dopiero w 1963 roku Międzynarodowa Asocjacja Mineralogiczna (IMA) zdyskwalifikowała "molibdyt" jako synonim ferrimolibdytu i zredefiniowała go jako czysty, naturalny MoO₃. ## Zastosowania Molibdyt, ze względu na swoją rzadkość i niewielkie nagromadzenia, nie ma znaczenia przemysłowego jako ruda molibdenu. Stanowi jednak obiekt zainteresowania kolekcjonerów oraz jest ważnym minerałem wskaźnikowym w poszukiwaniu złóż molibdenu.

Właściwości

Twardość Mohsa
3-4
Barwa
colorless, light greenish yellow, light brown, also pale blue
Połysk
Silky, Pearly, Adamantine
Rysa
Light yellow to colorless
Gęstość
4.5
Łupliwość
Perfect cleavage (<mi>100</mi>), distinct cleavage (<mi>001</mi>) (Cech 1964)
Przełam
Uneven
Przezroczystość
Transparent,Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Molibdyt najłatwiej rozpoznać po jego charakterystycznej, kanarkowożółtej barwie oraz typowych formach występowania - promienistych lub splątanych agregatach drobnych, igiełkowych kryształów. Występuje w paragenezie z molibdenitem, często jako nalot na jego powierzchni. ## Odróżnianie od podobnych Molibdyt jest wizualnie niemal niemożliwy do odróżnienia od ferrimolibdytu bez zaawansowanych analiz chemicznych (EDS, XRD). Ferrimolibdyt jest jednak znacznie częściej spotykany. Inne żółte minerały wtórne, jak autunit czy karnotyt, są promieniotwórcze, w przeciwieństwie do molibdytu. Od siarki rodzimej odróżnia go forma kryształów (igiełkowe vs rombowe) i środowisko występowania. ## Formy kryształów Kryształy są zazwyczaj wydłużone, igiełkowe lub włoskowe, często spłaszczone i listewkowe. Tworzą charakterystyczne agregaty promieniste, gwiaździste, splątane skupienia przypominające filc, a także naloty i naskorupienia.

Środowisko występowania

## Geneza Molibdyt jest typowym minerałem wtórnym, powstającym wyłącznie w strefach utleniania (wietrzenia) złóż kruszców zawierających molibdenit (MoS₂). Tworzy się w warunkach silnie kwaśnych i utleniających, w wyniku powolnego rozkładu pierwotnych siarczków molibdenu. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałem, z którego powstaje - molibdenitem. Towarzyszą mu również inne minerały strefy utleniania, takie jak ferrimolibdyt, wulfenit, powellit, a także kwarc, piryt, chalkopiryt i minerały ilaste. ## Lokalizacje Znaczące znaleziska pochodzą z kopalni Questa w Nowym Meksyku (USA), skąd pochodzą jedne z najlepszych krystalicznych okazów. Inne ważne lokalizacje to kopalnia Climax w Kolorado (USA), Knaben w Norwegii, kopalnie w regionie Cinovec w Czechach oraz niektóre złoża w Chile i Peru.

Rzadkość

Rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najwyżej cenione okazy molibdytu to te z dobrze wykształconymi, widocznymi gołym okiem kryształami o intensywnej, kanarkowożółtej barwie. Szczególnie poszukiwane są bogate naskorupienia igiełkowych kryształów na kontrastującej matrycy skalnej, zwłaszcza w asocjacji z błyszczącym molibdenitem. Ze względu na rzadkość, nawet mikroskopijne, ale dobrze uformowane kryształy są wartościowe dla kolekcjonerów specjalizujących się w montażach typu "micromount". ## Popularne stanowiska Za najlepsze na świecie uchodzą okazy z kopalni Questa w hrabstwie Taos w Nowym Meksyku, USA. To stamtąd pochodzą klasyczne, bogate agregaty igiełkowych kryształów. Również historyczne stanowisko w Knaben w Norwegii dostarczyło dobrych jakościowo okazów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy molibdytu są ekstremalnie delikatne i kruche. Czyszczenie powinno być ograniczone do absolutnego minimum. Jeśli jest konieczne, można użyć bardzo delikatnego strumienia sprężonego powietrza do usunięcia kurzu. Należy unikać kontaktu z wodą i wszelkimi chemikaliami. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać myjek ultradźwiękowych, czyszczenia mechanicznego (nawet miękką szczoteczką), kontaktu z wodą i roztworami chemicznymi. Minerał jest wrażliwy na wstrząsy i nacisk - nawet dotyk palcem może zniszczyć delikatne igiełki. Przechowywać z dala od źródeł ciepła i wilgoci. ## Przechowywanie Molibdyt wymaga przechowywania w szczelnym, stabilnym pudełku typu "micromount", które chroni go przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Nie powinien być eksponowany w otwartych gablotach, gdzie jest narażony na cyrkulację powietrza i osiadanie kurzu.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej