Metavanmeersscheite

Wzór chemiczny: U<sup>6+</sup>(U<sup>6+</sup>O<sub>2</sub>)<sub>3</sub>(PO<sub>4</sub>)<sub>2</sub>(OH)<sub>6</sub>·2H<sub>2</sub>O

Metavanmeersscheit to rzadki, wtórny minerał uranylu, tworzący charakterystyczne, żółte, tabliczkowe kryształy i promieniste agregaty.

## Charakterystyka Metavanmeersscheit jest uwodnionym fosforanem uranylu, należącym do grupy minerałów wtórnych stref utleniania złóż uranu. Tworzy bardzo małe, cienkie, tabliczkowe kryształy o sześciobocznym zarysie, które często łączą się w rozetkowe lub promieniste agregaty. Ze względu na swój skład chemiczny, minerał ten jest silnie radioaktywny. ## Właściwości fizyczne Kryształy metavanmeersscheitu wykazują szklisty połysk. Są kruche i mają doskonałą łupliwość w jednym kierunku, równolegle do płaszczyzny tabliczek. Twardość w skali Mohsa wynosi około 2, a gęstość jest szacowana na 4.7 g/cm³. ## Barwy i odmiany Minerał ten występuje w charakterystycznym, jasnożółtym kolorze. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Metavanmeersscheit został opisany po raz pierwszy w 1986 roku przez Michela Deliensa i Paula Pireta. Jego nazwa nawiązuje do bliskiego związku strukturalnego z minerałem vanmeersscheitem, od którego różni się niższym stopniem uwodnienia (przedrostek "meta-" wskazuje na mniejszą zawartość wody). Nazwa minerału macierzystego honoruje belgijskiego krystalografa Maurice'a Van Meerssche'a (1923-1988). ## Zastosowania Ze względu na swoją rzadkość, niewielkie rozmiary kryształów i silną radioaktywność, metavanmeersscheit nie ma żadnego zastosowania przemysłowego. Stanowi wyłącznie obiekt zainteresowania kolekcjonerów specjalizujących się w minerałach uranowych oraz naukowców.

Właściwości

Twardość Mohsa
2
Połysk
Szklisty
Rysa
Jasnożółta
Gęstość
4.7
Łupliwość
Doskonała wg {100}
Przełam
Nierówny
Przezroczystość
Przezroczysty do przeświecającego
Układ krystaliczny
Rombowy

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Kluczowe cechy diagnostyczne to jasnożółty kolor, charakterystyczna forma cienkich, tabliczkowych kryształów tworzących promieniste agregaty oraz silna radioaktywność. Minerał wykazuje również silną, zieloną fluorescencję w świetle ultrafioletowym (zarówno krótko-, jak i długofalowym). ## Odróżnianie od podobnych Metavanmeersscheit jest wizualnie niemal identyczny z vanmeersscheitem. Rozróżnienie tych dwóch minerałów jest możliwe jedynie za pomocą zaawansowanych metod analitycznych, takich jak dyfrakcja rentgenowska (XRD), które pozwalają na określenie stopnia uwodnienia. Można go również pomylić z innymi wtórnymi minerałami uranylu, takimi jak autunit czy torbernit, jednak często różni się od nich formą kryształów i odcieniem. ## Formy kryształów Kryształy są bardzo cienkie, tabliczkowe, o heksagonalnym zarysie. Najczęściej występują w formie promienistych lub rozetkowych skupień i agregatów, a także jako powłoki i naloty na skale macierzystej.

Środowisko występowania

## Geneza Metavanmeersscheit jest minerałem wtórnym, powstającym w strefach utleniania (wietrzenia) hydrotermalnych złóż uraninitu. Tworzy się w wyniku przeobrażenia pierwotnych rud uranu pod wpływem wód bogatych w fosforany. ## Asocjacje mineralne Najczęściej współwystępuje z minerałem, od którego pochodzi - vanmeersscheitem. Towarzyszą mu również inne wtórne minerały uranu, takie jak studtyt, rutherfordin, schoepit, a także kwarc i minerały ilaste. ## Lokalizacje Jedyną znaną i potwierdzoną lokalizacją występowania tego minerału na świecie jest kopalnia uranu Shinkolobwe w prowincji Górna Katanga w Demokratycznej Republice Konga. Jest to tak zwana lokalizacja typowa (miejsce odkrycia).

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Najbardziej cenione okazy to te z dobrze wykształconymi, promienistymi agregatami o intensywnie żółtej barwie, kontrastujące z ciemną skałą macierzystą (najczęściej uraninitem). Wielkość agregatów i brak uszkodzeń mechanicznych znacząco podnoszą wartość kolekcjonerską. Ze względu na mikroskopijne rozmiary kryształów, okazy są zazwyczaj niewielkie. ## Popularne stanowiska Jedynym źródłem okazów metavanmeersscheitu jest kopalnia Shinkolobwe w DRK. Kopalnia ta jest obecnie zamknięta i niedostępna, co sprawia, że materiał z tej lokalizacji jest historyczny i bardzo trudny do zdobycia na rynku kolekcjonerskim.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazów nie należy czyścić na mokro. Do usuwania kurzu można użyć miękkiego pędzelka lub sprężonego powietrza z bezpiecznej odległości. Należy unikać kontaktu z wodą, która może uszkodzić delikatne kryształy. ## Czego unikać Minerał jest silnie radioaktywny - należy ograniczyć ekspozycję i zawsze myć ręce po kontakcie. Należy unikać wdychania pyłu. Nie należy podgrzewać okazu, ponieważ może to prowadzić do dalszej dehydratacji i jego zniszczenia. Chronić przed chemikaliami i wilgocią. ## Przechowywanie Przechowywać w szczelnym, ołowianym lub wykonanym z grubego szkła pojemniku, z dala od innych minerałów wrażliwych na promieniowanie. Pojemnik powinien być wyraźnie oznakowany jako materiał radioaktywny. Trzymać w suchym miejscu, z dala od miejsc stałego przebywania ludzi.

Powiązane minerały

Źródła

Czytaj więcej