Mimetit
Wzór chemiczny: Pb₅(AsO₄)₃Cl
Mimetit to minerał z grupy arsenianów, często tworzący heksagonalne kryształy lub promieniste skupienia, wyróżniający się żywą barwą, najczęściej żółtą lub pomarańczową.
Opis
## Charakterystyka Mimetit jest arsenianem ołowiu i chloru, należącym do grupy apatytu. Występuje zazwyczaj w postaci heksagonalnych kryształów, często o pokroju słupkowym lub tabliczkowym. Częste są również skupienia nerkowate, kuliste, skorupowe lub promieniste. Powierzchnia kryształów bywa matowa lub szklista, a ich barwa jest często intensywna, co czyni mimetit atrakcyjnym minerałem kolekcjonerskim. ## Właściwości fizyczne Mimetit charakteryzuje się twardością w skali Mohsa wynoszącą 3.5-4. Posiada połysk żywiczny do półdiamentowego. Jest przezroczysty do przeświecającego, a jego rysa jest biała. Gęstość mimetitu wynosi 7.24 g/cm³. ## Barwy i odmiany Mimetit występuje w szerokiej gamie barw, od jasnożółtej, żółtawobrązowej, pomarańczowożółtej, pomarańczowoczerwonej, czerwonej, zielonej, białej, aż po bezbarwną. W świetle przechodzącym bywa bezbarwny lub lekko zabarwiony. Intensywność barwy zależy od obecności domieszek, zwłaszcza jonów chromu lub wanadu. ## Historia i nazwa Mimetit został opisany w 1832 roku. Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa "mimetes", co oznacza "naśladowca", nawiązując do jego podobieństwa do piromorfitu, z którym często bywa mylony. ## Zastosowania Mimetit nie ma zastosowań przemysłowych. Jest cenionym minerałem kolekcjonerskim ze względu na swoje estetyczne kryształy i intensywne barwy.
Cechy diagnostyczne
## Rozpoznawanie Mimetit można rozpoznać po charakterystycznych heksagonalnych kryształach, często tworzących skupienia nerkowate lub kuliste. Pomocna jest również jego żywiczna do półdiamentowej połyskliwość oraz szeroka gama barw, zwłaszcza odcienie żółci i pomarańczu. Gęstość minerału jest również istotną cechą diagnostyczną. ## Odróżnianie od podobnych Mimetit bywa często mylony z piromorfitem, z którym tworzy szereg izomorficzny. Odróżnić je można na podstawie składu chemicznego (mimetit zawiera arsen, piromorfit fosfor) oraz subtelnych różnic w gęstości i barwie. Różnice te są jednak często trudne do zauważenia bez specjalistycznych badań. Mimetit ma zazwyczaj jaśniejsze, bardziej żółte odcienie niż piromorfit. ## Formy kryształów Mimetit tworzy zazwyczaj kryształy o pokroju heksagonalnych słupów, tabliczek lub beczułek. Często występują również skupienia promieniste, nerkowate, kuliste, skorupowe lub ziemiste.
Środowisko geologiczne
## Geneza Mimetit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania złóż ołowiu. Tworzy się w wyniku reakcji roztworów zawierających arsen z minerałami ołowiu, takimi jak galena. Występuje w paragenezach z innymi minerałami wtórnymi ołowiu i arsenu. ## Asocjacje mineralne Mimetit często współwystępuje z takimi minerałami jak galena, cerusyt, anglesyt, wulfenit, piromorfit, wanadynit, baryt, kalcyt i limonit. ## Lokalizacje Znane stanowiska mimetitu znajdują się w Tsumeb (Namibia), gdzie występują piękne, pomarańczowe kryształy; w Ojuela Mine (Meksyk), gdzie znajdowane są żółte i zielone okazy; w Broken Hill (Australia); w Les Farges (Francja); oraz w wielu lokalizacjach w Stanach Zjednoczonych, w tym w Arizonie i Idaho.
Rzadkość
Bardzo pospolity
Aspekty kolekcjonerskie
## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy mimetitu to te o intensywnych, jednolitych barwach, dobrze wykształconych, dużych i przezroczystych kryształach. Skupienia nerkowate i kuliste o regularnym kształcie i żywej barwie również są wysoko cenione. Brak uszkodzeń mechanicznych i obecność na atrakcyjnej matrycy zwiększają wartość kolekcjonerską. ## Popularne stanowiska Najbardziej poszukiwane okazy mimetitu pochodzą z Tsumeb w Namibii, słynącej z pomarańczowych i żółtych kryształów. Inne cenione lokalizacje to Ojuela Mine w Meksyku oraz Broken Hill w Australii, gdzie znajdowane są okazy o zróżnicowanej morfologii i barwie.
Pielęgnacja i przechowywanie
## Czyszczenie Do czyszczenia mimetitu należy używać miękkiej szczoteczki i letniej, destylowanej wody. Delikatnie usuwać kurz i osady, unikając silnego tarcia, które mogłoby uszkodzić powierzchnię kryształów. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu mimetitu z kwasami i silnymi zasadami, które mogą spowodować uszkodzenie minerału. Wysokie temperatury i bezpośrednie światło słoneczne mogą wpływać na zmianę barwy. Mimetit jest wrażliwy na uderzenia, dlatego należy obchodzić się z nim ostrożnie. ## Przechowywanie Mimetit najlepiej przechowywać w zamkniętych gablotach lub pudełkach, z dala od kurzu i bezpośredniego światła. Ze względu na jego stosunkowo niską twardość, należy unikać kontaktu z twardszymi minerałami, które mogłyby go porysować.