Mohrite

Wzór chemiczny: (N₃-H₄)₂Fe₂+(S₆+O₄)₂·₆H₂O

Mohryt to uwodniony siarczan żelaza(II) i amonu, będący syntetycznym odpowiednikiem naturalnego minerału, ceniony za dobrze wykształcone kryształy.

## Charakterystyka Mohryt to minerał z grupy siarczanów, będący członkiem grupy pikromerytu. Jest to uwodniony siarczan żelaza(II) i amonu. Występuje niezwykle rzadko w naturze, a zdecydowana większość okazów, w tym te dostępne na rynku kolekcjonerskim, to kryształy syntetyczne, hodowane w warunkach laboratoryjnych. Kryształy te charakteryzują się wysoką jakością i często osiągają znaczne rozmiary. Zazwyczaj tworzą tabliczkowe lub krótkosłupowe formy o dobrze zdefiniowanych, płaskich ścianach. ## Właściwości fizyczne Kryształy mohrytu są stosunkowo miękkie, z twardością około 2-2.5 w skali Mohsa. Mają szklisty połysk i są przezroczyste do przeświecających. Gęstość minerału wynosi około 1.86 g/cm³. Jest rozpuszczalny w wodzie. ## Barwy i odmiany Mohryt ma charakterystyczną, bladą, zielonkawoniebieską lub zieloną barwę. Kolor ten jest wynikiem obecności jonów żelaza(II). Nie wyróżnia się odmian barwnych ani handlowych, ponieważ jego skład chemiczny jest stały, a większość materiału pochodzi z kontrolowanej syntezy. ## Historia i nazwa Nazwa "mohryt" odnosi się do jego składu chemicznego i związku z solą Mohra - popularnym odczynnikiem chemicznym (siarczanem amonowo-żelazawym), nazwanym na cześć niemieckiego chemika Karla Friedricha Mohra (1806-1879). Minerał został po raz pierwszy opisany w 1964 roku na podstawie materiału znalezionego w geotermalnym obszarze Toskanii we Włoszech. ## Zastosowania Naturalny mohryt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ze względu na swoją ekstremalną rzadkość. Syntetyczna sól Mohra jest natomiast szeroko stosowanym odczynnikiem w chemii analitycznej, szczególnie w miareczkowaniu. Okazy kolekcjonerskie to niemal wyłącznie syntetyczne kryształy, cenione za ich walory estetyczne.

Właściwości

Twardość Mohsa: 2-2.5
Połysk: Vitreous
Rysa: White
Gęstość: 1.862
Łupliwość: Good on {001}
Przełam: Conchoidal
Przezroczystość: Transparent to translucent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Mohryt jest stosunkowo łatwy do rozpoznania na podstawie jego charakterystycznej, bladozielonej lub zielononiebieskiej barwy, szklistego połysku i dobrze wykształconych, tabliczkowych kryształów. Kluczową cechą diagnostyczną jest jego rozpuszczalność w wodzie i niska twardość. Większość okazów na rynku to syntetyczne kryształy, co również jest ważną informacją identyfikacyjną. ## Odróżnianie od podobnych Mohryt można pomylić z innymi zielonymi, rozpuszczalnymi w wodzie siarczanami, takimi jak melanteryt. Melanteryt ma jednak inny skład chemiczny (siedmiowodny siarczan żelaza(II)) i często tworzy naloty lub włókniste agregaty, w przeciwieństwie do dużych, pojedynczych kryształów typowych dla syntetycznego mohrytu. Od innych zielonych minerałów (jak apofyllit czy fluoryt) odróżnia go przede wszystkim niska twardość i rozpuszczalność w wodzie. ## Formy kryształów Kryształy mohrytu krystalizują w układzie jednoskośnym. Syntetyczne okazy tworzą zazwyczaj dobrze wykształcone, pojedyncze kryształy o pokroju tabliczkowym lub krótkosłupowym, często o ostro zakończonych krawędziach.

Środowisko występowania

## Geneza Naturalny mohryt jest minerałem pochodzenia wtórnego. Powstaje w wyniku ewaporacji (odparowania) wód geotermalnych bogatych w siarczany, żelazo i amoniak. Jego występowanie jest związane z działalnością fumaroli i gorących źródeł. ## Asocjacje mineralne Na jedynym znanym naturalnym stanowisku w Toskanii, mohryt współwystępował z sassolinem (kwasem bornym), larderellitem, santitem i siarką rodzimą. ## Lokalizacje Jedyne potwierdzone, naturalne stanowisko tego minerału na świecie to obszar geotermalny Larderello w dolinie Val di Cornia, w prowincji Piza, w Toskanii we Włoszech. Wszystkie inne okazy mohrytu dostępne na rynku kolekcjonerskim są produktami syntetycznymi, wytwarzanymi w laboratoriach na całym świecie.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazów kolekcjonerskich mohrytu, które są niemal wyłącznie syntetyczne, ocenia się na podstawie kilku kryteriów. Najważniejsza jest wielkość i doskonałość formy kryształu - im większy i bardziej idealnie wykształcony, tym cenniejszy. Wysoko ceniona jest również intensywność i równomierność barwy oraz przezroczystość. Brak uszkodzeń mechanicznych (odbić, zarysowań) jest kluczowy, zwłaszcza biorąc pod uwagę niską twardość minerału. ## Ceny rynkowe Ceny syntetycznych kryształów mohrytu są umiarkowane. Małe, pojedyncze kryształy (1-2 cm) można nabyć za kilkadziesiąt złotych. Większe, dobrze wykształcone okazy (powyżej 5 cm) o dobrej przezroczystości i bez uszkodzeń mogą osiągać ceny rzędu kilkuset złotych. ## Popularne stanowiska Ponieważ naturalny mohryt jest praktycznie niedostępny, nie ma "popularnych stanowisk" w sensie geologicznym. Cały materiał kolekcjonerski pochodzi z produkcji laboratoryjnej, bez przypisania do konkretnego "producenta" czy "laboratorium" jako cechy szczególnej.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Mohryt jest rozpuszczalny w wodzie, dlatego absolutnie nie wolno czyścić go na mokro. Jakikolwiek kontakt z wodą, nawet wilgotną szmatką, spowoduje uszkodzenie lub całkowite rozpuszczenie kryształu. Kurz można usuwać bardzo ostrożnie za pomocą miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z dużej odległości. ## Czego unikać Należy unikać wody i wysokiej wilgotności powietrza, która może spowodować powierzchowne rozpuszczanie i utratę połysku. Minerał jest wrażliwy na ciepło i może ulec dehydratacji (utracie wody z sieci krystalicznej), co prowadzi do jego zniszczenia. Należy chronić go przed bezpośrednim światłem słonecznym, które może powodować blaknięcie. Unikać kontaktu z chemikaliami. ## Przechowywanie Okazy mohrytu należy przechowywać w suchym miejscu, najlepiej w szczelnym, zamykanym pudełku (tzw. "boxie") z dala od źródeł wilgoci i ciepła. Można rozważyć użycie pochłaniaczy wilgoci (np. żelu krzemionkowego) w pojemniku do przechowywania. Ze względu na niską twardość, należy go przechowywać osobno, aby uniknąć zarysowań przez inne minerały.