Metarossite

Wzór chemiczny: CaV⁵⁺₂O₆(H₂O)₂

Metarossyt to bardzo rzadki, uwodniony wanadan wapnia, tworzący miękkie, włókniste naloty i powłoki o jasnożółtej barwie.

## Charakterystyka Metarossyt jest uwodnionym wanadanem wapnia, występującym zazwyczaj w postaci miękkich, pylastych lub kredowych skupień i powłok. Rzadziej tworzy agregaty włókniste lub listewkowe. Jego nazwa nawiązuje do minerału rossytu, od którego różni się niższym stopniem uwodnienia - powstaje w wyniku jego częściowej dehydratacji. ## Właściwości fizyczne Minerał ten jest niezwykle miękki, z twardością w skali Mohsa wynoszącą zaledwie 1-2, co oznacza, że można go zarysować paznokciem. Jest przeświecający i charakteryzuje się matowym lub ziemistym połyskiem. Ze względu na swoją naturę, gęstość nie została precyzyjnie określona. ## Barwy i odmiany Metarossyt występuje w odcieniach od bardzo jasnożółtego do bladozielonkawożółtego. W świetle przechodzącym jest bezbarwny do bladożółtego. Nie wyróżnia się jego odmian barwnych ani handlowych. ## Historia i nazwa Metarossyt został po raz pierwszy opisany w 1927 roku przez Williama F. Foshaga i Franka L. Hessa. Jego nazwa pochodzi od greckiego słowa "meta" (zmieniony) i nazwy minerału rossytu, co odzwierciedla jego genezę poprzez dehydratację rossytu. Miejscem typowym jest Arrowhead Tunnel w hrabstwie San Miguel w Kolorado, USA.

Właściwości

Twardość Mohsa: 1-2
Połysk: Dull
Gęstość: 0
Przezroczystość: Translucent
Układ krystaliczny: Triclinic

Cechy diagnostyczne

## Rozpoznawanie Metarossyt można rozpoznać po jego wyjątkowej miękkości (twardość 1-2), jasnożółtej barwie oraz występowaniu w formie pylastych, ziemistych lub włóknistych nalotów na skałach osadowych bogatych w wanad. Reaguje z wodą. ## Odróżnianie od podobnych Można go pomylić z innymi wtórnymi minerałami wanadu, takimi jak karnotyt, tyuyamunit czy pascoit. Odróżnienie często wymaga analizy chemicznej (XRD, EDS). Od rossytu, z którego powstaje, różni się niższą zawartością wody, co jest cechą niemożliwą do zweryfikowania wizualnie. ## Formy kryształów Kryształy są niezwykle rzadkie i mają postać drobnych listewek lub włókien. Zazwyczaj tworzy mikrokrystaliczne, ziemiste lub pylaste naloty i powłoki.

Środowisko występowania

## Geneza Metarossyt jest wtórnym minerałem wanadu, powstającym w strefach utleniania złóż uranowo-wanadowych, które występują w skałach osadowych, głównie piaskowcach. Tworzy się w suchych warunkach klimatycznych w wyniku częściowej dehydratacji (odwodnienia) minerału rossytu. ## Asocjacje mineralne Często współwystępuje z innymi minerałami wanadanowymi, takimi jak rossyt, pascoit, hewettit, a także z gipsem i kalcytem. ## Lokalizacje Najważniejsze stanowiska metarossytu znajdują się w USA, w rejonie płaskowyżu Kolorado (stany Kolorado, Utah, Arizona). Miejscem typowym jest Arrowhead Tunnel w hrabstwie San Miguel w Kolorado.

Rzadkość

Bardzo rzadki

Dla kolekcjonerów

## Kryteria jakości Okazy metarossytu są cenione głównie za wartość naukową i rzadkość. Najbardziej pożądane są próbki z dobrze widocznymi, bogatymi nalotami o intensywnej barwie, pochodzące z klasycznych lokalizacji. Ze względu na jego naturę, "czystość" czy "forma kryształów" nie są typowymi kryteriami oceny. Kluczowe jest bogactwo nalotu i estetyczne rozmieszczenie na skale macierzystej. ## Popularne stanowiska Najbardziej cenione okazy pochodzą z historycznych kopalń uranu i wanadu na płaskowyżu Kolorado w USA, zwłaszcza z miejsca typowego w hrabstwie San Miguel w Kolorado.

Pielęgnacja i przechowywanie

## Czyszczenie Okazy metarossytu są ekstremalnie delikatne i wrażliwe na wodę. Czyszczenie mechaniczne jest wysoce niewskazane. Najbezpieczniejszą metodą jest bardzo ostrożne usuwanie kurzu za pomocą miękkiego pędzelka lub dmuchawki fotograficznej. ## Czego unikać Należy bezwzględnie unikać kontaktu z wodą i innymi płynami, które mogą rozpuścić lub uszkodzić minerał. Jest wrażliwy na zmiany wilgotności, które mogą powodować jego dalszą dehydratację lub rehydratację. Należy chronić go przed wysoką temperaturą, bezpośrednim światłem słonecznym i chemikaliami. ## Przechowywanie Metarossyt wymaga przechowywania w stabilnych warunkach. Najlepiej trzymać go w zamkniętym, szczelnym pojemniku (np. typu "membrane box") z dala od źródeł wilgoci i wahań temperatury, aby zapobiec jego dalszym przemianom.