Millsite

Wzór chemiczny: Cu<sup>2+</sup>Te<sup>4+</sup>O<sub>3</sub>·2H<sub>2</sub>O

Millsyt to bardzo rzadki telluryn miedzi, tworzący mikroskopijne, tabliczkowe kryształy o intensywnie niebieskiej barwie.

## Charakterystyka Millsyt jest uwodnionym tellurynem miedzi, występującym w postaci niezwykle małych, cienkich, tabliczkowych kryształów, które rzadko przekraczają 0.2 mm. Kryształy te tworzą rozetowe lub sferyczne agregaty, a także naloty i powłoki. Ze względu na swój mikroskopijny rozmiar, cechy wizualne są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy millsytu wykazują szklisty połysk. Twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone z powodu niewielkiego rozmiaru i rzadkości próbek. Jest minerałem kruchym. ## Barwy i odmiany Millsyt charakteryzuje się intensywną, lazurowo-niebieską barwą. Nie posiada znanych odmian. ## Historia i nazwa Minerał został nazwany na cześć Stuarta J. Millsa (ur. 1979), australijskiego mineraloga i krystalografa, za jego wkład w badania minerałów telluru. Został zatwierdzony przez IMA w 2012 roku (IMA2012-064), a jego opis ukazał się w 2013 roku. Miejscem typowym są kopalnie w rejonie Tombstone w Arizonie, USA. ## Zastosowania Ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary, millsyt nie ma żadnych zastosowań przemysłowych i jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego oraz dla wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous
Rysa
Light blue
Gęstość
3.63
Łupliwość
Perfect on {010}
Przełam
Brittle
Przezroczystość
Transparent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Rozpoznanie millsytu opiera się na jego charakterystycznej, intensywnej niebieskiej barwie, formie mikroskopijnych, tabliczkowych kryształów tworzących rozetowe agregaty oraz współwystępowaniu z innymi rzadkimi tellurynami i tellurkami. Identyfikacja wymaga specjalistycznego sprzętu, jak mikroskop stereoskopowy, a ostateczne potwierdzenie możliwe jest tylko za pomocą zaawansowanych metod analitycznych (np. EDS, XRD). ## Odróżnianie od podobnych Millsyt można pomylić z innymi niebieskimi minerałami wtórnymi, takimi jak linaryt, azuryt czy chalkantyt. Odróżnia go jednak asocjacja mineralna (występowanie z minerałami telluru), specyficzna forma krystaliczna (cienkie tabliczki w rozetach) oraz środowisko geologiczne. Wiele z tych minerałów ma też inną reakcję na wodę lub kwasy. ## Formy kryształów Millsyt tworzy bardzo cienkie, tabliczkowe kryształy o zarysie sześcioboku lub rombu. Kryształy te często łączą się w rozety, sferyczne agregaty lub tworzą cienkie powłoki na powierzchni skały macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Millsyt jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (gossanach) hydrotermalnych złóż kruszcowych bogatych w tellur. Tworzy się w warunkach niskiej temperatury w wyniku wietrzenia pierwotnych tellurków. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi, często rzadkimi, minerałami tellurowymi. W lokalizacji typowej (Tombstone, Arizona) znaleziono go w towarzystwie kwarcu, rodalquilaritu, tellurytu, paratellurytu, eztlantytu, oboyeritu, jensenitu i frankhawthorneitu. ## Lokalizacje Najważniejsze i najlepiej udokumentowane stanowiska millsytu na świecie to kopalnie w rejonie Tombstone (hrabstwo Cochise, Arizona, USA), które są jego lokalizacją typową. Został również zidentyfikowany w kopalni El Plomo w departamencie Atacama w Chile.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Dla kolekcjonerów mikrominerałów najbardziej wartościowe są okazy z wyraźnie uformowanymi, nieuszkodzonymi, rozetowymi agregatami kryształów o intensywnie niebieskiej barwie. Ważny jest również kontrast z matrycą skalną oraz bogactwo asocjacji z innymi rzadkimi minerałami tellurowymi. Wielkość agregatów, nawet jeśli mierzona w ułamkach milimetra, ma znaczenie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów kolekcjonerskich są kopalnie z rejonu Tombstone w Arizonie (USA), będące miejscem typowym minerału. Okazy z tej lokalizacji są najbardziej cenione.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z millsytem należy czyścić wyłącznie bardzo ostrożnie, używając sprężonego powietrza do usuwania kurzu. Jakikolwiek kontakt z wodą lub chemikaliami jest wysoce niewskazany. Czyszczenie mechaniczne (szczoteczki, igły) jest niemożliwe i zniszczy mikroskopijne kryształy. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą, kwasami, detergentami i wszelkimi innymi płynami. Minerał jest prawdopodobnie wrażliwy na zmiany temperatury i wilgotności. Nie należy go podgrzewać ani wystawiać na bezpośrednie działanie promieni słonecznych. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w stabilnych warunkach, w zamkniętych, szczelnych pojemnikach (typu "micromount box"), aby chronić je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Najlepiej trzymać je w suchym miejscu o stałej temperaturze.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej