Meyrowitzite

Wzór chemiczny: Ca(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)(CO<sub>3</sub>)<sub>2</sub>·5H<sub>2</sub>O

Hydratowany węglan wapnia i uranylu, tworzący bladożółte, blaszkowe kryształy w strefach utleniania złóż uranu.

## Charakterystyka Meyrowitzyt jest wtórnym minerałem uranu z grupy węglanów. Tworzy najczęściej naloty i powłoki zbudowane z drobnych, blaszkowych lub listewkowych kryształów. Jego barwa waha się od bladożółtej do żółtozielonej. Odznacza się szklistym połyskiem, który na płaszczyznach doskonałej łupliwości staje się perłowy. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest bardzo miękki, a jego twardość w skali Mohsa wynosi około 2. Jest stosunkowo lekki, z gęstością obliczoną na 2,93 g/cm³. Wykazuje doskonałą łupliwość w jednym kierunku, co nadaje skupieniom nieco łuseczkowaty, mikowy charakter. ## Barwy i odmiany Występuje w jednolitych odcieniach od bladożółtego do żółtozielonego. Nie wyróżniono żadnych jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Nazwa minerału honoruje Roberta Meyrowitza (1916–2003), amerykańskiego chemika pracującego dla Służby Geologicznej Stanów Zjednoczonych (USGS). Był on pionierem w dziedzinie mikrometod analitycznych, które umożliwiły badanie minerałów dostępnych jedynie w mikroskopijnych ilościach. Minerał został po raz pierwszy opisany z kopalni Markey w stanie Utah, USA. ## Zastosowania Z powodu swojej wielkiej rzadkości i niewielkich rozmiarów kryształów, meyrowitzyt nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Jest wyłącznie minerałem o znaczeniu kolekcjonerskim, poszukiwanym przez specjalistów gromadzących rzadkie minerały, zwłaszcza wtórne minerały uranowe.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Vitreous, Pearly on cleavages
Rysa
Pale yellow
Gęstość
2.93
Łupliwość
Perfect on {001}
Przezroczystość
Transparent to Translucent
Układ krystaliczny
Orthorhombic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to bladożółta lub żółtozielona barwa, pokrój cienkich, blaszkowych kryształów, doskonała łupliwość oraz intensywna, niebieskobiała fluorescencja w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). Ważną wskazówką jest też jego występowanie w towarzystwie innych wtórnych minerałów uranu na podłożu z piaskowca. ## Odróżnianie od podobnych Może być mylony z innymi wtórnymi węglanami uranylu, takimi jak andersonit, liebigit czy bayleyit. Andersonit krystalizuje w układzie trygonalnym i często tworzy kryształy romboedryczne. Liebigit i bayleyit krystalizują w układzie jednoskośnym. Pewne rozróżnienie tych minerałów wymaga zaawansowanych metod badawczych (np. dyfrakcji rentgenowskiej), chociaż subtelne różnice w pokroju kryształów, odcieniu barwy i fluorescencji mogą być pomocne w identyfikacji wizualnej. ## Formy kryształów Zazwyczaj tworzy agregaty cienkich, listewkowych lub blaszkowych kryształów, które układają się w naloty i powłoki na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Jest to minerał wtórny, powstający w strefie utleniania złóż uranu w piaskowcach. Tworzy się jako produkt wietrzenia pierwotnych rud uranu (głównie uraninitu) pod wpływem wód gruntowych bogatych w węglany. Często krystalizuje jako wykwit w środowisku pokopalnianym. ## Asocjacje mineralne Współwystępuje z innymi wtórnymi minerałami uranu, takimi jak andersonit, liebigit i bayleyit, a także z gipsem i kalcytem. Pierwotnym źródłem uranu jest zazwyczaj uraninit. ## Lokalizacje Lokalizacją typową jest kopalnia Markey w hrabstwie San Juan, w stanie Utah, USA. Został również zidentyfikowany w kilku innych kopalniach uranu na Płaskowyżu Kolorado w USA oraz w czeskim Jáchymovie.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej wartościowe okazy kolekcjonerskie składają się z bogatych skupień dobrze wykształconych, wyraźnych kryształów na kontrastującym podłożu. O atrakcyjności decyduje intensywność barwy, wielkość kryształów oraz stopień pokrycia skały macierzystej. Wartość okazu podnosi również współwystępowanie z innymi rzadkimi minerałami uranowymi. ## Popularne stanowiska Najbardziej klasyczne i cenione okazy pochodzą z lokalizacji typowej - kopalni Markey w Utah, USA.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Z uwagi na znaczną miękkość i doskonałą łupliwość, czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Kurz można usuwać jedynie delikatnym strumieniem powietrza. Należy unikać kontaktu z wodą, która może prowadzić do zmiany struktury tego uwodnionego minerału. ## Czego unikać Meyrowitzyt jest minerałem uranu i wykazuje promieniotwórczość. Należy zachować ostrożność podczas obchodzenia się z okazami, myć ręce po kontakcie i unikać wdychania pyłu. Jest kruchy i miękki, dlatego trzeba go chronić przed uderzeniami i ścieraniem. Należy go również chronić przed wysoką temperaturą, która może spowodować dehydratację. Wiele minerałów uranylowych jest wrażliwych na światło słoneczne. ## Przechowywanie Okazy należy przechowywać w zamkniętych, szczelnych i wyraźnie oznaczonych pojemnikach, aby ograniczyć emisję radonu i rozprzestrzenianie się pyłu. Zaleca się trzymanie go z dala od innych minerałów, które mogłyby ulec uszkodzeniu pod wpływem promieniowania. Najlepszym rozwiązaniem jest dedykowany klaser lub pudełko na minerały promieniotwórcze.

Powiązane minerały

Źródła zewnętrzne

Źródła

Czytaj więcej