Middendorfite

Wzór chemiczny: K₃Na₂Mn²⁺₅Si₁₂(O,OH)₃₆·₂H₂O

Middendorfite to bardzo rzadki, niedawno odkryty minerał z grupy krzemianów, występujący w postaci drobnych, brązowych skupień.

## Charakterystyka Middendorfite to bardzo rzadki, uwodniony krzemian potasu, sodu i manganu, zatwierdzony jako nowy gatunek minerału przez Międzynarodową Asocjację Mineralogiczną (IMA) w 2021 roku. Występuje w formie bardzo drobnych, listewkowatych lub włóknistych kryształów tworzących agregaty i skupienia o wielkości do 1 mm. Ze względu na niewielkie rozmiary kryształów, jego makroskopowe cechy są trudne do zaobserwowania bez powiększenia. ## Właściwości fizyczne Kryształy middendorfite wykazują połysk określany jako szklisty do jedwabistego. Minerał jest półprzezroczysty. Jego twardość i gęstość nie zostały precyzyjnie zmierzone ze względu na naturę materiału. ## Barwy i odmiany Minerał ten ma barwę od jasnobrązowej do czerwonobrązowej. Nie wyróżniono żadnych jego odmian. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje rosyjskiego podróżnika i przyrodnika niemieckiego pochodzenia, Alexandra von Middendorffa (1815–1894), za jego wkład w badanie Syberii, gdzie minerał został odkryty. Został znaleziony w rdzeniu z otworu wiertniczego na płaskowyżu Putorana na Syberii w Rosji i opisany przez zespół mineralogów pod kierownictwem Igora V. Pekova. ## Zastosowania Middendorfite nie ma żadnego zastosowania przemysłowego i jest wyłącznie obiektem zainteresowania naukowego oraz kolekcjonerskiego dla specjalistów gromadzących rzadkie minerały lub minerały z konkretnych lokalizacji (tzw. "systematyków").

Właściwości

Twardość Mohsa: 3-3.5
Barwa: Dark to bright orange
Połysk: Vitreous to silky
Rysa: yellowish
Gęstość: 2.60
Łupliwość: on (001)
Przełam: Sub-Conchoidal
Przezroczystość: Transparent
Układ krystaliczny: Monoclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Identyfikacja middendorfite jest możliwa wyłącznie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD) i analiza chemiczna (EDS/WDS). W warunkach polowych lub w kolekcji jest nierozpoznawalny wizualnie. Jego charakterystyczną cechą jest występowanie w specyficznym środowisku geologicznym i współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi drobnokrystalicznymi, brązowymi krzemianami manganu. Pewne odróżnienie wymaga specjalistycznego sprzętu laboratoryjnego. ## Formy kryształów Tworzy bardzo małe, listewkowate lub włókniste kryształy, które łączą się w spilśnione lub promieniste agregaty.

Środowisko występowania

## Geneza Middendorfite powstaje w wyniku procesów hydrotermalnych w obrębie zróżnicowanych intruzji gabro-doleritów. Krystalizuje w pęcherzach i szczelinach w obrębie tych skał, w warunkach niskich temperatur. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z takimi minerałami jak kwarc, kalcyt, saponit, delhayelit, mikroklin, pectolit, apofyllit-(KF), a także z innymi rzadkimi minerałami, np. putoranitem i pekovitem. ## Lokalizacje Jedynym potwierdzonym miejscem występowania na świecie (lokalizacja typowa) jest intruzja Dzhaltul w górnym biegu rzeki Kureyka na płaskowyżu Putorana, w Kraju Krasnojarskim na Syberii w Rosji.

Rzadkość

Ekstremalnie rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Jako minerał typu "micromount", o wartości okazu decyduje przede wszystkim bogactwo i jakość agregatów widocznych pod mikroskopem, a także obecność dobrze wykształconych (choć mikroskopijnych) kryształów. Ważna jest również asocjacja z innymi rzadkimi minerałami na tym samym fragmencie skały macierzystej. Potwierdzenie identyfikacji przez laboratorium znacząco podnosi wartość. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów jest jego lokalizacja typowa na płaskowyżu Putorana w Rosji, co czyni każdy okaz pochodzący stamtąd niezwykle pożądanym przez wyspecjalizowanych kolekcjonerów.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Ze względu na ekstremalną rzadkość i delikatność agregatów, czyszczenie mechaniczne jest niewskazane. Okazy powinny być chronione przed kurzem w zamkniętych pojemnikach. Jeśli czyszczenie jest absolutnie konieczne, można użyć sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. ## Czego unikać Należy unikać kontaktu z wodą, chemikaliami, ultradźwiękami oraz nagłymi zmianami temperatury. Minerał jest prawdopodobnie wrażliwy na kwasy. Należy chronić go przed wibracjami i uderzeniami. ## Przechowywanie Okazy middendorfite powinny być przechowywane w stabilnych warunkach, w specjalistycznych pudełkach typu "micromount" lub w kapsułach, aby zapobiec fizycznym uszkodzeniom i gromadzeniu się kurzu. Należy unikać ekspozycji na bezpośrednie światło słoneczne i wilgoć.