Miessiite

Wzór chemiczny: Pd₁₁Te₂Se₂

Miessiit to bardzo rzadki tellurek i selenek palladu, tworzący mikroskopijne, metaliczne ziarna w towarzystwie innych minerałów z grupy platynowców.

## Charakterystyka Miessiit jest niezwykle rzadkim minerałem z grupy tellurków i selenków, chemicznie klasyfikowanym jako telluro-selenek palladu. Występuje w postaci bardzo małych, wydłużonych lub listewkowych ziaren, zwykle o rozmiarach nieprzekraczających kilkudziesięciu mikrometrów. Jego obserwacja wymaga użycia specjalistycznego sprzętu, jak mikroskop elektronowy. Ma metaliczny wygląd i kremowobiałą barwę w świetle odbitym. ## Właściwości fizyczne Z uwagi na mikroskopijny rozmiar kryształów, większość właściwości fizycznych miessiitu nie została precyzyjnie określona. Twardość jest nieznana, ale szacuje się ją na podstawie twardości Vicker'sa (VHN₁₀ = 268 kg/mm²). Minerał jest nieprzezroczysty i posiada metaliczny połysk. Gęstość obliczona na podstawie wzoru chemicznego i parametrów komórki elementarnej wynosi 10,85 g/cm³. ## Historia i nazwa Minerał został odkryty w kopalni złota Miessi w gminie Inari, w regionie Laponia w Finlandii. Jego nazwa pochodzi bezpośrednio od lokalizacji typowej. Został zatwierdzony przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2004 roku pod numerem IMA2004-033. Opisany został po raz pierwszy przez zespół badaczy, w tym Chrisa J. Stanleya, w 2006 roku. ## Zastosowania Miessiit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego ze względu na swoją ekstremalną rzadkość i mikroskopijne rozmiary. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania naukowego i kolekcjonerskiego dla wyspecjalizowanych zbieraczy mikrominerałów.

Właściwości

Połysk: Metallic
Gęstość: 10.85
Przezroczystość: Opaque
Układ krystaliczny: Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja miessiitu jest niemożliwa bez zaawansowanych technik laboratoryjnych. W świetle odbitym pod mikroskopem polaryzacyjnym wykazuje kremowobiałą barwę, słaby pleochroizm i wyraźną anizotropię. Ostateczne potwierdzenie wymaga analizy składu chemicznego (np. za pomocą mikrosondy elektronowej - EDS/WDS) oraz badań dyfrakcji rentgenowskiej (XRD). ## Odróżnianie od podobnych Miessiit jest wizualnie niemal identyczny z innymi rzadkimi minerałami palladu, takimi jak keithconnit, telargpalit, kotulskit czy merenskyit, z którymi często współwystępuje. Rozróżnienie możliwe jest wyłącznie na podstawie precyzyjnej analizy stosunku palladu, telluru i selenu w jego składzie chemicznym. ## Formy kryształów Miessiit tworzy mikroskopijne, wydłużone lub listewkowe kryształy o wielkości do 60 x 15 μm. Występuje jako pojedyncze ziarna lub w zrostach z innymi minerałami z grupy platynowców.

Środowisko występowania

## Geneza Miessiit powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w obrębie skał ultrazasadowych (komatytów). Tworzy się w strefach wzbogaconych w metale z grupy platynowców (PGE), gdzie krystalizuje z roztworów bogatych w pallad, tellur i selen. ## Asocjacje mineralne Minerał ten współwystępuje z innymi minerałami z grupy platynowców (PGM), takimi jak keithconnit, kotulskit, merenskyit, palladoarsenid, palladobismutoarsenid, a także z chalkopirytem, pentlandytem, pirytem, chromitem i złotem rodzimym. ## Lokalizacje Jedyną potwierdzoną i opisaną lokalizacją występowania miessiitu na świecie jest jego miejsce odkrycia - kopalnia złota Miessi w Inari, w fińskiej Laponii.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jakość okazu z miessiitem jest determinowana wyłącznie przez jego wartość naukową i dokumentacyjną. Ponieważ minerał jest niewidoczny gołym okiem, okazy kolekcjonerskie to fragmenty skały macierzystej, w których obecność miessiitu została potwierdzona analitycznie. Najcenniejsze są próbki z miejsca typowego (topotypy), bogate w zrosty z innymi rzadkimi minerałami PGM. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest kopalnia Miessi w Finlandii. Materiał z tej lokalizacji jest ekstremalnie trudny do zdobycia i dostępny niemal wyłącznie w kolekcjach instytucjonalnych i u wyspecjalizowanych kolekcjonerów mikrominerałów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy z miessiitem, będące zazwyczaj fragmentami skały macierzystej, nie powinny być czyszczone na mokro. Najbezpieczniejszą metodą jest usuwanie kurzu za pomocą sprężonego powietrza lub bardzo miękkiego pędzelka, z zachowaniem najwyższej ostrożności. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z jakimikolwiek chemikaliami, kwasami i detergentami. Z uwagi na jego skład chemiczny, może reagować z silnymi utleniaczami. Należy chronić go przed wilgocią i skrajnymi temperaturami. ## Przechowywanie Okazy z miessiitem powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, najlepiej w szczelnych pudełkach typu "micromount", które chronią je przed kurzem, wilgocią i uszkodzeniami mechanicznymi. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne.

Powiązane minerały

Źródła

IMA Mineral List (CNMNC)

Czytaj więcej