Moluranite

Wzór chemiczny: H₄U⁴⁺(U⁶⁺O₂)₃(Mo⁶⁺O₄)₇·₁₈H₂O

Moluranit to rzadki, amorficzny minerał uranu i molibdenu, tworzący czarne, żywicowate masy i naloty.

## Charakterystyka Moluranit jest złożonym, uwodnionym tlenkiem uranu i molibdenu. Występuje w postaci mas bez wyraźnej formy krystalicznej, często jako skupienia ziemiste, naskorupienia lub żyłki. Jego wygląd jest zazwyczaj niepozorny, przypominający smołę lub węgiel. Powierzchnia bywa matowa lub wykazuje słaby, żywiczny połysk. Ze względu na wysoką zawartość uranu jest minerałem silnie radioaktywnym. ## Właściwości fizyczne Jest to minerał stosunkowo miękki, o twardości w skali Mohsa wynoszącej 3-4. Jego gęstość jest znaczna i wynosi około 4,0 g/cm³. Zazwyczaj jest przeświecający, a w cienkich odłamkach może przepuszczać światło. Nie wykazuje łupliwości, a jego przełam jest nierówny. ## Barwy i odmiany Moluranit jest minerałem o jednolitej, czarnej barwie. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału, nadana w 1959 roku, nawiązuje do jego składu chemicznego - obecności molibdenu (Mo) i uranu (Uran). Został odkryty i opisany na podstawie próbek ze złoża molibdenowo-uranowego Aleksandrovskii Golets na Tarczy Ałdańskiej w Rosji. ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość i występowanie w niewielkich ilościach, moluranit nie ma zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranowych oraz jest przedmiotem badań naukowych.

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-4
Połysk: Żywiczny
Gęstość: 4.
Łupliwość: Brak
Przełam: Nieregularny
Przezroczystość: Prześwitujący
Układ krystaliczny: Amorficzny

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Moluranit rozpoznaje się po jego czarnej barwie, żywicowatym połysku oraz masywnej, bezpostaciowej formie. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego bardzo silna radioaktywność, łatwo wykrywalna za pomocą licznika Geigera-Müllera. Występuje w paragenezie z innymi minerałami uranu i molibdenu. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi czarnymi tlenkami uranu, takimi jak uraninit (blenda smolista). Uraninit jest jednak zazwyczaj twardszy (5-6 w skali Mohsa) i krystalizuje w układzie regularnym, często tworząc regularne kryształy lub skupienia o charakterystycznym, smolistym połysku i przełamie muszlowym. Ostateczne odróżnienie wymaga specjalistycznych badań, np. dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Formy kryształów Moluranit jest amorficzny, co oznacza, że nie tworzy kryształów. Występuje w formie skupień zbitych, ziemistych, nerkowatych lub jako cienkie naskorupienia i żyłki w skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Moluranit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) złóż uranowo-molibdenowych. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych minerałów uranu, takich jak uraninit, w obecności roztworów bogatych w molibden. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z innymi minerałami strefy utleniania. Typowe minerały towarzyszące to uraninit, wulfenit, molibdenit, umohoit, a także różne wtórne minerały miedzi i żelaza. ## Lokalizacje Najważniejszym i typowym miejscem występowania jest złoże Aleksandrovskii Golets na Tarczy Ałdańskiej w Rosji. Jest to bardzo rzadki minerał, a jego potwierdzone wystąpienia na świecie są nieliczne i ograniczają się do specyficznych stref wietrzenia złóż U-Mo.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Atrakcyjność kolekcjonerska moluranitu nie zależy od jego estetyki, która jest niewielka, lecz od jego rzadkości i znaczenia naukowego. Najbardziej cenione są okazy bogate, o wyraźnie widocznej masie minerału, dobrze osadzone na niewielkiej matrycy skalnej. Ważna jest również dobrze udokumentowana lokalizacja i parageneza z innymi rzadkimi minerałami wtórnymi. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów o znaczeniu kolekcjonerskim jest jego lokalizacja typowa w Rosji (Aleksandrovskii Golets). Okazy z tego miejsca są niezwykle trudne do zdobycia na rynku.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów moluranitu nie należy czyścić na mokro. Wszelkie zanieczyszczenia, takie jak kurz, usuwa się wyłącznie za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza. Kontakt z wodą może prowadzić do powolnego rozkładu minerału. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami i innymi chemikaliami. Jako minerał silnie radioaktywny, wymaga specjalnych środków ostrożności. Należy unikać bezpośredniego kontaktu ze skórą, wdychania pyłu i przechowywania w miejscach stałego przebywania ludzi. ## Przechowywanie Okazy moluranitu muszą być przechowywane w specjalistycznych, ołowianych pojemnikach, które izolują promieniowanie. Pojemniki te powinny być szczelne, chronić przed wilgocią i być wyraźnie oznakowane międzynarodowym symbolem radioaktywności. Należy je trzymać w dobrze wentylowanym pomieszczeniu, z dala od sypialni i salonu.